U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Dit is waarom we dromen: 'Wat je overdag doet, bepaalt je slaap'

Logo RTL Nieuws RTL Nieuws 2-6-2020 RTL Nieuws
© iStock

Dromen: we doen het allemaal. Maar waarom onthoudt de een alles en een ander niets? Proberen dromen ons iets te vertellen? En hoe komt het dat we in stressvolle tijden, zoals nu tijdens de coronacrisis, intensiever dromen? We zochten het voor je uit.

Iedereen droomt. Of je je droom onthoudt, verschilt per persoon. De één weet nog feilloos na te vertellen wat zich heeft afgespeeld, terwijl de ander niet eens meer weet of hij of zij überhaupt gedroomd heeft. Hoe komt dit? En wat is de reden dat we in periodes van stress levendiger gaan dromen? Redacteur Paula Vaarkamp zocht het uit.

Onrustiger dan ooit

Sinds een jaar schrijf ik regelmatig mijn dromen op in mijn notities. De ene keer is dat ’s ochtends nadat ik wakker word, maar ook wordt mijn droom vaak al middenin de nacht verstoord door een plaspauze. Hoe dan ook, het is iedere keer geweldig als ik die notities een paar dagen later teruglees. Enerzijds omdat het de raarste dromen ooit zijn, anderzijds omdat ik me er niets meer van kan herinneren.

De afgelopen maanden slaap ik onrustiger dan ooit en heb ik het gevoel dat ik levendiger droom. Ik vraag me af hoe dat komt en stelde mijn vragen aan slaapexpert Floris Wouterson.

Waarom droom ik de laatste tijd zo levendig?

Er lijkt een trend te zijn dat mensen intensiever dromen tijdens stressvolle tijden, zoals nu tijdens de coronacrisis. Hoewel wetenschappers het daar nog niet helemaal over eens zijn, denkt Wouterson dat dit wel degelijk een verklaring zou kunnen zijn. "Mijn analyse is dat het te maken heeft met een verhoogd cortisolniveau. Cortisol is een hormoon dat er ’s ochtends voor zorgt dat je fris en fruitig je bed uitkomt en met goede energie aan je dag begint."

’s Morgens hoort je cortisolniveau hoog te zijn, maar ’s avonds wil je dat het zo laag mogelijk is, zodat melatonine het daarna kan overnemen: de tegenspeler van cortisol. Melatonine lokt slaap uit en zorgt dat je gedurende de nacht goed kunt doorslapen. "Ervaar jij overdag veel stress, dan is je cortisolniveau aan het eind van de dag hoger dan je eigenlijk wil. Hierdoor kan melatonine niet haar werk doen en kom je niet of minder goed in je diepe slaap", legt Wouterson uit.

In plaats van je diepe slaap te bereiken, blijf je hangen in een lichtere slaap, ook wel ‘sluimerslaap’ genoemd. Tijdens deze slaapfase droom je levendiger. "Dit wil je eigenlijk niet, want hierdoor kom je niet in je REM-slaap terecht, die juist zo belangrijk is voor je herstel. Naast stress heeft ook je voeding invloed op de hoeveelheid cortisol in je lichaam. Veel suikers en snelle koolhydraten jagen je cortisolgehalte omhoog."

Hoe zit het precies met de verschillende slaapfasen?

Er zijn vijf fasen aan te wijzen die je doorloopt tijdens het slapen, te beginnen bij de inslaapfase. Tijdens deze fase bevind je je tussen waken en slapen: ogen vallen toe, hersenactiviteit neemt af. Zodra je in slaap bent gevallen, breekt je lichte slaap aan, die wordt gevolgd door de overgangsfase.

In de vierde fase, de diepe slaap, bereid je je voor op de effectieve fase: de REM-slaap. Om deze fase is het sluiten van je ogen eigenlijk te doen, want tijdens je REM-slaap vindt de verwerking van gegevens in je hersenen plaats. "Ook worden bepaalde, belangrijke zaken opgeslagen in je langetermijngeheugen en vindt emotioneel herstel plaats."

'Wat je overdag doet, bepaalt hoe je goed je slaapt'

Hoe kan het dat je je dromen soms wel, en soms niet, onthoudt? 

Het is per mens verschillend of je je dromen kunt onthouden. Er wordt veel onderzoek naar gedaan, vooral in Japan, maar tot op de dag van vandaag is er nog geen wetenschappelijke verklaring hoe dat precies komt. Wel onthoud je je dromen beter als je ze direct opslaat nadat je wakker wordt. Hoe langer je wacht, hoe kleiner de kans is dat je ze nog kunt herinneren.

Hebben dromen een betekenis?

Ook hier wordt veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan, maar het blijft gissen. "In Japan zijn ze op het gebied van dromen momenteel het verst ontwikkeld. Ze doen daar onderzoeken naar ‘droomduiding’ en proberen met behulp van gecompliceerde technologieën en date te achterhalen of hetgeen wat je overdag hebt meegemaakt of gezien, invloed heeft op wat jij ’s nachts droomt", legt de slaapexpert uit, die er zelf wel in gelooft dat de gebeurtenissen overdag je slaapgedrag enigszins beïnvloeden.

‘The night mirrors the day’, zegt hij altijd. Hiermee bedoelt hij dat wat je overdag doet, bepaalt hoe goed jij ’s nachts slaapt. Toch blijft het wat dromen betreft berust op veel aannames, gezien er wetenschappelijk te weinig over bekend is.

Is slaapwandelen een vorm van dromen?

Volgens Wouterson is slaapwandelen een zogenoemd ‘somnambulisme’. Hierbij kunnen mensen bijvoorbeeld ’s nachts tijdens hun slaap rondlopen door het huis en de volgende dag niet meer weten dat ze dat hebben gedaan. "Het is een soort kortsluiting in het centraal zenuwstelsel, waarbij iemand zich bevindt tussen wel en niet wakker zijn. Somnambulisme is een bewezen slaapafwijking en heeft dus niet direct te maken met dromen."

Soms lijken dromen lang te duren, is dat ook echt zo?

Uit onderzoeken naar hersenactiviteit blijkt dat we vaak veel korter dromen dan we denken. "Slaap heeft een gekke invloed op ons als mensen. We verliezen compleet de realiteit met betrekking tot tijdsbesef. Soms lijkt een droom twee uur te duren omdat er voor je gevoel ontzettend veel gebeurt, maar in werkelijkheid is dit dan maar twee minuten. Gemiddeld droom je maar een kwart van je hele nacht slaap."

Volgens de slaapexpert is het dus lastig om concrete uitspraken te doen over de betekenis en het herinneren van je dromen, maar wel staat vast dat het een essentieel deel is van je mentale herstel. "Alle ballast die je nodig hebt wordt weggegooid en alles in je hersenen wordt geordend zodat jij de volgende ochtend weer fris en fruitig wakker wordt."

Info
Info

Meer van RTL Nieuws

RTL Nieuws
RTL Nieuws
image beaconimage beaconimage beacon