U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

OM onzorgvuldig bij verstrekken gegevens voor gedwongen opname

Logo NRC NRC 6-11-2017 Vincent Sondermeijer
Een cliënt in een isoleercel van ggz-instelling de Woenselse Poort in Eindhoven. © Foto Lex van Lieshout/ANP Een cliënt in een isoleercel van ggz-instelling de Woenselse Poort in Eindhoven.

Het Openbaar Ministerie (OM) is onzorgvuldig omgesprongen met persoonlijke informatie over mensen die mogelijk gedwongen moeten worden opgenomen in een psychiatrische instelling. Die conclusie trekt de Hoge Raad in een maandag verschenen rapport.

Het OM speelt sinds 2016 informatie uit strafdossiers door aan rechters die moeten beslissen over zo’n gedwongen opname. Justitie is daarmee begonnen naar aanleiding van de zaak rondom Bart van U., de man met psychische problemen die in 2014 voormalig minister Els Borst doodstak. Een jaar later vermoordde hij ook zijn eigen zus.

De commissie-Hoekstra onderzocht in 2015 in opdracht van het OM de zaak-Van U. en concludeerde dat de instanties veel steken hadden laten vallen. Zo zat Van U. ten onrechte een gevangenisstraf van drie jaar niet uit. De commissie kwam met de aanbeveling dat het OM voortaan strafrechtelijke informatie mag doorgeven als een rechter moet bepalen of iemand een gevaar vormt voor de samenleving of zichzelf.

Privacy in het geding

De Hoge Raad - het hoogste rechtscollege - heeft gecontroleerd of het OM zich bij het verstrekken van de informatie wel aan de wet heeft gehouden. Dat bleek niet altijd het geval te zijn. De Hoge Raad oordeelde dat justitie vaak gegevens verstrekten aan rechters, zonder eerst te kijken of dat wel volgens de regels was. Daarbij kwam de privacy van de personen in kwestie soms in het geding. “Onzorgvuldig”, aldus de Hoge Raad.

Dat neemt niet weg dat de Hoge Raad het belangrijk vindt dat rechters nu gebruik kunnen maken van gegevens uit strafdossiers. Maar, meent de Hoge Raad:

“Van het OM mag worden verwacht dat het zorgvuldig onderzoek doet naar de wettelijke grondslag van gegevensverstrekking en vervolgens daarnaar handelt. Hierin is het OM tekortgeschoten. Dat met het verstrekken van de gegevens een zwaarwegend belang werd gediend, is voor deze handelwijze geen rechtvaardiging.”

De Hoge Raad legt niet alle schuld bij het OM. Justitie heeft in veel gevallen ook juist haar best gedaan persoonsgegevens te beschermen. Zo heeft het OM veel politiegegevens geanonimiseerd. De Raad vindt dat het ook aan de wet te wijten is dat het nu soms is misgegaan. Die is nu soms nog onduidelijk over wat het OM wel en niet mag doorgeven aan de rechter. Daarom pleit de hoogste rechter voor nieuwe regels, die deze onduidelijkheid wegnemen.

Het OM is het niet helemaal eens met de conclusie van de Hoge Raad. Het College van procureurs-generaal, dat de landelijke leiding heeft over het OM, zegt dat de privacyregels wat ruimer moeten worden toegepast. Maar de OM-top vindt het net als de Hoge Raad belangrijk dat “elke mogelijke twijfel wordt weggenomen”. Daarom gaat het College binnenkort overleggen met minister Grapperhaus van Veiligheid en Justitie.

Info
Info

Meer van NRC

image beaconimage beaconimage beacon