Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Başağrısı

Healthline 23.5.2014 Verneda Lights and Matthew Solan
Healthline Image © Başağrısı Healthline Image

Genel Bakış

Amerikan Doktorlar Derneği (American College of Physicians) (ACP) uyarınca ABD'de 10 kişinin yedisinde yılda en az bir kez başağrısı olur. Ve ayrıca 45 milyon Amerikalıda kronik başağrıları olduğu tahmin edilmektedir. Başağrıları işe gidememenin önemli bir nedenidir ve her yıl üretkenlik kaybı nedeniyle milyarlarca dolara mal olur. (ACP)

Birçok başağrısı yaşamı tehdit etmez ve ilaç ve yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilebilir.

Tipler

Üç başağrısı tipi vardır: gerilim başağrıları, küme başağrıları ve migrenler.

Gerilim Başağrıları

Gerilim başağrıları en sık görülen tiptir ve en çok 20 yaş üzerinde kadınlarda görülürler. Bunların nedeni boyun ve saçlı derideki kasların sıkılaşmasıdır. Kötü postür ve stres katkıda bulunan faktörlerdir. Gerilim başağrıları tekrarlama eğilimindedir ve birkaç dakikayla birkaç gün arasında sürebilir.

Küme Başağrıları

Küme başağrıları bir tür nabız şeklinde atmayan vasküler başağrısıdır. Ağrı şiddetli, yanma tarzında ve derinlere inen şeklinde tanımlanır ve başağrısı küme dönemi olarak bilinecek şekilde uzun süreler devam edebilir. Cluster dönemi bir defada altı haftaya kadar sürebilir. Başağrıları her gün ve sıklıkla günde birkaç kez olur. Belirtiler başın bir tarafında, gözün arkasında olur ve göz sulanmasıyla ilişkili olabilir. Bir milyon Amerikalıda küme başağrıları olduğu tahmin edilmektedir. En sık erkekler etkilenir.

Migrenler

Migrenler sinir yolları aktivitesi ve beyin kimyasallarının neden olduğu bir nörolojik hastalık kabul edilirler. Tipik olarak başın yarısını etkileyen nabız şeklinde atan bir vasküler başağrısı tipidirler ("migren" sözü yunanda "başın yarısı" kelimesinden gelmiştir. Bu tür başağrısı sıklıkla en şiddetli ve karmaşık olandır.

Migrenler

Migren Araştırma Vakfı (Migraine Research Foundation) (MRF) Amerika Birleşik Devletlerinde yaklaşık dört evden birinde migren çeken birisi olduğunu bildirmektedir. Bu hastalık dünyada 20 en çok maluliyete neden olan hastalıktan biridir (MRF)

Migrenlerin genetik bir eğilimi vardır: migrenli bir aile üyesinin olması riskinizi arttırır. Yetişkinlerde kadınlarda (yüzde on sekiz) erkeklerden (yüzde altı) daha sıktırlar. Ancak puberte öncesinde migrenler erkeklerde kadınlardan sıktır. (MRF)

İki temel migren başağrısı tipi vardır: auralı ve aurasız. Auralar parlak ışıklar, yanıp sönen ışıklar, zigzag çizgileri veya geçici görme kaybı şeklinde görsel bozukluklardır. Bu görsel bozukluklar başağrısından yaklaşık 30 dakika önce gelişir ve 15 dakikaya kadar sürebilir. Ancak migrenli kişilerin yüzde 80'inde aura yoktur.

Başka bir migren türü hemiplejik migrendir. Bunlar beraberinde inme gibi belirtiler olan migren başağrılarıdır. Konuşma bozulabilir ve yüz, kol ve bacakta uyuşukluk ve zayıflık olabilir. Hemiplejik migrenler herhangi bir kalıcı hasar olmadan iyileşebilir. Migrenleri olan ve doğum kontrol hapı alan kadınlar hemiplejik migrenler ve inme açısından daha yüksek risk altındadır.

Migren Oluşması

Migrenlerin üç evresi vardır: prodrom, tepe başağrısı, ve postdrom. Prodrom migren öncesindeki dönemdir. Bu auraların olduğu dönemdir. Prodrom evresi odaklanmayı, duygudurumu, iştahı etkileyebilir ve sık sık esneme olabilir. Postdrom migrenden sonraki 24 saatlik dönemdir. Bu dönemde uyku hali olabilir ve duygu durum depresyondan kendini mutlu hissetmeye kadar değişebilir.

Migren Tetikleyicileri

Migrenler adet dönemlerinden önce, sırasında veya sonra olabilir. Migrenliler için en sık görülen gıda şeklindeki tetik alkoldür. Ancak çikolatanın bir migren tetiği olup olmadığı konusu kesin değildir. Bir kişisel gıda günlüğü tutmak hangi gıdaların migrenlerinizle ilişkili olabileceğini izlemenin en iyi yoludur. Obezite ve hareketsiz bir yaşam tarzının yetişkinler ve çocuklarda migren sıklığını arttırdığı bilinmektedir. Optimum kiloyu sürdürmek ve uygun miktarlarda egzersiz yapmak migrenleri azaltmaya yardımcı olabilecek iki yaşam tarzı değişikliğidir.

Belirtiler

Çoğu başağrısı yaşamı tehdit edici bir hastalığın sinyalleri değildir. Eğer bir başağrısı kafa travmasından sonra olursa veya uyku hali, ateş, kusma, yüzde uyuşukluk, konuşma bozukluğu, bir kol veya bacakta uyuşukluk, havaleler veya konvülsiyonla ilişkiliyse hemen doktorunuzla irtibat kurmalısınız. Eğer şiddetli bir başağrısı veya boyun sertliği aniden başlarsa tıbbi yardım isteyin. Gözler etrafında basınç hissi ve sarı-yeşil burun akıntısı ve boğaz ağrısı doktorunuz tarafından değerlendirilmelidir.

Değerlendirme

Bir başağrısı birçok farklı hastalık sürecinin bir belirtisi olabilir. Bir başağrısının nedeni tam bir öykü ve fizik muayeneyle belirlenir. Bu muayene sırasında baş ve boyun incelenmeli ve tam bir nörolojik değerlendirme yapılmalıdır. İlaç öyküsü önemlidir çünkü ilaç ve gıdaların aniden alınmaması rebound başağrılarına yol açabilir. Örneğin aniden kahve içmeyi kesen çok kahve içen kişiler de başağrıları gelişebilir.

Başağrılarını değerlendirmek için testler arasında şunlar olabilir:

  • CBC (tam kan sayımı, enfeksiyon aramak için)
  • sinüs röntgeni (sinüsten şüpheleniliyorsa)
  • kafa röntgeni (travma mevcutsa)
  • kafanın bilgisayarlı tomografi (BT) taraması veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG) (inme, travma veya beyinde kan pıhtılarından şüpheleniliyorsa)

Tedavi

Tedavi neden göre değişir. Çoğu gerilim başağrısı aspirin, asetaminofen (Tylenol) veya ibuprofen (Advil) gibi reçetesiz ilaçlarla başarıyla tedavi edilir. Migrenler ve diğer vasküler başağrıları için stres azaltma, biyogeribildirim, gıda tetikleyicilerinin kaldırılması, egzersiz ve ilaç sık kullanılan tedavilerdir.

Başağrıları ayda üç veya daha fazla kez oluştuğunda önleyici tedavi kullanılır. Migrenlerde vasküler enflamasyonu azaltma etkisi yapan bir ilaç olan Sumatriptan migren başağrılarının kontrolü için sıklıkla kullanılır. Migrenleri önlemek için kullanılabilecek başka ilaçlar şunlardır:

  • beta blokörler (propranol, atenol)
  • verapamil (kalsiyum kanalı blokörleri)
  • metiserjid maleat (kan damarı daralmasını önlemeye yardımcı olur)
  • amitriptilin (andidepresanlar)
  • valproik asit (havale önleyici ilaç)
Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon