U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Oranje zo goed als uitgeschakeld ondanks 3-1 overwinning

Logo NRC NRC 7-10-2017 Bart Hinke
Arjen Robben baalt nadat Wit-Rusland de 1-1 maakt. © Foto Koen van Weel/ANP Arjen Robben baalt nadat Wit-Rusland de 1-1 maakt.

Uitgeblust en uitgeschakeld, lamgeslagen en uitgerangeerd. Oranje is met bijna honderd procent zekerheid uitgeschakeld voor WK-deelname. Het Nederlands elftal won met 3-1 van Wit-Rusland, maar knakte zaterdagavond in Borisov al voor de aftrap door de 8-0 overwinning van Zweden op Luxemburg. Alleen mathematisch is er nog kans op play-offs. Oranje moet daarvoor dinsdag in de Arena zeven keer scoren tegen Zweden, daarna is een marge van zes doelpunten verschil voldoende.

In de Borisov Arena op een uur rijden van Minsk werd zo een nieuw dieptepunt in de moderne geschiedenis van Oranje bijgeschreven. Voor het eerste sinds de jaren tachtig ontbreekt Nederland op twee achtereenvolgende eindtoernooien. Het is nu vrijwel definitief, al kwam de bevestiging eerder dan verwacht met de opmerkelijke ontwikkelingen in poule A op deze memorabele voetbalavond.

Oranje zou tomeloos op zoek moeten naar goals in Wit-Rusland, maar werd moedeloos het veld in gestuurd dankzij de monsterscore van Zweden. Hier was geen mentaliteit tegen opgewassen. Zo is de magere en uiterst moeizaam tot stand gekomen 3-1 eindstand nog wel te verklaren ook, hoe afschuwwekkend zwak de prestatie ook was.

De acht mokerslagen in Zweden wreekten zich. In de koppies, bij het publiek. Galgenhumor in den lande, smadelijk gedeeld op Twitter. Berusting in het team bij de warming-up. Onmacht op het veld in ruim een kwartier waar Wit-Rusland zelfs wat gevaarlijke uitvallen mag noteren. Na 21 minuten produceerde Daley Blind het eerste schot van Oranje, bijna op doel. Vincent Janssen raakte de kruising, kort daarna kreeg Davy Pröpper de bal teruggelegd van Arjen Robben en stond het 1-0. De 2-0 was dichtbij, maar de pakweg acht goals die toch minimaal nodig waren om van Nederland-Zweden dinsdag nog iets interessants te maken – geen moment zat het erin.

Doelsaldodrama

Het derde bondscoachschap van Dick Advocaat zal gedefinieerd worden door het doelsaldodrama dat zich eerst langzaam - vijf weken terug tegen Frankrijk en Bulgarije - en zaterdagavond door de Luxemburgse wanprestatie in de Friends Arena in Zweden ineens razendsnel voltrok. “Zweden wint niet met 8-0 van Luxemburg”, zei Advocaat nog tegen een NOS-verslaggever op de persconferentie vorige week vrijdag. “Wat is dat voor domme vraag?” Wat er toen gebeurde zal u verbazen.

Hij tartte het lot en zijn straf is dat de uitspraak hem zal achtervolgen als zijn wissel van Arjen Robben op het EK 2004. Verwijtbaarder zijn de inschattingsfouten in de confrontaties met Frankrijk en Bulgarije vijf weken geleden. Bij de eerste kostte nodeloos opportunisme in een reeds kansloze missie de ploeg twee tegengoals, hard gesteld. En de overwinning op Bulgarije ging dan weer gepaard met een soort apathie, een ongepaste tevredenheid over de 3-1 stand. Aanvallende wissels bleven uit terwijl Zweden op dat moment met 4-0 wegliep van Wit-Rusland. Toegegeven: met de 8-0 van Solna had een goaltje meer hier of een goaltje daar het verschil niet gemaakt.

Nederland had zich in al zijn kwetsbaarheid veroordeeld tot het rekenwerk met het doelsaldo, en daarmee dus ook afhankelijk gemaakt van de grillen van een dwergstaat. Uiteindelijk, linksom of rechtsom, was het grote rot in deze campagne de nederlaag in Bulgarije met 2-0 eind maart dit jaar, tijdens die laatste handelingen van Danny Blind als bondscoach. Dat Oranje verdiende geen WK, net als het Oranje dat tegen Frankrijk eind augustus compleet werd weggevaagd. En het Nederlandse elftal van 7 oktober 2017 in Borisov – het is een murw gebeukt geheel van amechtig worstelende subtopvoetballers.

Het is goed zo. Wat moet deze ploeg ook op een WK? Het EK, met 24 landen, werd gemist na een dramatisch kwalificatiecampagne onder Hiddink en Blind. Dat blijft op de keper beschouwd nog altijd een grotere schandvlek dan deze geflopte route naar het WK. Het zou ditmaal, in de slipstream van Frankrijk, altijd tussen Zweden en Oranje gaan in poule A. Beide teams verloren in Sofia, maar Zweden slaagde er een keer in van Frankrijk te winnen – blunder doelman Hugo Lloris – en stelde daarmee de tweede plek uiteindelijk veilig tegen Luxemburg. Klaar.

Dus ja. Opkrabbelen. Weer. Uithuilen, opnieuw. Arjen Robben zal vermoedelijk zijn afscheid aankondigen in de dagen of weken na de slotwedstrijd tegen Zweden aankomende dinsdag. Zijn laatste interland, waarschijnlijk dus, in een deprimerende ambiance die zijn schitterende carrière totaal geen recht doet.

Niemand, bij lange na niet, kan in zijn voetsporen treden. Nul aanvallende spelers van wereldformaat heeft Nederland, dat keihard breekt met ruim twee decennia waar topspitsen, spelmakers en vleugelspitsen elkaar verdrongen in Oranje. Bedroeven, voor wie het spelletje liefheeft. Verbazingwekkend toch dat al zo lang niemand met exceptionele onvoorspelbaarheid en brille kwam bovendrijven - of zijn we gewoon verwend geweest met generaties die waren? Antwoord: ja.

Lees ook: Hoe Oranje na het WK van 2014 een falende voetbalploeg werd

Hoog over vloog Robbens vrije trap kort na rust, alle frustratie en teleurstelling van tragisch slotakkoord van zijn interlandcarrière samengebald in een waardeloze trap. Wit-Rusland kreeg kansen, proefde bij Nederland in die tweede helft toegenomen wanhoop en een wankel gemoed. Een bal gevaarlijk over, een keer voorlangs nog en toen dus de 1-1 van Maksim Volodko, na een vlekkeloze aanval. Een deceptie, een debacle – maar verbazing wekt het allemaal allang niet meer. Een opstootje voor de Nederlandse dugout, met Daryl Janmaat die een Wit-Rus wat al te gretig ging helpen met opstaan. Alles aan Oranje is onverkwikkelijk.

Robben benutte tien minuten voor tijd een penalty, waarmee de minimale opdracht nog voldaan werd: winnen. Maar vraag niet hoe: Wit-Rusland kwam in blessuretijd nog tot een bal op de kruising uit een corner en een vrije kopkans voorlangs en een makkelijke schietkans die doelman Jasper Cillessen keerde. Memphis Depay wist het derde doelpunt voor Oranje te maken uit een vrije trap. Het was knotsgek en treurig, alles ineen. Niet om aan te zien. Drie jaar, drie bondscoaches - vier als je interimmer Fred Grim meerekent. Twee gemiste eindtoernooien. Eén onmetelijke voetbalcrisis, die zich voordoet in talloze gedaantes.

Info
Info

Meer van NRC

image beaconimage beaconimage beacon