U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Na nepnieuws nu ook nepwetenschap

Logo FaqtFaqt 16-11-2017 Redactie
Na nepnieuws nu ook nepwetenschap © Copyright Faqt Na nepnieuws nu ook nepwetenschap

Emeritus professor statistiek Pieter Kroonenberg van de Universiteit Leiden heeft een opmerkelijk geval van nepwetenschap aan het licht gebracht. Hij ontdekte een onderzoek dat nooit plaatsgevonden heeft, maar desondanks door allerlei wetenschappers rond de wereld wordt geciteerd als ze hun eigen onderzoek publiceren.

Hij ontdekte het toevallig, toen hij bezig was te onderzoeken wat de richtlijnen zijn voor het publiceren in een academisch vakblad. In veel publicaties zag hij daarover een wetenschappelijk artikel staan:

Van der Geer, J., Hanraads, J.A.J., Lupton, R.A., 2000. The art of writing a scientific article. J Sci. Commun. 163 (2) 51–59.

Alleen kende Kroonenberg een van de auteurs, John van de Geer (in het artikel Van der Geer genoemd) en hij wist niet dat die een dergelijk artikel had geschreven. Bovendien was het artikel uit het jaar 2000, terwijl het vakblad in kwestie, het Journal of Science Communications, pas in 2002 werd opgericht. Hoe kon er dan twee jaar eerder een artikel in verschijnen?

Kroonenberg zocht door en kwam er achter dat het artikel in meer dan vierhonderd wetenschappelijke studies wereldwijd werd geciteerd. Het meest in redelijk obscure academische bladen in ontwikkelingslanden, maar geregeld ook in westerse en gerenommeerde publicaties. Onderzoekers gebruiken het als vulling voor hun literatuurlijst, zonder de publicatie ook daadwerkelijk te hebben gebruikt.

Kroonenberg heeft over dit voorval geschreven op het blog van een Britse collega van Middlesex University London. Zij is gespecialiseerd in bibliometrie, de studie van publicaties en hun impact. Samen hebben ze ontdekt dat het zogenaamde artikel verzonnen is door Elsevier als een voorbeeld van hoe je artikelen moet citeren. Een wetenschapper heeft dat nepcitaat ooit ontdekt en opgenomen in zijn of haar literatuurlijst. Anderen hebben dat voorbeeld weer gevolgd.

Volgens Kroonenberg is het een voorbeeld van de slordige manier waarop de redacties van academische vakbladen te werk gaan. Te veel nepwetenschap komt tussen het echte werk terecht, met wetenschappers als de trollen die de leugen voort laten duren.

Info
Info

Meer van Faqt

image beaconimage beaconimage beacon