Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Demans Tanısı

Healthline 23.5.2014 Wendy Leonard, MPH
Healthline Image © Demans Tanısı Healthline Image

1984 yılında oluşturulan, demanslar (ve özellikle Alzheimer hastalığı) için genel tanısal kriterler temel olarak düşünme, öğrenme ve hafızadaki problemlerin bulgularının kişi, aile ve arkadaşlar tarafından fark edilebilir hale gelmesine odaklanmıştır. Bu yaklaşım faydalı olmuştur.

Ancak demansların klinik bulguları ve biyolojisi hakkındaki bilgimiz son 27 yılda çok artmıştır ve bunun temel nedeni önemli teknolojik gelişmeler, araştırmacıların devam eden çabaları ve klinik çalışma katılımcılarıdır.

Böylece Nisan 2011'de Ulusal Sağlık Enstitülerinin (National Institutes of Health) (NIH) Ulusal Yaşlanma Enstitüsü (National Institute on Aging) (NIA) ve Alzheimer Derneği (Alzheimer's Association) en son bilgiler ve gelişmeleri yansıtmak üzere aşağıdakileri yayımlamıştır.

Demans Kriterleri (Nedene Bakılmaksızın)

Demansa sadece aşağıdaki üç kriteri karşılayan kognitif veya davranışsal (nöropskiyatrik) belirtiler olduğunda tanı konur:

  • bir kişinin işte veya her zamanki faaliyetlerde işlev görme yeteneğini olumsuz etkileme
  • önceki işlev görme ve performans seviyelerinden bir azalmayı temsil etme
  • delirium veya bir major psikiyatrik bozuklukla açıklanamama
  • Bir doktorun bir duruma demans tanısı koyması için aşağıdakilerden en az ikisiyle ilişkili kognitif veya davranışsal bozulma olmalıdır:

    • yeni bilgiyi edinme ve hatırlama konusunda bozulma
      • belirtiler: tekrarlayan sorular veya konuşmalar, kişisel eşyaları nereye koyduğunu unutma, olaylar veya randevuları unutma, aşina olduğu bir yolda kaybolma
    • karmaşık işleri yapmak ve mantık yürütmek konularında bozulma ve kötü karar verme
      • belirtiler: güvenlik risklerini iyi anlayamama, mali konularla başa çıkamama, kötü karar verme yeteneği, karmaşık veya arka arkaya faaliyetleri planlayamama
    • bozulmuş görsel-uzaysal yetenek
      • belirtiler: yüzleri veya sık görülen nesneleri tanıyamama ve iyi görmeye rağmen göz önündeki nesneleri bulamama, basit aletleri kullanamama veya giysileri vücuda uyduramama
    • bozulmuş dil işlevleri (konuşma, okuma, yazma)
      • belirtiler: konuşurken sık kullanılan kelimeleri hatırlayamama, duraklamalar, konuşma, yazma ve heceleme hataları
    • kişilik, davranış veya huy değişiklikleri
      • belirtiler: sinirlilik gibi karakteristik olmayan duygudurum oynamaları, bozulmuş motivasyon, inisiyatif azalması, ilgisizlik, dürtü kaybı, sosyal durumlardan kaçınma, önceki aktivitelere ilgi kaybı, empati kaybı, kompulsif veya obsesif davranışlar, sosyal olarak kabul edilemez davranışlar.

    Tanısal Adımlar

    Kognitif bozukluk hastadan ve bilgili bir kişiden hasta öyküsünü alma ve objektif bir kognitif değerlendirme yapmanın kombinasyonu yoluyla saptanır ve tanı konur. Değerlendirme "yatak yanında" zihinsel durum incelemesinden veya nöropsikolojik testlerden (rutin öykü ve yatak yanında zihinsel durum incelemesi kesin bir tanı koyamadığında) oluşabilir.

    Hasta Öyküsü

    Ayrıntılı bir hasta öyküsü aşağıdakiler dahil olmak üzere alınacaktır:

    • belirtilerin nasıl ve ne zaman geliştiği
    • kişinin genel tıbbi durumu ve öyküsü
    • kişinin ailesinin genel tıbbi durumu ve öyküsü
    • kişinin duygusal durumu ve yaşadığı ortamın değerlendirilmesi

    Doktor ayrıca hastanın yakın arkadaşları ve aile üyelerinden bilgi almak isteyecektir. Diagnostik sürecin bu kısmı sıklıkla özellikle faydalı olur çünkü hastaya yakın olan kişiler hastanın kişiliği, davranışı, hafızası ve kognitif becerilerinde olası değişiklikler konusunda değerli bilgiler verebilir.

    Fiziksel Muayene

    Kapsamlı bir fiziksel muayene yapılır. Tipik olarak buna hastanın duyması, görmesi, kalbi, akciğerleri, vücut sıcaklığı, kan basıncı ve nabzının değerlendirilmesi dahildir. Bir doktor ayrıca diyabet, tiroid veya karaciğer problemleri gibi ek sağlık problemlerini tanımlamak ve/veya ortadan kaldırmaya yardımcı olmak üzere laboratuvar testleri isteyecektir (kan, idrar testleri veya belki omurilik sıvısı gibi).

    Nöropsikolojik Testler

    En sık kullanılan bu tür test Mini-Mental Durum İncelemesidir (MMSE). MMSE bir hastanın temel kognitif (zihinsel) durumunu değerlendirmek üzere tasarlanmış bir dizi soru ve görevden oluşur, örneğin bugünün tarihini ve nerede olduklarını biliyorlar mı; bir kelime veya cümle listesini tekrarlayabilirler mi; yüzden geriye yedişer yedişer sayabilirler mi.

    Beyin Görüntülemesi

    MRG (manyetik rezonans görüntüleme) ve BT (bilgisayarlı görüntüleme) taraması - bunlar beynin yapılarını ortaya koyan diagnostik araçlardır. Bunlar beyin tümörleri veya beyinde kan pıhtıları gibi diğer demans nedenlerini ekarte etmeye yarar

    PET (pozitron emisyon tomografisi) taraması - bu diagnostik araç doktorun beyin aktivitesi seviyelerini yani beyin dokularının nasıl çalıştığını görmesini mümkün kılar

    Fonksiyonel MRG (fMRG) - beynin aktif kısımlarında oluşan metabolik değişimleri ölçer

    Tek Foton Emisyon Bilgisayar Tomografisi (SPECT) - genel olarak beyin aktivitesi ile artacak şekilde beyinde kan dağılımını gösterir

    Magnetoensefalografi (MEG) - beynin nöronal aktivitesiyle oluşan elektromanyetik alanları gösterir.

    Reklam Seçimleri
    Reklam Seçimleri
    image beaconimage beaconimage beacon