U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Rechter: euthanasie op zwaar demente vrouw (74) was geen moord

Logo RTL Nieuws RTL Nieuws 11-9-2019 RTL Nieuws
© ANP

De rechtbank in Den Haag vindt dat verpleeghuisarts Catharina A. juist heeft gehandeld door euthanasie toe te passen op een 74-jarige vrouw, in april 2016. Het Openbaar Ministerie vond de wilsverklaring van de vrouw op sommige punten onduidelijk, maar volgens de rechter heeft de arts goed gehandeld.

De rechter vindt dat aan alle zorgvuldigheidseisen zijn voldaan en spreekt de verdachte vrij.

Voor het eerst

Het is voor het eerst sinds de invoering van de euthanasiewet in 2002 dat een arts zich voor de rechter moest verantwoorden.

De zaak rond de dood van de 74-jarige vrouw is ingewikkeld. De vrouw kreeg rond haar 70ste de diagnose alzheimer. Toen ze nog wilsbekwaam was, stelde ze een euthanasieverklaring op. Daarin zei ze onder andere: "Ik wil gebruikmaken van het wettelijk recht om euthanasie op mij toe te passen, wanneer ik daar zelf de tijd voor rijp acht."

'Onvoldoende duidelijk'

Deze en enkele andere zinnen uit de wilsverklaring waren 'onvoldoende duidelijk', oordeelde de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd in 2018. "Hieruit kan onder meer worden afgeleid dat patiënte bij het opstellen ervan uitging dat zij te zijner tijd zelf nog om euthanasie kon en zou verzoeken." 

De vrouw schreef ook dat ze niet naar een verpleeghuis wilde. Dat gebeurde uiteindelijk wel. Wat de zaak extra moeilijk maakte, was dat de vrouw in dat verpleeghuis wisselende signalen gaf over de dood: het ene moment wilde ze wel sterven, het andere moment niet. De vrouw was op dat moment al zwaar dement.

© Aangeboden door RTL Nederland

Niet over euthanasie gesproken

De euthanasie vond uiteindelijk plaats zonder dat de arts met haar had gesproken over het euthanasieverzoek. Vooraf had de arts wel uitgebreid overlegd met de familie, verzorgers in het verpleeghuis, de huisarts van de vrouw én twee andere gespecialiseerde artsen. 

Toch vond het OM dat de arts onvoldoende heeft vastgesteld of de dementerende vrouw wel echt dood wilde, ondanks een eerder opgestelde wilsverklaring.

Wel benadrukte het OM dat de arts goede bedoelingen had. Ze vroegen de rechter daarom wel om een schuldigverklaring, maar niet om een straf.

Wilsverklaring (on)duidelijk:

De vraag die vooral een rol speelde: was de wilsverklaring van de vrouw duidelijk genoeg? Onderstaande wilsverklaring werd ondertekend op 20 oktober 2012 en op 13 januari 2015 herzien:

"Op 2 oktober 2012 is na een onderzoek op de geheugenpolie in het C te D vastgesteld dat ik een beginnend Altzheimerpatient ben. Naar aanleiding van dit onderzoek verklaar ik het volgende:

Ik wil gebruikmaken van het wettelijk recht om euthanasie op mij toe te passen, wanneer ik daar zelf de tijd voor rijp acht.

Ik wil beslist niet geplaatst worden in een instelling voor demente bejaarden.

Ik wil tijdig een menswaardig afscheid nemen van mijn dierbare naasten.

Mijn moeder is indertijd 12 jaar verpleegd in een instelling voordat zij stierf, dus heb ik dit proces van dichtbij meegemaakt. Ik weet dus waar ik over praat. Dit wil ik beslist niet meemaken, het heeft mij ernstig getraumatiseerd en heeft de hele familie veel verdriet gedaan.

Vertrouwende, tegen de tijd dat de kwaliteit van mijn leven zodanig slecht is geworden, dat ik op mijn verzoek euthanasie zal worden toegepast."

Komt weinig voor

Euthanasie bij patiënten met zware dementie komt weinig voor: in 2017 drie keer en in 2018 twee keer. Bij patiënten met beginnende dementie ging het om respectievelijk 166 en 144 gevallen, blijkt uit de jaarverslagen van de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie.

Het Expertisecentrum Euthanasie, voorheen de Levenseindekliniek, merkt dat alle extra aandacht van het Openbaar Ministerie ervoor zorgt dat artsen terughoudender zijn met euthanasieverzoeken. Het aantal hulpvragen dat bij de organisatie binnenkomt is dit jaar met vijftien procent gestegen ten opzichte van vorig jaar.

Video opnieuw afspelen
Info
Info

Meer van RTL Nieuws

RTL Nieuws
RTL Nieuws
image beaconimage beaconimage beacon