Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Alerjik Reaksiyon

Healthline 23.5.2014 Darla Burke
Healthline Image © Alerjik Reaksiyon Healthline Image

Genel Bakış

Bağışıklık sisteminiz vücudu bakterilere ve virüslere karşı savunmakta sorumludur. Bazı durumlarda bağışıklık sisteminiz tipik olarak insan vücudu için bir tehdit oluşturmayan maddelere karşı savunma yapar. Bu maddelere alerjenler denir ve vücudunuz bunlara tepki gösterdiğinde alerjik bir reaksiyona neden olur. Bir reaksiyona neden olan alerjenler cilde temas edebilir, solunumla alınabilir veya yenebilir. Alerjenler ayrıca alerjilere tanı koymak için kullanılabilir ve hatta bir tedavi türü olarak enjekte edilebilir.

Amerikan Alerji, Astım ve İmmünoloji Derneği (American Academy of Allergy, Asthma & Immunology) (AAAAI) Amerika Birleşik Devletleri'nde elli milyon kişide bir tip alerjik hastalık olduğunu bildirmektedir. (AAAAI)

Nedenler

Doktorlar neden bazı kişilerin alerji yaşadıklarını bilmemektedir. Alerjiler bazı hallerde daha sıktır (kalıtsal). Alerjileri olan yakın bir aile üyeniz varsa sizde alerji gelişmesi riski daha yüksektir.

Alerjilerin gelişme nedeni bilinmemektedir ama sıklıkla alerjik reaksiyona neden olan bazı maddeler vardır. Alerjileri olan kişiler tipik olarak aşağıdakilerden biri veya birkaçına alerjiktir:

  • evcil hayvan kepeği
  • arı sokması veya başka böceklerin sokması
  • fındık veya kabuklu deniz hayvanları dahil bazı yiyecekler
  • penisilin vey aspirin gibi bazı ilaçlar
  • bazı bitkiler
  • polen

Belirtiler

Bir alerjik reaksiyonun belirtileri hafif ile şiddetli arasında olabilir. Bir alerjene ilk kez maruz kalıyorsanız belirtileriniz hafif olabilir. Belirtiler alerjene tekrar tekrar maruz kalıyorsanız kötüleşebilir.

Hafif bir alerjik reaksiyonun belirtileri arasında şunlar olabilir:

  • ürtiker (ciltte kaşıntılı kırmızı noktalar)
  • kaşıntı
  • nazal konjesyon (rinits)
  • bir döküntü
  • gözlerde sulanma veya kaşıntı

Şiddetli alerjik reaksşyonlar şunlar gibi belirtilerinden olabilir:

  • abdominal kramplar veya ağrı
  • göğüsde ağrı veya sıkılık hissi
  • ishal
  • yutma zorluğu
  • baş dönmesi (vertigo)
  • korku veya anksiyete
  • yüzün kızarması
  • bulantı veya kusma
  • kalp çarpıntıları
  • yüz, gözler veya dilde şişme
  • halsizlik
  • hırıltılı solunum
  • solunum zorluğu
  • bilinç kaybı

Bir alerjene maruz kaldıktan sonra birkaç saniye içinde şiddetli ve ani bir alerjik reaksiyon gelişebilir. Bu tür reaksiyona anafilaksi denir ve hava yolunda şişme ve nefes alamama ve ayrıca kan basıncında ani ve belirgin bir düşme dahil yaşamı tehdit edici belirtilerle sonuçlanır. Bu tür alerjik reaksiyon yaşarsanız hemen acil yardım isteyin. Tedavi edilmezse bu durum 15 dakika içinde öldürebilir.

Tanı

Alerjik reaksiyonlara doktorunuz tarafından tanı konabilir. Bir alerjik reaksiyon belirtileri yaşarsanız doktorunuz bir muayene yapacak ve size sağlık öykünüzü soracaktır. Alerjik reaksiyonlarınız şiddetliyse doktorunuz belirtilerinizin ayrıntılarını ve buna neyin neden olduğunu düşündüğünüzü gösteren bir günlük tutmanızı isteyebilir. Doktor alerjinize neyin neden olduğunu belirlemek için testler isteyebilir. En sık kullanılan alerji testi tipi şunlardır:

  • cilt testleri
  • karşılaştırma (eliminasyon tip) testler
  • kan testleri

Bir cilt testi şüpheli bir alerjenden az miktarda uygulayıp bir reaksiyon oluşmasını beklemekle yapılır. Madde cilde yapıştırılabilir (yama testi), ciltte küçük bir deliğe uygulanabilir (delme testi) veya cildin hemen altına enjekte edilebilir (intradermal test). Bir cilt testi aşağıdakilere tanı koymak için en faydalıdır:

  • gıda alerjisi
  • küf, polen ve hayvan kepeği alerjisi
  • penisilin alerjisi
  • zehir alerjisi (sivrisinek ısırığı veya arı sokması gibi)
  • alerjik kontakt dermatit (bir maddeye dokunma nedeniyle oluşan döküntü)

Karşılaştırma testi gıda alerjilerine tanı koymakta faydalıdır. Diyetinizden bir gıdayı birkaç haftalığına kaldırıp gıdayı tekrar yediğinizde belirtiler olup olmadığını bakmakla yapılır.

Bir alerji için bir kan testi kanınızı olası bir alerjenlere karşı antikorlar açısından kontrol eder. Bir antikor vücudunuzun zararlı maddelerle savaşmak için ürettiği bir proteindir. Kan testleri, cilt testleri faydalı olmadığında veya yapılamadığında kullanılır.

Tedavi

Bir alerjik reaksiyon yaşarsanız ve nedenini bilmiyorsanız doktorunuzun neye karşı alerjik olduğunuzu belirlemesi için onu görmeniz gerekebilir. Bilinen bir alerjiniz varsa ve belirtiler yaşarsanız belirtileriniz hafifse tıbbi yardım istemeniz gerekmeyebilir. Çoğu durumda Benadryl gibi reçetesiz antihistaminler hafif alerjik reaksiyonları kontrol etmekte etkili olabiliriz.

Siz veya bildiğiniz birisi şiddetli bir alerjik reaksiyon yaşarsa acil tıbbi yardım istemelisiniz. Kişinin nefes alıp almadığını kontrol etmenin, acil servisi arayın ve gerekirse kardiyopulmoner resüsitasyon (CPR) uygulayın. Bilinen alerjileri olan kişiler sıklıkla epinefri ilacını enjekte eden EpiPen gibi acil ilaçları yanlarında taşırlar. Epinefrin hava yolları açar ve kan basıncını arttırır. Buna bir kurtarma ilacı denir. Eğer kişi ilacı uygulamıyorsa almasına yardımcı olun. Kişi baygınsa şunları yapmalısınız:

  • kişiyi sırtüstü yatırın
  • kişinin bacaklarını yükseltin
  • kişiyi bir battaniyeyle örtün

Bunlar şoku önlemeye yardımcı olur.

Uzun Dönem

Bilinen bir alerjiniz varsa bir alerjik reaksiyonu önlemek beklentinizi daha iyi yapacaktır. Bu reaksiyonları sizi etkileyen alerjenlerden kaçınarak önleyebilirsiniz. Ciddi alerjik reaksiyonlarınız varsa belirtiler olursa kendinize enjekte etmek için yanınızda EpiPen (epinefrin) taşımalısınız.

Beklentiniz ayrıca alerjinizin şiddetine bağlı olacaktır. Hafif alerjik reaksiyonunuz varsa ve tedavi isterseniz iyileşme şansınız iyidir. Ancak alerjene tekrar maruz kalırsanız belirtiler tekrarlayabilir. Şiddetli alerjik reaksiyonunuz varsa prognozunuz acil tıbbi bakım almanıza bağlı olacaktır. Anaflaksi ölümle sonuçlanabilir. Durumunuzu düzeltmek için kısa süre içinde tıbbi yardım gerekir.

Önleme

Bir alerjik reaksiyonu önleyemeyebilirsiniz. Ancak gelecekte alerjik reaksiyon oluşmasını önlemek için alabileceğiniz önlemler vardır. Alerjilerinizi tanımladıktan sonra şunları yapabilirsiniz:

  • alerjene maruz kalmaktan kaçınmak
  • alerjene maruz kalırsanız tıbbi yardım istemek
  • anaflaksi tedavisi için ilaç taşımak
Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon