U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

'Een op de vijf mensen krijgt een vorm van huidkanker'

Logo NU.nl NU.nl 23-5-2019 NU.nl/Dorien Dijkhuis
© Getty

Volgende week (op 27 mei) is het de Dag van de Zonnebrand. Een mooi moment om stil te staan bij de kracht van de zon en het belang van smeren. Wat zijn de feiten en fabels op het gebied van zonnebrandcrème? Tien vragen aan dermatoloog Noor van Oosten.

Hoe zit het met zonnebrandcrèmes? Zijn alle merken even goed?

"Nee, de werking van zonnebrandcrèmes verschilt van merk tot merk. Daar heeft de Consumentenbond vorig jaar uitgebreid onderzoek naar gedaan."

"Het verschil zit hem vooral in het type straling waartegen crèmes beschermen. Sommige beschermen alleen tegen UVA-straling en minder tegen UVB. Kies altijd voor een merk dat op de verpakking vermeldt dat het beschermt tegen UVA én UVB-straling."

Is duur altijd beter?

"Zeker niet. Dure merken zijn niet per se goed en goedkope niet per se slecht. Ik raad mensen altijd aan zonnebrandcrèmes te kopen bij de apotheek. En kies liefst een hoge factor. Minstens factor 30."

Wat zegt zo'n factor eigenlijk?

"De factor zegt iets over het percentage straling dat de huid nog bereikt na het insmeren. Factor 30 betekent dat je huid nog blootgesteld is aan een dertigste straling. Voor factor 20 betekent het een twintigste, enzovoorts."

"De factor heeft daarmee invloed op de tijd die je door kunt brengen in de zon zonder te verbranden. Omdat er bij factor 30 minder straling de huid bereikt dan bij factor 20, kun je met factor 30 langer in de zon blijven zonder te verbranden. Met factor 50 kan dat nog langer."

Heeft het zin om te smeren met factor 8?

"Niet echt. Afhankelijk van je huidtype verbrand je bij factor 8 vrij snel. Na een minuut of tien moet je dan opnieuw smeren. Dat doet niemand."

En met factor 50 worden we dus wel degelijk bruin?

"Zeker. Dat is een veelgehoord misverstand. Die hoge factor zegt iets over de hoeveelheid straling die de huid bereikt. En dus ook over de tijd dat je in de zon kunt doorbrengen zonder te verbranden."

"Je huid wordt wel degelijk bruin. Doordat hij niet verbrandt, blijft hij bovendien langer en mooier bruin."

Sommige merken beweren dat je maar één keer per dag hoeft te smeren. Klopt dat?

"Hoe vaak je moet smeren is voor iedereen verschillend. Het hangt af van je huidtype, de factor die je gebruikt en wat je in de zon doet."

"Na het zwemmen of afdrogen moet je altijd opnieuw insmeren. Ook al staat er 'waterbestendig' op het flesje. Ook als je veel zweet, moet je vaker smeren."

"De zonkracht of uv-index heeft ook invloed op de snelheid waarmee je verbrandt. Nu in het voorjaar verbrand je bovendien sneller, omdat je nog geen 'zonuren' hebt opgebouwd: je huid is nog niet gewend aan de zon en heeft minder natuurlijke bescherming. In principe moet je je elke twee tot 2,5 uur opnieuw insmeren."

Hoe dik moeten we smeren voor een goede bescherming?

"Niet te weinig. Uit onderzoeken blijkt dat mensen over het algemeen te zuinig en te slordig zijn bij het insmeren. Zuinig smeren geeft een lagere beschermingsfactor dan op de verpakking staat. Ga voor twee milligram per vierkante centimeter huid. Dat is vrij veel."

Is het waar dat de beschermingsfactor van zonnebrandcrème elk jaar achteruit gaat na opening?

"Op de meeste flesjes staat dat de crème slechts een half jaar 'goed' blijft. Dat is gelukkig niet het geval, maar de beschermingsfactor daalt uiteindelijk inderdaad wel. Onder andere door blootstelling aan warmte."

"Laat de fles nooit in de volle zon staan, maar bewaar hem op een koele donkere plek. Bijvoorbeeld in de koelbox op het strand."

Soms hoor je in de media iets over kankerverwekkende stoffen in zonnebrand. Hoe zit het daar nou mee?

"Vaak wordt gedacht dat uv-filters en andere stoffen in zonnebrandcrèmes kankerverwekkend zijn. Maar daarvoor is geen wetenschappelijk bewijs."

"Er is een aantal jaren geleden een onderzoek gedaan waarbij onderzoekers uv-filters in grote hoeveelheden aan muizen gaven. Het is maar de vraag of dat effect ook bij mensen zou worden gemeten."

"Maar bovenal: zonnebrand wordt op de huid aangebracht. Dat is iets anders dan via de mond. Via de huid krijgen wij nooit zulke grote hoeveelheden binnen."

Smeren dus?

"Sowieso geldt dat blootstelling aan de zon gevaarlijker is dan smeren. Een op de vijf mensen ontwikkelt een vorm van huidkanker. Vooral bij kinderen is smeren heel belangrijk. Verbranding als kind vergroot de kans op melanomen op latere leeftijd."

Noor van Oosten is dermatoloog bij Meander Medisch Centrum in Amersfoort

Info
Info

meer van NU.nl

image beaconimage beaconimage beacon