Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Botulizm

Healthline 23.5.2014 Danielle Moores

Genel Bakış

Botulizm (veya botulizm zehirlenmesi) gıdalar, kontamine toprakla temas veya açık bir yara yoluyla bulaşabilen nadir ama çok ciddi bir hastalıktır. Erken tedavi edilmezse botulizm felç, solunum zorlukları ve ölüme neden olabilir.

Üç ana botulizm tipi vardır:

  • bebek botulizmi
  • gıdayla geçen botulizm
  • yara botulizmi

Botulizm zehirlenmesi Clostridium botulinum adlı bir tür bakteri tarafından oluşturulan bir toksin nedeniyle oluşur. Çok sık görülmelerine rağmen bu bakteriler sadece oksijen bulunmayan koşullarda üreyebilir. Evde konserve yapılmış gıdalar gibi bazı gıda kaynakları güçlü bir üreme ortamı sağlar.

Hastalık Kontrolü ve Önleme Merkezlerine (CDC) göre ABD'de her yıl yaklaşık 145 botulizm vakası bildirilmektedir. Botulizm zehirlenmesi bulunanların yüzde 10'a kadarı ölebilir (CDC, 2010).

Nedenler ve Riskler

CDC botulizm vakalarının yüzde 65'inin bebeklerde veya bir yaş altında çocuklarda oluştuğunu belirtmektedir. Bebek botulizminin tipik olarak nedeni kontamine toprağa maruz kalma veya botulizm sporlarıyla kontamine gıdaları yemektir. Kontamine olabilecek gıdalara örnek olarak bal ve mısır şurubu verilebilir. Bu sporlar bebeklerin intestinal kanalı içinde üreyip botulizm toksinini serbest bırakabilir. Daha büyük çocuklar ve yetişkinlerde bakterinin üremesini önleyen doğal savunma sistemleri vardır.

Botulizm vakalarının yüzde on beşinin nedeni botulizm toksininin uygun şekilde saklanmamış gıdalarda üremesidir. Bunlar evde konserve yapılmış gıdalar veya uygun şekilde işlenmemiş ticari olarak konserve yapılmış ürünler olabilir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) botulizm toksininin şunlarda bulunduğunu bildirmektedir:

  • düşük asit içerikli korunmuş sebzeler, örnek olarak pancar, ıspanak, mantarlar ve yeşil fasulye
  • konserve tuna balığı
  • fermente, dumanla pişirilmiş ve tuzlanmış balık
  • domuz jambonu, tavuk ve sosis gibi et ürünleri (DSÖ)

Yara botulizmi tüm botulizm vakalarının yüzde 20'sini oluşturur ve botulizm sporları açık bir yaraya girdiğinde oluşur.. Uyuşturucu ilaç kullanımı bu tür botulizmin son yıllarda artmasına neden olmuştur çünkü sporlar eroin ve kokainde sıklıkla bulunur (CDC, 2010)

Botulizm kişiden kişiye bulaşmaz. Botulizm zehirlenmesi belirtilerini oluşturmaları için sporlar veya toksinin gıdayla yenmesi veya bir yaraya girmesi gerekir.

Belirtiler

Botulizm belirtileri ilk enfeksiyondan sonra altı saat gibi erken dönemde veya 10 gün kadar geç oluşabilir. Bebek ve gıda botulizmi belirtileri kontamine gıdanın yenmesinden ortalama olarak 12 - 36 saat sonra başlar.

Bebek botulizminin erken bulguları arasında şunlar vardır:

  • kabızlık
  • beslenme zorluğu
  • yorgunluk
  • irritabilite
  • ağızdan salya akması
  • göz kapaklarının düşmesi
  • ağlama zayıflığı
  • kas zayıflığı nedeniyle baş kontrolü kaybı ve gevşek hareketler
  • felç

Gıda veya yara botulizminin bulguları arasında şunlar vardır:

  • yutkunma veya konuşma zorluğu
  • yüzün her iki tarafında zayıflık
  • bulanık görme
  • göz kapaklarının düşmesi
  • solunum zorluğu
  • bulantı, kusma ve abdominal kramplar (sadece gıda botulizminde)
  • felç

Testler

Sizde veya tanıdığınız birinde botulizm olduğundan şüpheleniyorsanız hemen tıbbi yardım isteyin. Erken tanı ve tedavi sağ kalmak için çok önemlidir

Botulizme tanı koymak için bir doktor bir fizik muayene yapacak ve botulizm zehirlenmesinin herhangi bir bulgu veya belirtisini kaydedecektir. Olası toksin kaynakları açısından kişinin son birkaç gün içinde yediği gıdaları ve başkasının aynı yemekleri yiyip yemediğini soracaktır. Varsa yaraları soracaktır.

Bebeklerde doktor fiziksel belirtileri kontrol edecek ve bebeğin bal veya mısır şurubu gibi yemiş olabileceği gıdaları soracaktır

Doktorunuz bebek veya gıda botulizmi tanısını doğrulamak üzere toksinlerin varlığı açısından analiz etmek için kan veya dışkı örnekleri de alabilir. Ancak bu testlerin sonuçları birkaç gün sürebilir ve bu nedenle çoğu doktor bir tanı koymak için belirtilerin klinik olarak gözlenmesine güvenir.

Bazı botulizm belirtileri başka hastalıklar ve durumlarınkini andırabilir. Doktorunuz belirtilere neden olabilecek başka durumlar veya kafa travmalarını ekarte etmek üzere ek testler isteyebilir. Bu testler şunları içerebilir:

  • kas tepkisini değerlendirmek için elektromyografi (EMG)
  • kafa veya beyinde herhangi bir iç hasarı saptamak için görüntüleme taramaları
  • belirtilere beyin ve/veya omurilikte enfeksiyon veya hasarın neden olup olmadığını belirleyebilecek omurilik sıvısı testi

Tedavi

Gıda ve yara botulizmi için tanıdan sonra mümkün olduğunca kısa süre içinde bir antitoksin uygulanır. Bebeklerde kanda dolaşan nörotoksinin etkisini engellemek için botulizm immünglobülini adlı bir tedavi kullanılır.

Şiddetli botulizm vakaları solunumu desteklemek için bir ventilatör kullanımını gerektirebilir ve iyileşme haftalar veya aylar sürebilir. Şiddetli durumlarda uzun dönemli tedavi ve rehabilitasyon da gerekebilir. Botulizm aşısı vardır ama etkinliği tam test edilmediğinden ve yan etkileri olduğundan nadiren kullanılır.

Önleme

Çoğu durumda botulizmi önlemek kolaydır. Riskinizi şu önleyici eylemlerle azaltabilirsiniz:

  • Bir yaşından küçük bebeklere asla bal veya mısır şurubu yedirmeyin.
  • Evde gıda konservesi yaparken uygun teknikleri izleyin ve yeterli ısı ve asit seviyelerine ulaştığınızdan emin olun.
  • Herhangi bir fermente balık veya diğer su ürünleri konusunda dikkatli olun.
  • Ticari olarak hazırlanmış gıda konserveleri açıksa veya şişkinse atın.
  • Sarımsak veya otlar eklenmiş yağlar buzdolabında tutulmalıdır.
  • Alüminyum folyoda pişirilip sarılmış patatesler botulizm etkeninin üreyebileceği oksijensiz bir ortam oluşturabilir. Bunları sıcak tutun veya hemen buzdolabına koyun.
  • Yiyecekleri 10 dakika kaynatmak botulizm toksinini imha eder.
Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon