U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Professor: 'Reumatoïde artritis op termijn hopelijk de wereld uit'

Logo NU.nl NU.nl 6 dagen geleden NU.nl/Dorien Dijkhuis
© Aangeboden door Sanoma Digital The Netherlands BV

Op 12 oktober is het Wereld Reumadag. Een uitgelezen moment om stil te staan bij reumatoïde artritis (RA), de meest voorkomende vorm van reuma waar in Nederland ongeveer een op de honderd mensen last van heeft. In het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) doet dr. Annette van der Helm onderzoek naar een manier om de ziekte te genezen en voorkomen.

Wat is reumatoïde artritis?

Van der Helm: "Reumatoïde artritis is een auto-immuunaandoening. Dat betekent dat je afweersysteem je eigen goede lichaamscellen aanziet voor vijandige indringers en die eruit wil werken. Bij reumatoïde artritis richt zich dit tegen je eigen gewrichtsbekleding en krijg je ontstoken gewrichten. Hoe het precies ontstaat, weten we nog niet goed. In Nederland heeft een op de honderd mensen er last van."

Is RA hetzelfde als reuma?

"Nee, reumatoïde artritis is een vorm van reuma. Het is de meest voorkomende vorm van ontstekingsreuma. Reumatoïde artritis wordt gekenmerkt door ontsteking van de hand- en voetgewrichten. Bij andere vormen van reuma zijn andere gewrichten betrokken of speelt gewrichtsontsteking een minder grote rol."

Wat voor klachten geeft het?

"Patiënten hebben vaak gezwollen pijnlijke gewrichten. Vooral de handen en voeten zijn pijnlijk en stijf en mensen hebben last van moeheid. Het is een chronische ziekte, wat betekent dat de ziekte niet overgaat."

"Na verloop van tijd kunnen de ontstoken gewrichten gaan vervormen. Tot twintig jaar geleden kwamen veel patiënten met vergroeide gewrichten in een rolstoel terecht. Toen dachten we dat er niets aan de ziekte te doen was."

Maar er is dus wel iets aan te doen?

"Ja. Je ziet de laatste vijftien tot twintig jaar haast geen reumapatiënten meer in een rolstoel. Dat komt enerzijds doordat we betere medicijnen hebben om de ontsteking beter te onderdrukken, maar ook doordat we alerter op klachten zijn en de diagnose eerder kunnen stellen. In die vroege diagnose valt volgens ons nog meer winst te behalen."

Hoe dan?

"Vroeger dacht men dat reuma zich pas uitte wanneer je aan de buitenkant kon zien dat de gewrichten gezwollen waren. Maar nu weten we dat de ziekte zich al eerder manifesteert. Mensen die met gezwollen en pijnlijke gewrichten bij de huisarts komen, hebben vaak al een half jaar tot een jaar voordien last van gewrichtspijn, -stijfheid en -vermoeidheid. Ook op een MRI zijn de ontstekingen vaak al zes tot twaalf maanden van tevoren te zien."

"Onze hypothese is dat we bij een heel vroege behandelstart kunnen voorkomen dat klachten chronisch worden. Vergelijk het met onkruid; dat kun je bestrijden door het boven de grond af te maaien, maar het komt altijd terug, omdat je het probleem niet bij de wortels aanpakt. Wij willen met ons onderzoek kijken of we eerder in kunnen grijpen. Met als doel een kortere behandeling, beter functioneren van de patiënt en minder pijn en vermoeidheid."

Vroeger dacht men dat reuma zich pas uitte wanneer je aan de buitenkant kon zien dat de gewrichten gezwollen waren. Nu weten we dat de ziekte zich al eerder manifesteert. (Foto: 123RF)

Hoe ziet dat onderzoek eruit?

"We hebben eerst de mensen gezocht die een grote kans hadden om na verloop van tijd reumatoïde artritis te krijgen. Momenteel krijgt de ene helft van de patiënten een jaar lang een behandeling met methotrexaat en de andere helft krijgt een placebo, een neppil."

"Daarna worden de patiënten nog een jaar lang zonder medicijnen gevolgd om te zien of de verbeteringen van de klachten blijvend zijn. Het duurt nog wel even voor we het onderzoek af kunnen ronden en conclusies kunnen trekken. Maar hopelijk weten we binnen nu en twee jaar meer."

Wat kunnen we zelf doen als we vermoeden dat we reumatoïde artritis hebben?

"Helaas kan de diagnose pas worden gesteld wanneer de ontsteking aan de buitenkant zichtbaar is. Maar wanneer u voor die tijd last heeft van ochtendstijfheid en pijn in handen en voeten en het dichtknopen van een blouse of het openen van een sap- of melkpak 's morgens lastiger wordt, neem dan contact op met de huisarts."

"De huisarts kan beoordelen of een doorverwijzing naar de reumatoloog zinnig is. Hopelijk draagt ons onderzoek er ook aan bij dat de diagnose in de toekomst eerder kan worden gesteld."

Heeft u goede hoop voor de toekomst?

"Zeker. We komen van ver als het om reuma gaat. Er zijn in de afgelopen jaren veel ontwikkelingen geweest die het leven van reumapatiënten enorm hebben verbeterd. Ik ben er trots op dat we daardoor nu überhaupt hoop kúnnen koesteren. Dat die hoop reëel is. Ik vind het eervol om met ons onderzoek een bijdrage te leveren aan het reumaonderzoek en ik hoop dat reumatoïde artritis op termijn volledig kan worden voorkomen."

Prof. dr. Annette van der Helm is als onderzoeker verbonden aan het LUMC. Zij doet onderzoek naar reumatoïde artritis.

Info
Info

meer van NU.nl

image beaconimage beaconimage beacon