Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Apandisit

Healthline 23.5.2014 Verneda Lights and Elizabeth Boskey, PhD
Healthline Image © Apandisit Healthline Image

Tanım

Apandisit apendiksin bir enflamasyonudur. Akut veya kronik olabilir.

Harrison'ın Principles of Internal Medicine kitabı apandisitin Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en sık tıbbi acil olduğunu belirtir. Yılda 250.000'den fazla apendektomi yapılır.

Apandisit en sık 10 ila 30 yaşları arasında oluşur. Erkeklerde kadınlardan daha sıktır. Tedavi edilmeyen apandisit ölümcül olabilir.

Anatomi

Apendiks kalın bağırsağın küçük, parmak şekilli bir çıkıntısıdır. Karnın sağ alt kadranında bulunur. Amacı bilinmemektedir.

Nedenler

Bilim insanları bu durumun apendikste bir tıkanıklık sonucu oluştuğunu düşünmektedir. Tıkanıklık kısmi veya tam olabilir. Tam tıkanıklık acil cerrahi nedenidir.

Tıkanıklık sıklıkla dışkıyla ilgili maddelerin birikmesi sonucu oluşur. Ayrıca şu nedenlerle oluşabilir:

  • büyümüş lenfoid foliküller
  • solucanlar
  • travma
  • tümörler

Apendiks tıkandığında organ içinde bakteriler çoğalabilir. Bu durum püy oluşumuna yol açar. Artan basınç ağrılı olabilir. Ayrıca yerel kan damarlarını sıkıştırır. Apendikse kan akışının bulunmaması gangrene yol açabilir.

Apendiks delinirse, dışkıyla ilgili maddeler karnı doldurabilir. Bu tıbbi bir acil durumdur.

Delinmiş bir apendiksin olası sonuçlarından biri peritonittir. Bu durum karın duvarını döşeyen dokunun enflamasyonudur. Diğer organlarda da delinme sonrasında enflamasyon gelişebilir. Etkilenen organlar arasında çekum, mesane ve sigmoid kolon bulunabilir.

Enfekte apendiks delinmek yerine sızdırırsa bir apseye yol açabilir. Bu durum enfeksiyonu küçük bir bölgede sınırlandırır. Ancak bir apse halen tehlikeli olabilir.

Belirtiler

Apandisit belirtileri arasında şunlar vardır:

  • karnın sağ alt tarafında ağrı
  • iştah kaybı
  • bulantı
  • kusma
  • ishal
  • kabızlık
  • gaz çıkaramama
  • karında şişlik
  • hafif ateş
  • büyük abdestinizi yapsanız kendinizi daha iyi hissedeceğiniz hissi

Apandisit ağrısı hafif kramp şeklinde başlayabilir. Genellikle zaman içinde daha şiddetli ve sabit hale gelir. Büyük abdest alışkanlıklarınızda bir değişiklik olması şart değildir. Ancak bazen apandisit idrar yapmayı etkileyebilir.

Bu belirtilerden herhangi biriyle birlikte sağ tarafınızda hassasiyet varsa bir doktorla konuşun. Apandisit hızla tıbbi acil durum haline gelebilir. Delinme, belirtilerin ilk 24 saati içinde nadiren olur. Ancak 48 saattir belirtileri olan kişilerin yüzde 80'ine kadarında apendiks delinmesi gelişecektir.

Delinmiş bir apendiks ölümcül olabilir. Ölüm riski bebekler ve yaşlılarda en yüksektir.

Tanı

Apandisit için fizik incelemede karnınızın sağ alt kadranında hassasiyet aranır. Hamileyseniz, ağrı daha yüksekte olabilir. Delinme oluşursa mideniz sert ve şiş hale gelebilir.

Şiş ve sert bir karın hemen doktorla konuşulması gereken bir belirtidir.

Doktorunuz hassasiyet aramak dışında apandisit için birkaç test yapacaktır.

İdrar tahlili bir idrar yolu enfeksiyonu veya böbrek taşını ekarte ettirebilir.

Pelvik incelemeler kadınlarda üremeyle ilgili problemler olmadığından emin olmasını sağlayabilir. Ayrıca diğer pelvik enfeksiyonları ekarte ettirebilir.

Hamilelik testleri şüphelenilen bir dış gebeliği ekarte ettirebilir.

Bir apse veya başka komplikasyonlarınız olup olmadığını abdominal görüntüleme belirleyebilir. Bu işlem röntgen, ultrason veya BT taraması ile yapılabilir.

Akciğer filmi sağ alt lob pnömonisini ekarte ettirebilir. Bu durum bazen apandisite benzer belirtilere sahiptir.

Tedavi

Apandisit tedavisi değişkendir.

Nadir durumlarda apandisit cerrahisiz iyileşebilir. Sadece antibiyotikler ve sıvı diyetle tedavi yeterli olabilir.

Ancak çoğu durumda cerrahi gerekecektir. Cerrahi tipi vakanızın ayrıntılarına bağlıdır.

Delinmemiş bir apseniz varsa önce antibiyotiklerle tedavi edileceksiniz. Sonra apseniz cildinizden yerleştirilen bir tüple boşaltılacaktır. Enfeksiyon tedavi edildikten sonra apendiksiniz ameliyatla çıkarılacaktır.

Eğer delinmiş bir apse veya apendiksiniz varsa hemen cerrahi gerekebilir. Apendiksi çıkarma cerrahisine apendektomi denir.

Bu işlem açık cerrahiyle veya laparoskopik olarak yapılabilir. Laparoskopi daha az invazivdir. İyileşme süresi daha kısadır. Ancak apseniz veya peritonitiniz varsa açık cerrahi gerekebilir.

Önleme

Apandisit önlenemez. Ancak diyeti liften zengin olan kişilerde daha nadir görülür. Bu diyetler arasında bol miktarda taze meyve ve sebze içeren diyetler vardır.

Sizde apandisit olduğunu düşünüyorsanız hemen tıbbi yardım isteyin. Tedavi edilmeyen apandisit bir tıbbi acil durum haline gelebilir.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon