U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Vervolg verhoren toeslagenaffaire: wat wisten Rutte, Asscher en Wiebes?

Logo NU.nl NU.nl 3 dagen geleden Edo van der Goot
© Aangeboden door NU.nl

Maandag vervolgt de ondervragingscommissie de zoektocht naar wat er fout is gegaan bij de aanpak van fraude met de kinderopvangtoeslag. Nadat ambtenaren zich afgelopen week hebben moeten verantwoorden, is het nu de beurt aan de politici die destijds aan de knoppen draaiden.

Afgelopen week werden (oud-)topambtenaren en experts opgeroepen om onder ede gehoord te worden.

In de tweede week is het de beurt aan (oud-)politici die aan roer stonden. Wat wisten zij?

Maandag 23 november:

Frans Weekers - staatssecretaris van Financiën 2010-2014

Weekers vond e alles-of-nietsaanpak te streng, verklaarde toenmalig directeur van de Belastingdienst Peter Veld tegenover de ondervragingscommissie. Maar hij was volgens de belastingambtenaar niet specifiek betrokken bij de CAF 11-zaak, de fraude aanpak rond het Eindhovens gastouderbureau Dadim waarmee de toeslagenaffaire aan het licht kwam.

Weekers gaf zijn zorgen in ieder geval geen politiek vervolg. Mogelijk omdat de druk vanuit de maatschappij en politiek om fraude keihard aan te pakken groot was na de zogenoemde Bulgarenfraude.

Die aanpak, blijkt nu, was de opmaat naar een veel te streng beleid voor de opsporing van fraudeurs van de fiscus. Door de oplichting van Bulgaarse bendes was Weekers politiek beschadigd, in 2014 trad hij uiteindelijk vanwege een andere kwestie af.

Eric Wiebes - staatssecretaris van Financiën 2014-2017

Wiebes, nu minister van Economische Zaken, volgde Weekers op. Wiebes heeft in algemene zin aandacht voor de fraudebestrijding, omdat hij weet hoe lastig zijn voorganger het had.

In 2014 bespraken de Belastingdienst en het ministerie van Sociale Zaken, dat het beleid voor de toeslagen bepaalt, de harde opstelling van de fiscus. Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Veld vond Wiebes het beleid destijds "ook wel straf" en zag hij in dat de regels veranderd moeten worden. Maar er werd geen actie ondernomen.

Lodewijk Asscher - minister van Sociale Zaken 2012-2017

Het gaat in de toeslagenaffaire veel over de Belastingdienst, maar officieel is het ministerie van Sociale Zaken de beleidsbepaler op dit terrein. De fiscus voert uit en spoort fraude op. Zodoende is PvdA-leider en voormalig minister Asscher opgeroepen voor verhoor.

Er is tot op het hoogste niveau binnen het ministerie van Sociale Zaken en het ministerie van Financiën gewerkt aan een andere aanpak, omdat werd ingezien dat ouders in de knel kwamen.

Vlak voor de Kerst in 2014 zou Asscher daarover worden geïnformeerd, maar volgens toenmalig topambtenaar Marcelis Boereboom zijn de documenten nooit in de tas van de minister beland. Asscher verklaarde zich de stukken niet te kunnen herinneren.

Overigens onderschreef Asscher in 2015 tijdens een Kamerdebat de aanpak van de Belastingdienst, die volledige bedragen terugvordert als ouders een fout hebben gemaakt.

Woensdag 25 november:

Tamara van Ark - staatssecretaris van Sociale Zaken 2017-2020

Van Ark, nu minister voor Medische Zorg, was net als Asscher beleidsmatig verantwoordelijk voor de kinderopvangtoeslag.

Toen oud-staatssecretaris van Financiën Menno Snel in juni 2019 ouders een schadevergoeding wilde toezeggen, ging Van Ark ervoor liggen. Volgens ambtenaren van Sociale Zaken vond ze dat het plan niet goed uitgewerkt was.

Onder het bewind van Van Ark werd lang gewerkt aan een ander toeslagenstelsel voor de kinderopvang, maar dat werd op het allerlaatste moment geblokkeerd door het ministerie van Financiën. Directeur kinderopvang bij Sociale Zaken Maaike van Tuyll zegt dan ook verbaasd te zijn over de draai.

Menno Snel - staatssecretaris van Financiën 2017-2019

Snel was staatssecretaris van Financiën toen Van Ark voorstelde het toeslagenstelsel aan te passen. Het idee was dat ouders dan minder snel de dupe worden van de harde aanpak van de fiscus.

Maar Snel voorzag volgens Van Tuyll financiële risico's. Bovendien zou de afdeling Toeslagen "het best draaiende onderdeel" van de Belastingdienst zijn.

Volgens oud-directeur van de Belastingdienst Jaap Uijlenbroek besefte Snel op 4 juni 2019 dat het roer rigoureus om moest. Hij kondigde dan ook aan de wet aan te passen. De problemen bleven zich echter voordoen en Snel trad in december van dat jaar af.

Donderdag 26 november:

Wopke Hoekstra - minister van Financiën 2017-heden

Primair is de staatssecretaris van Financiën belast met de Belastingdienst en niet de minister van Financiën, die als politiek leider van het departement wel eindverantwoordelijk is. Hoekstra is redelijk uit de wind gebleven.

Wel gaf hij de opdracht voor een onderzoek dat ertoe leidde dat Financiën aangifte deed tegen de eigen Belastingdienst. Een ongekende stap. Na het aftreden van Snel was Hoekstra even het gezicht van de fiscus, maar dat veranderde toen D66 met Alexandra van Huffelen een nieuwe staatssecretaris leverde.

Mark Rutte - minister-president 2010-heden

Ook premier Rutte werd nooit het gezicht van de toeslagenaffaire, hoewel hij het dossier in januari van dit jaar qua heftigheid vergeleek met de vliegramp met MH17 en de aardbevingen in Groningen.

De rol van Rutte ligt vooral bij de Ministeriële Commissie Aanpak Fraude waar hij leiding aan gaf in zijn vorige kabinet. Tussen 2013 en 2016 schroefde deze commissie de jacht op fraude op.

De documenten van deze commissie zijn geheim. Ook de Kamer kreeg ze niet te zien. De ondervragingscommissie heeft de stukken wel in bezit en kan die gebruiken bij het verhoor van Rutte.

Info
Info

meer van NU.nl

image beaconimage beaconimage beacon