U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Het probleem met het basisinkomen

Logo FaqtFaqt 4-1-2017 Redactie
Het probleem met het basisinkomen © Copyright Faqt Het probleem met het basisinkomen

Finland begint deze week met een experiment met het basisinkomen. In plaats van een werkloosheidsuitkering, krijgen tweeduizend Finnen twee jaar lang een inkomen van 560 euro. Niet genoeg om van te leven, dus de bedoeling is dat ze de rest bij elkaar scharrelen met baantjes of hulp van familie en vrienden. Het experiment wordt vooral in kringen van basisinkomenfans verwelkomd als een goede start, eindelijk een gelegenheid om te laten zien dat het werkt.

Maar het Finse experiment is nauwelijks een basisinkomen te noemen. Volgens gangbare economische definities moet je van een basisinkomen kunnen leven, krijg je het geld levenslang en zijn er geen voorwaarden aan verbonden door de overheid. Het Finse basisinkomen voldoet aan geen van drieën. Het is weinig meer dan een hulp bij het overleven, duurt maar twee jaar en omdat het zo weinig is, verwacht de overheid inzet van de deelnemers.

En dat is precies het probleem met het basisinkomen. Er is nog nooit een echt economisch-sociologisch experiment mee gedaan. Elke bewering over negatieve of positieve effecten is gestoeld op aannames, niet op data. Er zijn wat kleinschalige proeven geweest, maar die duurden altijd relatief kort, een jaar of twee. Terwijl de echte effecten van een basisinkomen pas te meten zijn, als iemand weet dat hij of zij zich nooit meer zorgen hoeft te maken om geld. Een proefkonijn dat zich realiseert dat het volgend jaar weer zelf goed moet verdienen, gedraagt zich anders.

Probleem twee: de kleinschaligheid. De tweeduizend Finnen zijn een druppel op een gloeiende plaat. Om een echt experiment te doen, zou je een hele stad of een hele provincie een basisinkomen moeten geven - zonder een einddatum vast te stellen. Pas dan zijn eventueel de veranderingen meetbaar die de voorstanders voorspellen: economische dynamiek en minder bureaucratie. Maar zelfs dan is het experiment moeilijk te controleren. Als in de ene stad het geld gratis is en in de andere niet, vervuil je een proefneming behoorlijk.

Dus blijft een wetenschappelijke onderbouwing van het basisinkomen uit. Alleen als je het morgen in een heel land invoert, onbeperkt en zonder einddatum, kun je de effecten vaststellen. In dat geval moet het land alle migratie stopzetten, want ook dat vervuilt een echt experiment.

Info
Info

Meer van Faqt

image beaconimage beaconimage beacon