Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Crohn Hastalığı

Healthline 23.5.2014 Andrea Wodele and Jennifer Nelson
Healthline Image © Crohn Hastalığı Healthline Image

Genel Bakış

Crohn hastalığı sindirim kanalında şiddetli enflamasyona neden olan kronik bir bağırsak hastalığıdır. Karın ağrısı ve ishalle ilişkilidir ve yaşam kalitenizi etkileyebilir. Crohn hastalığı alevlenmeler ve remisyonlar arasında gidip gelmesiyle karakterizedir. Adını hastalığı 1932 yılında ilk tanımlayan kişi olan Dr. Burill B. Crohn'dan almıştır.

Ulusal Sindirim Hastalıkları Bilgileri Merkezi (National Digestive Diseases Information Clearing House) 400.000'den fazla Amerikalıda Crohn hastalığı olduğunu tahmin etmektedir. Ancak ABD Hastalık Kontrolü ve Önleme Merkezleri (U.S. Centers for Disease Control and Prevention) (CDC) uyarınca tam rakamları doğrulamak dünya çapında standartlar bulunmaması ve ayrıca hastalığın yanlış sınıflandırılmış vakaları nedeniyle zordur.

Crohn hastalığı enflamatuar bağırsak hastalıkları olarak bilinen daha büyük bir hastalık grubunda yer alır. Ağızdan anüse kadar gastrointestinal kanalın herhangi bir yerinde ortaya çıkabilir. Ancak tipik olarak distal ince bağırsak ve kalın bağırsakta bulunur. Crohn hastalığı intestinal kanalda herhangi bir yerde gelişebilir. Bu durum tanı koyma ve tedavi etmeyi zorlaştırır.

Zaman içinde ülserasyonlar (küçük yaralar) gelişir ve intestinal kanal tabakaları içinden uzanır. Bunlar aşağıdakiler gibi şiddetli komplikasyonlara yol açabilir:

  • striktürler (bağırsaklarda daralma)
  • fistüller (anormal tüneller)
  • anal fissürler (anal bölge etrafındaki ciltte ağrılı yırtıklar)
  • gastrointestinal kanal ülserleri
  • malabsorpsiyon (gıda maddelerinin emilmemesi ve sonuçta kilo kaybı)

Nedenler

Crohn hastalığının nedeni bilinmemektedir. Otoimmün bir bozukluktur. Yani genetik ve çevrenin bir kombinasyonu bağışıklık sisteminizin kendi bağırsak hücrelerinize saldırmasına neden olur.

Riskler

Bazı risk faktörleri bilinmektedir. Maalesef bunların hiçbiri önlenemez.

Yaş

Crohn hastalığı en sık olarak 15 ile 35 yaş arasındaki kişileri etkiler.

Aile Öyküsü

Ailesinde Crohn öyküsü olanlar daha büyük risk altındadır.

Otoimmün Bozukluk Öyküsü

Başka otoimmün bozukluklar varsa (romatoid artrit gibi) Crohn hastalığı geliştirme riskiniz daha yüksektir.

Irk/Etnik Köken

Her ırktan kişilerde hastalık bulunsa da Crohn Doğu Avrupa'dan kişiler ve Avrupa kökenli Amerikalı Yahudiler arasında daha sıktır.

Belirtiler

Crohn belirtileri hastalığın şiddetine ve enflamasyonun konumuna göre değişir. Ancak tüm hastalarda görülen belirtiler şiddetli bir atak sırasında şiddetli karın ağrısı ve kramplardır. Diğer belirtiler arasında kilo kaybı, kan veya mukus içerebilen ishal, ateş ve yorgunluk vardır.

Bağışıklık sistemini etkilediğinden Crohn hastalığı belirtileri sıklıkla gastrointestinal kanal dışında da bulunabilir. Bu hastalıkta artrit, cilt döküntüsü, ağız içinde yaralar, osteoporoz ve safra taşları da görülebilir.

Tanı

Crohn hastalığı tanısı koymak zordur çünkü belirtiler bir parazit enfeksiyonu, divertikülit adı verilen ve kalın bağırsakta sık bulunan bir hastalık, ince bağırsağa zarar veren bir durum olan çölyak hastalığı ve kolon kanseri gibi birçok başka hastalığa benzeyebilir. Crohn tanısı koymanın zor olmasının başka bir nedeni hastalığı tanımlamak için belirli bir kan testi olmamasıdır.

Bir doktor Crohn hastalığı tanısını koyarken çok çeşitli faktörleri dikkate alır. Bunlar arasında şunlar vardır:

Öykü ve Fizik Muayene

Doktorunuz belirtilerinizin ayrıntılı bir öyküsüyle başlayacak ve ailenizde otoimmün bozukluk öyküsü olup olmadığını soracaktır.

Karın Filmi

Bu tıbbi bir acil olabilecek bağırsak daralması veya tıkanıklığı açısından kontrol etmek için yapılır.

Ultrason

Bir ultrason karaciğer, safra kesesi veya pankreas gibi diğer abdominal organlardaki hastalıkları ekarte eder.

BT Taraması veya MRG

Bu görüntüleme yöntemleri fistüller veya abseler gibi herhangi bir hastalık komplikasyonunu belirlemek için kullanılır.

Kolonoskopi

Bu Crohn hastalığı tanısı için altın standarttır. Bir kolonoskopi doktorun bağırsak duvarının iç kısmını görmesini ve daha ileri inceleme için bir doku örneği almasını sağlar.

Tedavi

Crohn hastalığı için tam bir tedavi yoktur. Doktorlar sadece komplikasyonları önleyip enflamasyonu kontrol altına almaya çalışır. Hastalık remisyon ve alevlenme dönemleri arasında geçiş yaptığından tedavi bir atağı önlemenize yardımcı olmaya odaklanır. Tedavi ayrıca hastalığın yeri ve şiddetine göre değişir.

Bazı tedavi seçenekleri arasında şunlar vardır:

İlaçlar

Crohn hastalığını takip etmek için birçok farklı ilaç kullanılır. Bunlar tek başına veya kombinasyon halinde kullanılabilir.

Enflamasyonu kontrol etmek ve immün sistemi baskılamak için kortikosteroidler kullanılabilir. Kronik kullanımın yan etkileri nedeniyle steroidler genellikle bir alevlenme sırasında kısa dönem için yazılırlar.

Aminosalisilatlar hafif ila orta şiddette belirtileri tedavi eden ve sizi remisyonda tutan antienflamatuar ilaçlardır.

İmmünsüpresif ajanlar aşırı aktif bir immün sistemi sakinleştirerek remisyonu devam ettirmeye yardımcı olmak üzere yazılır.

Antibiyotikler enfeksiyonu önlemek ve tedavi etmek ve gastrointestinal kanalda bakterilerin fazla üremesini azaltmak için yazılır.

Biyolojik ajanlar kemoterapi için kullanılan ilaçlara benzerler ve yine daha şiddetli vakalarda verilirler. Bu ilaçlar oral, damardan veya kendi kendine enjeksiyon yoluyla verilebilir.

Cerrahi

Durumun yeri ve şiddetine bağlı olarak bağırsağın hastalıklı bir kısmını çıkarmak gerekebilir. Maalesef bu işlem hastalığı sona erdirmez. Crohn kronik bir durumdur ve yaşamda daha sonraki dönemlerde sıklıkla tekrar oluşacaktır. Ayrıca bazen sindirim kanalında bir ülser veya tıkanıklığı çıkarmak gerekebilir.

Cerrahi dikkatle yapılır ve daha fazla komplikasyondan kaçınmak için bağırsak uzunluğunu mümkün olduğunca korumak için her türlü çaba gösterilir.

Beslenme

Crohn hastalığı olan kişiler genelde zayıftır çünkü intestinal enflamasyon gıda emilimini olumsuz etkiler. Beslenme konusunda danışmanlık ve diyet takviyeleri yardımcı olabilir.

Stres Yönetimi

Stres, alevlenmelerin sıklığı ve şiddetini arttırabilir. Stres yönetimi ve duygusal destek başarılı bir tedavi planı için önemlidir.

Önleme

Crohn alevlenmeleri önlenemez. Ancak bazı yaşam tarzı değişiklikleri bir alevlenmenin şiddetini azaltabilir:

Diyet Değişiklikleri

Lif bakımından zayıf bir diyet bağırsak hareketleri sıklığını azaltabilir ve diyareyi azaltmaya yardımcı olabilir. Birçok Crohn hastası ishal ve gazın fasulyeler, lahana, brokoli, çiğ meyveler ve meyve suları gibi gaz yapıcı ürünleri sınırlayınca iyiye gittiğini farkederler. Süt ürünlerini sınırlamak da durumu yönetmekte faydalı olmuştur. Bir diyetisyen günde üç büyük öğün yerine altı küçük, daha sık öğün de önerebilir.

Stres

Stresi sınırlamak ve egzersiz ve rahatlama teknikleriyle yönetmeyi öğrenmek de belirtileri azaltabilir.

Sigara içme

Yakın zamanlı çalışmalar çok az sigara içmenin bile alevlenmelerin şiddetini arttırabildiğini göstermiştir.

Uyum

Crohn hastalığı olan hastalar ilaçlarını tam yazıldığı şekilde almalı ve komplikasyonlardan ve hastaneye yatmaktan kaçınmak için tedavi planlarını izlemelidirler.

Crohn hastalığı yaşam boyu süren bir mücadele olabilir. Doktorunuzun önerilerini izlemek ve diyet ve tedavi planına uymak yaşam kalitenizi önemli ölçüde arttırabilir.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon