Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Akut Kalp Yetmezliği

Healthline 23.5.2014 Teresa Bergen
Healthline Image Healthline Image

Genel Bakış

Kalp yetmezliği kalbiniz vücudunuzun talebini karşılamaya yetecek kadar kan pompalayamadığı zaman oluşur. Bu durum kronik olabilir, yani zaman içinde yavaşça gelişebilir; veya akut olabilir yani aniden gelişebilir. Dünya çapında her yıl yaklaşık 15 milyon yeni kalp yetmezliği vakası bildirilir. ABD'de kalp yetmezliği 65 yaş üzerindekilerin hastaneye yatırılmasının önde gelen nedenidir. (Klabunde, 2011)

Tipler

Kalp yetmezliğinin nedeni birçok farklı problem olabilir. Yetmezlik kalbin sol veya sağ tarafında başlayabilir veya her iki tarafta aynı anda yetmezlik olabilir. Kanınızın pompalandığı odacıklara ventriküller denir. Bunlar artık uygun şekilde dolamayacak biçimde katılaşabilir. Kalp kasınız fazla zayıfsa ventriküller esneyebilir ve etkin bir şekilde çalışmayabilir.

Kalp yetmezliğinin birkaç farklı tipi vardır:

Sol taraflı kalp yetmezliği : Bu en sık görülen kalp yetmezliği tipidir. Akciğerlerinizde biriken sıvı nedeniyle nefesiniz daralabilir. İki tür sol taraflı kalp yetmezliği vardır:

  • sistolik kalp yetmezliği : Pompalama problemi sol ventrikülün uygun şekilde pompalamasını önler ve en sık olarak akut kalp yetmezliğiyle ilişkilidir.
  • diastolik kalp yetmezliği : Bunun nedeni sol ventrikülde bir kan dolma problemidir.

Sağ taraflı kalp yetmezliği : Bu durum genellikle sol taraflı kalp yetmezliğiyle aynı anda olur. Sol ventrikül yetmezliğe girdiğinde kalbin sağ tarafında artmış basınca ve sonrasında hasara neden olur. Kalbin sağ tarafı etkin bir şekilde pompalayamaz ve sıvının venlerinizde birikmesine yol açar ve bu durum bacaklarınız ve ayaklarınızın şişmesine neden olabilir.

Nedenler

Birçok durum kalbi zaman içinde zayıflatır veya zarar verir. Bu durum kronik kalp yetmezliğine neden olabilir. Bazıları bir hastalık veya doğumsal bir defekt gibi dahili faktörlerin sonucu olabilir. Diğerleri kötü bir diyet ve egzersiz yapmama gibi harici faktörlerden kaynaklanabilir. Kronik kalp yetmezliğine neden olan durumlar arasında yüksek kan basıncı, diyabet, hatalı kalp kapakları, koroner arter hastalığı, kalıtsal kalp defektleri ve hasarlı veya enflamasyonlu bir kalp vardır. Tüm bu durumlarda kalp zamanla artık adapte olamaz hale gelene kadar duruma adapte olur. Sonra yetmezliğe girer.

Kalp yetmezliği ve genel olarak kardiyovasküler hastalık genetik de olabilir. Ebeveynlerinizden birinde kalp yetmezliği varsa riskiniz artmıştır- özellikle belirtileri 50 yaş altında yaşamışlarsa; çünkü bu durum kalp yetmezliğinin sadece yaşam tarzı tercihleri (yüksek kan basıncı ve tıkanmış arterlere vs. neden olan kötü diyet ve inaktivite) yerine genetiğe bağlı olduğuna işaret eder.

Bazen bu kronik durumlardan biri akut bir olaya neden olabilir. Diğer zamanlarda kişi sağlıklı gibidir ama yetmezlikle sonuçlanan ani bir kalp olayı olur. Akut kalp yetmezliği nedenleri arasında şunlar vardır:

  • enfeksiyonlar
  • alerjik reaksiyonlar
  • akciğerlerinizde bir kan pıhtısı
  • kalbinize zarar veren virüsler
  • kardiyopulmoner bypass cerrahisi
  • çok düzensiz kalp atımları
  • kalp krizi

Bir risk faktörü kalp yetmezliğini tetiklemeye yeterli olabilir ama risk faktörlerinin bir kombinasyonu kalp yetmezliği olasılığını artırabilir. Risk faktörleri arasında şunlar vardır:

  • koroner arter hastalığı veya arterlerde daralma
  • yüksek kan basıncı
  • diyabet
  • kalp krizi
  • düzensiz kalp atımı
  • özellikle diyabet ilaçları olmak üzere bazı ilaçlar
  • uyku apnesi, uyurken solunum problemleri
  • kalp defektleri
  • alkol veya diğer toksik ilaçların fazla kullanılması
  • viral enfeksiyon
  • böbrek problemleri

Belirtiler

Kronik ve şiddetli kalp yetmezliğinin birçok belirtisi aynıdır. Ancak akut kalp yetmezliğinde bu belirtiler çok daha belirgin olabilir. Bacaklarınız ve karnınız aniden şişebilir ve sıvı tutma nedeniyle hızla kilo alabilirsiniz. Bulantınız olabilir veya iştahınız azalabilir. Hem akut hem kronik kalp yetmezliğinin diğer belirtileri arasında şunlar vardır:

  • nefes darlığı (akut kalp yetmezliği bulunan hemen hemen herkesin yaşadığı en sık görülen belirtiler)
  • halsizlik
  • yorgunluk
  • düzensiz veya hızlı kalp atımı
  • öksürme ve hışıltılı solunum
  • pembe balgam çıkarma
  • konsantre olma yeteneğinde azalma

Bir kalp krizi geçiriyorsanız göğüs ağrınız da olabilir.

Yaşlı kişilerde kalp probleminin belirtilerini diğer durumların neden olduklarından ayırmayı zorlaştırabilecek birkaç sağlık problemi bulunabilir. Sizde bu belirtilerden bazıları varsa ve ne olduğundan emin değilseniz acil tıbbi yardım isteyin. ScienceDaily'e göre akut kalp yetmezliği ile hastaneye yatan kişilerde belirtilerin farkedilmesi ile tedaviye başlanması arasındaki ortalama gecikme süresi 13,3 saattir. (ScienceDaily, 2009) Belirtiler ne kadar hızlı tanımlanır ve tıbbi yardım istenirse sonuç o kadar iyidir.

Tanı

Doktorunuz bir fizik muayene ve tıbbi öyküyle başlar. Kalbiniz ve akciğerlerinizi bir stetoskopla dinler. Bu işlem doluluğu veya anormal kalp ritimlerini saptar. Doktorunuz karın, bacaklar ve boynunuzdaki venlerde sıvı birikmesini kontrol edebilir.

Doktorunuz ayrıca aşağıdaki testlerin bir kombinasyonunu isteyebilir.

Akciğer filmi

Bu görüntüleme testi doktorunuzun kalp ve akciğerlerinizi daha iyi incelemesini mümkün kılar.

Kan testleri

Laboratuvar bir kan testi yoluyla tiroid ve böbrek işlevinizi kontrol edebilir. Kanınız ayrıca elektrolitler ve proteinler gibi bazı maddelerin seviyeleri için analiz edilebilir. Bu maddelerin düzeylerinin anormal olması sıklıkla kalp yetmezliğiyle sonuçlanacak şekilde böbrekler veya karaciğerde bir bozukluğa işaret edebilir.

Efor testi

Bu test tipi fiziksel egzersiz sırasında kalp aktivitenizi ölçer. Doktorunuz kalbinizin yorulmaya nasıl cevap verdiğini test etmek için bir koşu bandında yürümenizi veya sabit bir bisiklete binmenizi isteyebilir. Bir efor testi egzersiz yapıyormuşsunuz gibi kalbinizi hızlandıran bir ilaç alınmasıyla da yapılabilir. Bir nükleer efor testi kalbi hem fiziksel aktivite sırasında hem de istirahatteyken izler. Bu test ayrıca kalp içinde kan akışını değerlendirmek için enjekte edilebilen bir boya kullanır.

Elektrokardiyogram

Bir elektrokardiyogram için doktorunuz cildinize elektrotlar takar ve sonra kalbinizin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Ekokardiyogram

Bu test kalbinizin bir görüntüsünü oluşturmak için ses dalgaları kullanır. Doktorunuz kalbinizin ne kadar kan pompaladığını görebilecektir.

Anjiyogram

Doktorunuz kasığınız veya kolunuza ince bir tüp olan bir kateter yerleştirir. Bu kan damarlarınız içinden ve sonra koroner arterlerinizin içine yönlendirilir. Kateter içinden boya enjeksiyonu yaptıktan sonra doktorunuz arterlerinizin bir görüntüsünü görebilir.

BT taraması veya MRG

Hem kardiyak bilgisayarlı tomografi (BT) taramaları hem de manyetik rezonans görüntüleme (MRG) doktorunuza organlarınızın görüntülerini göstererek kalp problemlerine tanı koymaya yardımcı olur. Her ikisi de röntgen yoluyla resminiz çekilirken makineler içinde yatmayı gerektirir.

Size kalp yetmezliği tanısı konursa doktorunuz durumunuzun şiddetini birkaç ölçekten biriyle sınıflandırabilir. Mayo Clinic'e göre New York Kalp Derneği ölçeği bir ile dört arasında değişir ve bir en az şiddetli ve dört en kötüsüdür. Amerikan Kardiyoloji Derneği ölçeği A ile D arasındaki harfleri kullanır ve 'A' puanı kişide bazı kalp yetmezliği risk faktörleri bulunduğuna işaret ederken 'D' son dönem kalp yetmezliği anlamına gelir. (Mayo Clinic, 2011)

Tedavi

Kalp yetmezliğini tedavi etmenin ana yolları ilaç, cerrahi, tıbbi cihazlar ve yaşam tarzı değişiklikleridir.

İlaçlar

Birçok durumda kalp yetmezliğinin tedavisi için en az iki ilacın bir kombinasyonu gereklidir. Bu ilaçlardan bazıları arasında şunlar vardır:

  • anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri: Bu ilaç türü kan damarlarınızı genişletir ve böylece kan basıncınız azalıp kan akışınız artar. Bu durum kalbinizin işini kolaylaştırır.
  • anjiyotensin II reseptörü blokörleri: Bu ilaçlar ACE inhibitörlerine benzer ama bazı kişiler bu tür ilaçtan daha az yan etki yaşarlar.
  • beta blokörler: Bu ilaçlar kan basıncını azaltır ve kalp hızınızı yavaşlatır. Kalbinizin ritimlerinin normalleşmesine yardımcı olurlar.
  • dijital: Bu ilaç kalbinizin kasılmalarını güçlendirir ve daha yavaş atmasına neden olur.
  • diüretikler: Su hapları olarak da bilinen bu ilaçlar vücudunuzda sıvı birikmesini önler.
  • aldosteron antagonistleri: Bu, şiddetli kalp yetmezliği kişilerin ömrünü uzatabilecek bir diüretik tipidir.

Ayrıca kolesterolünüzü düşürmek veya göğüs ağrınızı tedavi etmek için ilaçlar kullanmanız gerekebilir. Doktorunuz kan pıhtılarından kaçınmak için bir kan sulandırıcı yazabilir.

Hastaneye Yatma, Cerrahi ve Tıbbi Cihazlar

Akut kalp yetmezliği olan kişiler hastaneye yatırılır. Hastanedeyken sıklıkla oksijen verilmesi gerekir ve ayrıca uzun dönemde ek oksijen kullanmaları gerekebilir.

Kalp yetmezliğini tedavi etmek için cerrahi de yaygın olarak kullanılır. Kalp cerrahisinin bazı sık kullanılan tipleri şunlardır:

  • kalp kapağı değiştirme veya tamiri: Kalbiniz problemli bir kalp kapağı nedeniyle yetmezliğe girerse doktorunuz o kapağın tamir edilmesi veya değiştirilmesini isteyebilir. Bunu yapmanın sizin kapağınızı tamir etmek veya suni bir kapak yerleştirilmesi gibi birçok yolu vardır.
  • koroner bypass cerrahisi: Bu cerrahide, cerrah vücudunuzun başka bir kısmından bir kan damarını çıkarır. Kan damarı pıhtılaşmış bir arterin etrafından geçecek şekilde yeni bir yol haline getirilir.
  • implante edilebilir kardiyoverter-defibrilatörler (ICD'ler): ICD'ler bir kalp pili gibi cildinizin altına implante edilir. Venleriniz içinden kalp ritminizi izlemek üzere teller tünel şeklinde geçer. Eğer ritim tehlikeli bir şekilde sapma gösterirse ICD normale geri döndürmek üzere şok vermeye çalışır.
  • kalp pompaları: Bu mekanik cihazlar bir donör kalbi beklerken kişileri hayatta tutmak için kullanılabilir. Bazen bir transplant yerine kullanılırlar. Bu cihaz transplant cerrahisi için uygun olmayan kişilerin ömrünü uzatabilir.
  • kardiyak resenkronizasyon tedavisi: Biventriküler kalp pili de denilen bu cihaz elektriksel uyarılar göndererek ventriküllerin daha etkin şekilde pompalamasına yardımcı olur.
  • kalp nakli: Eğer durum diğer alternatiflerin çalışmayacağı kadar şiddetliyse bazı kişilere kalp nakli yapılır. Ancak donör kalp için talep sağlanandan çok daha fazladır.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Bazı davranışları değiştirmek de kalp yetmezliğinin risk faktörlerini veya belirtilerini azaltabilir.

  • Sigara içiyorsanız bırakmanıza yardımcı olması için doktorunuza söyleyin. Sigara içmek kalp hızınızı artırır, kanınızdaki oksijen miktarını azaltır ve kan basıncınızı artırır. Sigara içiyorsanız, bir kalp nakli için dikkate alınmazsınız.
  • Kalp hastaları kendilerini her gün tartmalıdır. Bir gün içinde 1,35 kilodan daha fazla alırsanız sıvı tuttuğunuz ve tedavi planınızda değişiklikler yapılması gerektiği anlamına gelebilir.
  • Aşırı kiloluysanız, kilo vermek için bir diyetisyenle birlikte çalışın. Birkaç kilo bile yardımcı olabilir.
  • Daha az tuz yiyin. Sodyum su tutmayı artırır ve bu durum kalbinizin daha fazla çalışmasını gerektirir.
  • Diyetinizdeki kolesterol ve yağ miktarını sınırlayın. Yüksek yağ seviyeleri kalp yetmezliğinin önde gelen bir nedeni olan koroner arter hastalığı riskinizi artırabilir.
  • Sıvıları ve özellikle alkolü sınırlayın. Birçok kalp ilacının alkolle negatif etkileşimleri vardır.
  • Egzersiz için doktorunuzla konuşun. Aerobik aktivite kalbi güçlendirir. Bir kardiyak rehabilitasyon programı için uygun olabilirsiniz.
  • Stres düzeyinizi azaltın. Egzersiz, meditasyon ve zaman zaman dinlenme stresi yönetmenin iyi yollarıdır.

Önleme

Kalp yetmezliği için genetik veya kronik hastalık gibi bazı risk faktörlerinden kaçınılamasa da kalp yetmezliğini önlemenin temeli kontrol edebileceğiniz risk faktörlerini azaltmaktır. Bazı yaşam tarzı değişiklikleri yüksek kan basıncı veya yüksek kolesterol gibi kalp yetmezliğine neden olan durumları azaltabilir veya ortadan kaldırabilir. Bunlar arasında şunlar vardır:

  • sağlıklı bir kiloyu devam ettirme
  • düzenli egzersiz - sizin için doğru tip egzersiz hakkında doktorunuzla konuşun
  • dengeli, sağlıklı bir diyet
  • sigara içmeyi bırakma
  • stresi yönetmenin yollarını bulma
  • özellikle kalp hastalıkları olmak üzere önceden mevcut hastalıkları takip etme. Düzenli kontrollere gitme ve ilaçları düzenli olarak alma.

Uzun Dönem

Beklentiniz genel sağlığınız, durumun nedeni ve kalp yetmezliğinizin derecesine bağlıdır. Birçok kişi kalp ilaçları alırken veya implante edilmiş tıbbi cihazlarla yaşarken yıllarca kendini iyi hisseder.

Ancak kalp yetmezliğiniz böbrek veya karaciğer hasarına veya kalp kapaklarıyla ilgili problemlere neden olursa beklentiniz daha karmaşık hale gelebilir. Kan pıhtıları da kalp yetmezliğinden sonra sık görülür.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon