U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Religieuze politie lang niet enige waartegen wordt geprotesteerd in Iran

RTL Nieuws 5-12-2022 RTL Nieuws
Protesten in Teheran naar aanleiding van dood jonge ongesluierde vrouw © AP Protesten in Teheran naar aanleiding van dood jonge ongesluierde vrouw

Het was groot nieuws in Iran en ver daarbuiten toen zaterdag bekend werd dat de religieuze politie zou worden afgeschaft. Maar niets blijkt minder waar. De religieuze politie, die onder andere toezicht houdt op 'correct' hoofddoekgebruik, gaat verder op oude voet. En ook de protesten gaan door: vandaag start een nieuw, driedaags protest.

De procureur-generaal van Iran, Mohammad Jafar Montazeri, zou zaterdag hebben gezegd dat de religieuze politie zou worden afgeschaft. Een dag later domineerde de uitspraak het wereldnieuws. Zo omschreef The New York Times het als 'een grote overwinning'.

Maar niets blijkt minder waar. Verschillende Iraanse staatsmedia hebben het bericht inmiddels ontkracht. Hoe het nieuws zich dan toch heeft kunnen verspreiden, komt doordat de uitspraak in het Perzisch op meerdere manieren interpreteerbaar is, vertelt Irandeskundige Paul Aarts van de Universiteit van Amsterdam. Vervolgens is het ook nog slecht vertaald. "Het was dus een dubbel onduidelijke uitspraak en dus is het koffiedik kijken om te begrijpen wat er precies in zijn hoofd omging."

Proefballonnetje 

Toch kan de vage uitspraak expres zijn gedaan om te kijken hoe de bevolking erop zou reageren. De overheid zou het dan gebruiken als een proefballonnetje, legt Aarts uit. Het regime is namelijk naarstig op zoek naar een antwoord op de voortdurende protesten. "Voor de overheid zou dit misschien het eerste begin van een antwoord kunnen zijn."

Maar Iraniërs zijn allesbehalve te spreken over de vermeende afschaffing van de religieuze politie. Mehran, student in de stad Fasa, legt uit dat de protesten daar al lang niet meer over gaan. "Ja, het agressieve gedrag van de religieuze politie was de aanleiding voor de protesten, maar we protesteren voor veel meer." Hij legt uit dat hij en zijn vrienden protesteren vanwege de slechte economie, de druk die de overheid op hen zet en omdat de overheid hen verdeelt. 

Toch is hij overgegaan op milder protest. "Mijn vrienden en ik schrijven nu alleen nog teksten op de muren, zoals het bekende 'vrouw, leven, vrijheid'." Want weinig studenten komen ongeschonden van de protesten af. Met drones en undercover agenten worden ze geïdentificeerd en gestraft.

Een vriend van hem zat daarom vast en werd in elkaar geslagen. Mehran zelf werd drie dagen geschorst van zijn universiteit. "Ik kreeg op school een belletje van de Iraanse FBI zeg maar. Als ik nog een keer protesteer, houden ze me aan."

Ook Behram, student in Isfahan, legt uit dat het de Iraniërs niet gaat om de afschaffing van de religieuze politie. "Als je de religieuze politie weghaalt, kan je dan de overleden mensen terughalen? Het is gewoon dom om te denken dat dat de oplossing is."

"Er zijn veel meer redenen voor protest, zoals werkloosheid en water management." In het nummer Baraye van Shervin Hajipour komen al die redenen voorbij, zegt Behram. Het lied groeide in korte tijd uit tot hét protestlied.

Video opnieuw afspelen

Behram waagt zich ook niet zo gemakkelijk meer aan protesten. "Ik ben de vorige keren redelijk vroeg weggegaan, omdat ik het heel eng vond. De overheid treedt hard op met traangas en een soort paintballgeweren." Uit veiligheidsredenen gebruiken we voor Mehran en Behram andere namen. Hun echte namen zijn bij de redactie bekend. 

Propaganda

Iraanse Nederlanders stonden net zo min te springen toen de media het nieuws over de afschaffing van de religieuze politie deelden. Soodeh Lashkari die vijf jaar geleden Iran ontvluchtte ontving het nieuws via een vriend. "Het lijkt erop dat alles in orde komt in jouw land, appte hij. Ik was heel boos en verdrietig en begon te huilen."

Soodeh legt uit dat ze meteen wist dat het niet waar kon zijn. "Ik ken mijn regering. Ze willen dat mensen geloven dat ze luisteren, maar er verandert niets echt. Voor de overheid is dit een spel."

Ook zij vertelt dat het de Iraniërs niet alleen om de religieuze politie gaat, maar om het hele systeem. "Elke dag arresteren en vermoorden ze mensen." Daarom had Soodeh liever dat er afgelopen weekend aandacht was geweest voor twee gevangen die in stilte zijn geëxecuteerd. "Het is triest dat de media daar geen aandacht aan besteden, maar dat ze wel Iraanse propaganda publiceren."

Asefeh Eskandari, woordvoerder van Woman Life Freedom The Netherlands, spreekt ook van een spel van het regime. “Vorige week stond de teller van moorden door het regime sinds het uitbreken van de opstand op 451. Ik geloof er niets van dat ze echt een stap richting het volk doen.” Asefah organiseert in Nederland protesten tegen het Iraanse regime. Ze heeft goede hoop. “Er is nu echt een revolutie gaande, een begin van het einde.”

Geen weg meer terug 

Of het echt het begin van het einde is, kan Irandeskundige Paul Aarts niet bevestigen. Wel zijn er ‘scheurtjes’ waar te nemen, aldus Aarts. “Er lijkt inmiddels sprake te zijn van enige discussie binnen het regime.” Alhoewel nog steeds een grote meerderheid van het politieke establishment voorstander is van de harde lijn, wordt langzamerhand een tegengeluid iets luider. 

Maar een terugkeer naar de oude situatie zal volgens Aarts niet zomaar gebeuren. Het is heel onwaarschijnlijk dat mensen weer terug naar huis gaan en doen alsof er niks gebeurd is. “Daarvoor is te veel voorgevallen in de afgelopen drie maanden.” En zoals Mehran het verwoordt: "De kogel is al geschoten, er is geen weg meer terug." 

Info
Info
image beaconimage beaconimage beacon