U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Alternative facts heetten in 40-45 zwarte propaganda

Logo FaqtFaqt 27-2-2017 Redactie
Alternative facts heette in 40-45 zwarte propaganda © Copyright Faqt Alternative facts heette in 40-45 zwarte propaganda

Het lijkt alsof alternative facts een uitvinding zijn van Donald Trump en de hem welgezinde media, maar het fenomeen is veel ouder. De meesters van het leugenachtige verhaal waren de Britten, die in de Tweede Wereldoorlog probeerden het moreel van de Duitse troepen te ondermijnen met valse berichtgeving. Ze noemden dat 'zwarte propaganda'.

Dat doen de Britten met de Soldatensender Calais, een Duitstalig radiostation dat zogenaamd wordt gerund door opstandige Duitse soldaten in Frankrijk, maar in werkelijkheid in Dover uitzendt onder leiding van de Britten. Het moet door foute informatie onrust zaaien onder Duitse soldaten en burgers. De zender is het geesteskind van Sefton Delmer (foto), een journalist die voor de oorlog in nazi-Duitsland werkte en daar prins Bernhard leerde kennen als veelbelovende SS-aspirant.

Delmer begrijpt dat een mooi verhaal eerder wordt geloofd dan platte propaganda. Dus bedenkt hij nieuws dat gunstig is voor de Duitsers. Een overwinning hier, dappere strijd tegen de Britten daar. Alleen mixt hij daar tussendoor verontrustende details. Bijvoorbeeld hoe de nazi-top zich aan het verrijken is. Soms zendt zijn Soldatensender alleen maar een ontkenning van een gerucht uit. Bijvoorbeeld over het voorkomen van besmettelijke ziektes in Duitsland. Wat bij de luisteraar blijft hangen, is het gerucht, niet de ontkenning, hoopt Delmer.

Het werkt. Na de oorlog wordt zwarte propaganda geroemd als een uitmuntend voorbeeld van psychologische oorlogsvoering. Veel Duitsers hebben de berichten geloofd en vertrouwden de nazi's niet meer, blijkt uit onderzoek. Dus beginnen ook andere landen ermee, bijvoorbeeld in Vietnam. Het communistische regime daar demoraliseert de Amerikaanse troepen met een eigen variant: een hippe radiozender die alleen maar lekkere rock draait, maar tussen de plaatjes door boodschappen uitzendt die de Amerikanen aan het twijfelen moet brengen.

Delmer zelf was na de oorlog niet zo blij met zijn succesvolle tactiek. Hij merkte dat sommige verhalen die uit zijn eigen duim waren gezogen, zelfs in de geschiedenisboeken terecht waren gekomen. Zo had hij het verhaal bedacht van Der Alte, een Duitse generaal die in opstand kwam tegen de nazi's. Der Alte was een verzinsel, maar Duitsers wezen Delmer na de oorlog op die opstand als 'bewijs' dat ze niet alleen maar slecht waren geweest.

Info
Info

Meer van Faqt

image beaconimage beaconimage beacon