U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Rotterdamse bedrijven schikken in zaak telecomcorruptie

Logo NRC NRC 21-9-2017 Jorg Leijten
De vlag van Telia, toen nog TeliaSonera geheten. © Foto EPA De vlag van Telia, toen nog TeliaSonera geheten.

Drie Rotterdamse dochterondernemingen van het Zweedse telecombedrijf Telia zijn met het Nederlandse Openbaar Ministerie een schikking overeengekomen van 274 miljoen Amerikaanse dollar (ruim 230 miljoen euro). Op deze manier koopt Telia vervolging af vanwege omkoping en valsheid in geschrifte. Ook in de Verenigde Staten moet het bedrijf een forse boete betalen, waardoor het bedrijf aan schikkingen in totaal 965 miljoen dollar (809 miljoen euro) kwijt is.

De fraude vond plaats in Oezbekistan. In ruil voor toegang tot de Oezbeekse telecommarkt betaalden de in Rotterdam gevestigde bedrijven (Sonera Holding BV, TeliaSonera UTA Holding BV en Telia Sonera Uzbek Telecom Holding BV) jarenlang steekpenningen aan de oudste dochter van de toenmalige president van het land, Islam Karimov.

De Oezbeekse telecommarkt stond namelijk onder controle van deze Gulnara Karimova. Zonder haar toestemming was het onmogelijk om toegang te verkrijgen tot deze markt. Met het betalen van steekpenningen verkregen de ondernemingen onder meer telecommunicatielicenties, frequenties, en nummerblokken.

Lees ook ons profiel van Gulnara Karimova: Een meedogenloos meisje

Forse winst behaald

In totaal ging het tussen 2007 en 2010 om een bedrag van ten minste 314,2 miljoen dollar (263,3 miljoen euro). De betalingen geschiedden via de in Gibraltar gevestigde brievenbusmaatschappij Takilant Limited. Daarnaast werd via Takilant 6 procent van de aandelen in TeliaSonera Uzbek aangeboden en werd er 27,3 miljoen dollar (22,8 miljoen euro) betaald aan Oezbeekse liefdadigheidsinstellingen die deels gelieerd waren aan overheidsfunctionarissen uit het land.

De Rotterdamse dochterondernemingen hebben de steekpenningen vervolgens als legale betalingen in de eigen boeken gezet. Ook werden er valse contracten opgesteld waarmee de corruptie moest worden verhuld.

Het OM verwijt Telia dat het met de betaling van steekpenningen jarenlang een dominante positie heeft gehad op de Oezbeekse telecommarkt en daardoor forse winsten heeft kunnen boeken. Het voordeel dat de bedrijven hebben behaald, wordt geschat op 457 miljoen dollar (ruim 382 miljoen euro).

Ook een forse schikking in de VS

Parallel aan het Nederlandse onderzoek deden ook het Amerikaanse ministerie van Justitie, toezichthouder SEC en het Zweedse OM onderzoek naar corruptie door het internationaal opererende TeliaSonera. Ook die onderzoeken hebben geleid tot een schikking, waardoor Telia in totaal 965 miljoen betaalt.

Het Nederlandse OM spreekt in een reactie van “een passende afdoening”:

“Het is een straf die pijn doet, recht doet aan de ernst van de feiten en de geschokte rechtsorde. Met het parallelle overheidsoptreden tegen corruptie laten we zien dat corruptie internationaal wordt aangepakt en dat het niet loont.”

Vimpelcom

In een vergelijkbare zaak trof het OM in 2016 de destijds grootste schikking ooit met het in Amsterdam gevestigde Vimpelcom. Dit Noors-Russische telecomconcern ging akkoord met een betaling van 795 miljoen dollar (toen 716 miljoen euro) aan Nederland en de VS in verband met het omkopen van Gulnara Karimova. Ook deze onderneming verkreeg op deze manier toegang tot de telecommarkt in Oezbekistan.

Het OM doet nog altijd onderzoek naar de rol van verschillende financiële dienstverleners die in beide fraudezaken - zowel bij Vimpelcom als Telia - de corruptiebetalingen faciliteerden. Zo werd afgelopen maart bekend dat de FIOD onderzoek doet naar de rol van ING. Die bank wordt ervan verdacht dat verdachte transacties niet of te laat werden gemeld. Dat is wel verplicht. Ook zou er geen of onvoldoende onderzoek zijn gedaan naar de bedrijven, waardoor witwassen en internationale corruptie mogelijk werd gemaakt.

Lees ook: OM: ING mogelijk betrokken bij corruptie en witwassen

Of het OM medewerkers van Vimpelcom en Telia gaat vervolgen is nog niet bekend. Eén van die medewerkers is Henk van Dalen, voormalig financieel directeur van Vimpelcom. Hij moest als gevolg van de smeergeldaffaire terugtreden uit de raad van commissarissen van de Rabobank.

Info
Info

Meer van NRC

image beaconimage beaconimage beacon