Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Ülseratif Kolit

Healthline 23.5.2014 Valencia Higuera
Healthline Image © Ülseratif Kolit Healthline Image

Genel Bakış

Ülseratif kolit kalın bağırsağı (kolon) ve rektumu döşeyen tabakada enflamasyon oluşan enflamatuar bir bağırsak hastalığıdır. Enflamasyon kalın bağırsağı döşeyen tabakada küçük yaralar veya ülserlere neden olur. Genellikle rektumda başlayıp yukarıya doğru yayılır. İnce bağırsağı alt kısmı dışında nadiren etkiler.

Enflamasyon kalın bağırsağın bağırsak içeriğini hızlı hareket ettirmesine ve sık boşalmasına neden olur. Kalın bağırsağı kaplayan tabaka yüzeyindeki hücreler öldükçe ülserler (açık yaralar) oluşur. Ülserler kanamaya, mukus ve püy çıkmasına yol açabilir.

Hastalık her yaştan kişileri etkiler. Belirtiler genellikle kişiler 15 ile 30 yaş arasındayken veya bazen 50 ile 70 yaş arasındayken ortaya çıkar.

Nedenler

Bu durumun nedeni bilinmemektedir. Araştırmacılar artık nedenin stres olduğuna inanmamaktadır. Günümüzde, araştırmalar olası nedenler açısından bağışıklık sistemi ve kalıtıma odaklanmaktadır.

Riskler

Ülseratif kolit olan çoğu kişide bu hastalık için bir aile öyküsü yoktur. Ancak yakın bir aile üyenizde bu durum varsa sizde gelişme olasılığı daha yüksektir.

Ülseratif kolit her ırktan kişilerde gelişebilir ama beyaz ırkta daha sıktır. Eğer bir Askenazi Yahudisi iseniz hastalığın gelişme olasılığı çoğu diğer gruptan daha yüksektir.

Bazı çalışmalar isotretinoin (Accutane, Amnesteem, Claravis or Sotret) kullanımıyla ülseratif kolit arasında olası bir bağlantı göstermektedir. İsotretinoin kistik akne tedavisinde kullanılır.

Belirtiler

Belirtilerin ciddiliği etkilenen kişiler arasında farklılık gösterir. Ülseratif kolit tanısı konan kişilerin yaklaşık yüzde 50'sinde hafif belirtiler vardır. (PubMed Health) Ancak belirtiler şiddetli olabilir. Ülseratif kolitin sık görülen belirtileri arasında şunlar vardır:

  • abdominal ağrı
  • artmış karın içi sesler
  • kanlı dışkı
  • ishal
  • ateş
  • rektal ağrı
  • kilo kaybı
  • malnütrisyon

Ülseratif kolit şunlar gibi belirtilere yol açabilir:

  • eklem ağrısı
  • eklem şişmesi
  • bulantı
  • kusma
  • cilt ülserleri
  • ağız yaraları

Testler

Doktorunuzun ülseratif kolit tanısını koymasına çeşitli testler yardımcı olabilir. Hastalık Crohn hastalığı gibi diğer bağırsak hastalıklarına benzeyebilir. Bu nedenle doktorunuz diğer durumları ekarte etmek için çok sayıda test yapacaktır. Ülseratif kolit tanısı koymak için yapılan testler arasında şunlar vardır:

  • dışkı testi - bir doktor dışkınızı kan, bakteriler ve parazitler açısından inceler
  • endoskopi - bir doktor mide, özafagus ve ince bağırsağı incelemek için esnek, ışıklandırılmış bir tüp kullanır
  • kolonoskopi - kolon içini incelemek için rektum içine uzun, esnek bir tüpün yerleştirilmesiyle yapılan diagnostik bir test
  • biyopsi - cerrah kolondan bir doku örneği alır
  • baryumlu lavman - kontrast sağlamak üzere baryum kullanılarak kalın bağırsak ve rektumunuzun röntgenleri çekilir.

Bir kan testi de ülseratif kolite tanı koymaya yardımcı olur. Bu test anemi (düşük kan sayımı) bulguları arar. Bir kan testi ayrıca yüksek C-reaktif protein düzeyi ve yüksek sedimentasyon hızı arar. Bunların her ikisi vücutta enflamasyon göstergeleridir.

Tedavi

Ülseratif kolit kronik bir durumdur. Tedavide genellikle ilaç tedavisi veya cerrahi kullanılır. Tedavinin hedefi belirtilerinize neden olan enflamasyonu azaltmaktır.

Doktorunuz bir antienflamatuar ilaç yazabilir. Bunlar arasında sulfasalazin (Azulfidine), mesalamin (Asacol ve Lialda), balsalazid (Colaza) ve olsalazin (Dipentum) olabilir. Enflamasyonu azaltmak abdominal kramplar ve ishal konusunda yardımcı olacaktır. Daha ciddi vakalarda bağışıklık sistemini baskılamak için kortikosteroidler, antibiyotikler veya ilaç gerekebilir.

Belirtileriniz şiddetliyse ishalin neden olduğu malnutrisyon ve dehidrasyon etkilerini düzeltmek için hastaneye yatmanız gerekecektir.

Bu durumun bulunduğu kişilerin sadece yüzde 25 ila 40'ında kalın bağırsağı çıkarmak için cerrahi gerekir. Cerrahinin gerekmesinin nedeni şiddetli kanama, kronik maluliyete neden olan belirtiler, bağırsak delinmesi veya kanser riski bulunmasıdır. Bir baryumlu lavman ve kolonoskopi bu ciddi problemleri saptayabilir.

Cerrahi seçenekler arasında proktokolektomi ve ileostomi (en sık kullanılan cerrahi tedavi) ve ileoanal anastomoz vardır.

Proktokolektomi ve ileostomi tüm bağırsak ve rektumun çıkarılmasıyla yapılır. Karın duvarında küçük bir delik açılıp buradan alt ince bağırsak (ileum) ucu cilt yüzeyine getirilir. Atıklar bu açıklıktan bir torbaya akar.

İleoanal anastomozda kalın bağırsak çıkarılır ama rektumun dış kasları bırakılır. İleum rektum içine tutturulur ve küçük bir kese oluşturulur. Cerrahiden sonra bu kişi dışkısını rektumdan yapabilecektir. Bağırsak hareketleri normalden daha sık ve sulu olacaktır.

Evde Bakım

Yediklerinizin durumunuzu etkileyebileceği konusunda kesin bir delil yoktur. Bazı yiyeceklerin bir alevlenme zamanında belirtilerinizi arttırdığını görebilirsiniz. Şu uygulamalar yardımcı olabilir:

  • gün boyunca küçük miktarlarda su içmek
  • gün boyunca daha küçük öğünler yemek
  • liften zengin gıdaları yemenizi sınırlamak
  • yağlı gıdalardan kaçınmak
  • laktozu tolere edemiyorsanız (laktoz sindirememe) süt alımını azaltmak
  • diyetisyeninize bir multivitamin almanız gerekip gerekmediğini sormak

Komplikasyonlar

Ülseratif kolit kolon kanseri riskinizi arttırır. Doktorunuz ilk tanı konduğunda bir kolonoskopi yapıp kanser kontrolü yapar. Ülseratif kolit tanısı konduktan 8 ila 12 ay sonra tekrar bir tarama planlamak önemlidir. Bu işlem kolon kanseri riskinizi azaltmaya yardımcı olur. Bundan sonra bir ila iki yılda bir tekrarlanan taramalar gerekebilir. Takip taramaları kanser öncesi hücreleri erken saptayabilir.

Diğer ülseratif kolit komplikasyonları arasında şunlar vardır:

  • bağırsak duvarının kalınlaşması
  • sepsis - kan enfeksiyonu
  • şiddetli dehidrasyon
  • toksik megakolon (hızla şişen kolon)
  • karaciğer hastalığı (nadir)
  • intestinal kanama
  • böbrek taşları
  • cilt, eklemler ve gözlerde enflamasyon
  • bağırsakta delinme
  • ankilozan spondilit - vertebralar arasındaki eklemlerde enflamasyon

Uzun Dönem

Ülseratif kolit için bilinen tam bir tedavi yoktur. Sizde bu hastalık varsa hayatınız boyunca doktorunuz tarafından izlenmeniz ve tedavi planını dikkatle izlemeniz gerekecektir.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon