Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Diabetes Insipidus

Healthline 23.5.2014 Cindie Slightham
Healthline Image © Diabetes Insipidus Healthline Image

Genel Bakış

Diabetes insipidus (DI) böbreklerinizin su tutamadığı nadir bir hastalıktır. Aşırı susamaya ve sık idrara çıkmaya neden olur. Birkaç tür DI vardır ve sıklıkla başarıyla tedavi edilebilir.

Bu hastalık diabetes mellitus ile ilişkili değildir (normalde sadece diyabet dendiğinde diabetes mellitus anlaşılır).

Sıvı Düzenleme

Diabetes insipidusu anlamak için vücudunuzun normalde sıvıları nasıl kullandığını ve düzenlediğini anlamanız gerekir.

Sıvılar tüm vücut kitlenizin yüzde altmışına kadarını oluşturur. Vücudunuzda uygun miktarda sıvıyı sürdürmek genel sağlığınız açısından çok önemlidir. Vücudunuzdaki sıvıyı dengelemek ve düzenlemek için su içmeniz gereklidir.

Su ve sıvıları aktif olarak almak dışında vücudunuz vücut sıvılarını düzenlemek için bir organ ve hormon sinyalleri sistemi kullanır. Böbrekler bu sıvı düzenlemede kanınızdaki fazla sıvıyı gidererek önemli bir rol oynar. Mesane bu sıvı atığı siz idrarla dışarıya atıncaya kadar depolar. Vücudunuz terlemeyle kaybedilen sıvıyı yerine koymanız gerektiğinde daha az idrar üreterek veya vücudunuzda çok fazla sıvı bulunduğunda daha fazla idrar üreterek sıvı seviyelerini düzenler.

Beyniniz bu işlemi birkaç şekilde düzenler. Beynin bir kısmı olan hipotalamus, susama hissinizi ve su içme gereksiniminizi düzenler. Beyin ayrıca üretildikten sonra hipofiz bezinde depolanan ve vazopresin de denen anti-diüretik hormonu (ADH) üretir. Vücudunuzun su tutması gerektiğinde hipofiz bezi kan akımına vazopresin salgılar. Suyu atmanız gerektiğinde hormon salınmaz ve böbrekleriniz daha sık idrara çıkmanıza neden olur.

Bu düzenleme sisteminin herhangi bir kısmı bozulduğunda diabetes insipidusa yol açabilir.

Tipler

Dört tip DI vardır:

Santral Diabetes İnsipidus

Bu en sık DI şeklidir ve hipofiz bezinde hasar sonucunda oluşur. Bu hasar anti-diüretik hormonun (ADH) normal şekilde saklanamaması ve salınamaması anlamına gelir.

Ulusal Böbrek ve Ürolojik Hastalıklar Bilgi Merkezi (The National Kidney and Urologic Diseases Information Clearinghouse) uyarınca bu tür DI sıklıkla kafa travması, beyin şişmesine neden olan hastalıklar, cerrahi, tümör, hipofizde kan kaynağının kaybedilmesi veya genetik durumlardır (NKUDIC, 2012).

Nefrojenik Diabetes İnsipidus

Bunun nedeni böbreklerde ADH'a tepki gösterememelerine neden olan hasardır.

Ayrıca ilaçlar (lityum veya tetrasiklin) vücutta yüksek kalsiyum seviyeleri veya orak hücreli hastalık, polikistik böbrek hastalığı veya genetik durumlar gibi başka tıbbi durumlar nedeniyle oluşabilir.

Dipsojenik Diabetes İnsipidus

Hastalığın bu şekli beyinde (hipotalamus) susama mekanizmasında hasar sonucunda oluşur. Bu duruma çok fazla sıvı içme, sarkoidoz (enflamatuar bir hastalık) ve akıl hastalığı yol açabilir.

Gestasyonel Diabetes İnsipidus

Bu tür DI sadece hamilelikte plasentanın ürettiği bir enzim annenin kendi ADH'ına zarar verdiğinde oluşur. Plasenta, fetus ile anne arasında besin maddeleri ve atık ürünlerinin değişiminde önemli bir rol oynar.

Bazı durumlarda DI nedenini belirlemek zor olabilir.

Riskler

Bu hastalık herkeste oluşabilir ama gestasyonel DI dışında genellikle erkekleri etkiler. Mevcut çalışmalar genetik bir bağlantı olabileceğini düşündürmektedir

Belirtiler

DI'nın ana belirtileri aşırı susamadır- su için kontrol edilemeyen bir isteğiniz- ve aşırı idrar hacminiz olabilir. Mayo Clinic uyarınca, günlük idrar çıkışnız 2,5 litre ile 15 litre arasında olabilir. Normal idrar çıkışı günde 1,5-2,3 litredir (Mayo Clinic, 2010).

Gece sık sık idrara kalkmanız gerekebilir yoksa yatağınızı ıslatabilirsiniz.

Küçük çocuklar ve bebeklerde olası belirtiler arasında şunlar vardır:

  • huzursuzluk ve ağlama
  • olağandışı ıslak bezler ve yatağı ıslatma
  • ateş, kusma veya ishal
  • kuru cilt
  • büyüme gecikmesi
  • kilo kaybı

Çocuğunuz bu belirtileri yaşıyorsa hemen sağlık bakımı uzmanınızla irtibat kurmanız gerekir.

Tanı

Doktorunuz size belirtileri açıklayacak ve hangi testlerin gerekli olduğuna karar verecektir. Doktorunuz tanı için birkaç test kullanabilir:

İdrar Tahlili

Doktorunuz idrarınızın bir örneğini alıp tuz ve diğer atık konsantrasyonları açısından inceler. DI durumunuz varsa idrar tahlilinizde su konsantrasyonu yüksek ve diğer atık konsantrasyonu düşük olacaktır.

Su Deprivasyonu Testi

Testten önce iki ila üç saat su içmezsiniz. Sonra idrar örneği verirsiniz ve sağlık bakımı uzmanınız şunlardaki değişikliklere bakar:

    • ağırlık
    • idrar çıkışı
    • idrar bileşimi

Bu test hamile kadınlar ve küçük çocuklarda vücut ağırlıklarının yüzde beşinden fazlasını kaybetmemelerini sağlamak üzere yakın gözetim altında yapılır.

Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG)

Bu işlem beyin dokunuzun mıknatıslar ve radyo dalgalarıyla bir görüntüsünü oluşturmak üzere bir makine kullanır. Beyin dokunuzda belirtilerinize neden olan herhangi bir hasar varsa bunu gösterir. Sağlık bakımı uzmanınız hipofiz bezinizi hasar veya anormallik açısından inceler.

Genetik Tarama

Bu, aile öykünüze göre kalıtsal bir DI tipi aramak için kullanılabilir.

Tedavi

Tedavi size tanı konan DI tipine ve durumunuzun şiddetine bağlı olacaktır. Hafif DI vakalarında doktorunuz su alımınızı günde belirli bir miktara arttırmanızı önerebilir.

Hormon Tedavisi

Tüm DI tipleri için en sık tedavi şekli desmopressindir. Bu, hap, nazal sprey veya enjeksiyon olarak alınabilen suni bir hormondur. Vazopressin hormonunun sentetik bir şeklidir. Bu ilacı alırken su alımını düzenlemeniz ve sadece susadığınızda su içmeniz önemlidir.

Desmopressin gestasyonel DI için sıklıkla yazılır.

İlaçlar

Nefrojenik DI durumunda tedaviye hidroklorotiyazid veya indometasin veya bu ilaçların Moduretic adlı bir kombinasyonunu almak dahildir. Bu ilaçları alırken sadece susadığınızda su içmek önemlidir.

Eğer hastalığın nedeni aldığınız ilaçlarsa bu ilaçları almayı kesmek veya yerlerine başkalarını koymak için sağlık bakımı uzmanınızla çalışabilirsiniz. Ancak önce sağlık bakımı uzmanınızla konuşmadan herhangi bir ilacı almayı kesmeyin.

Altta Yatan Bozuklukları Tedavi Etme

DI durumunuzun nedeni hipofiz bezinizle ilgili bir problem veya tümör gibi başka bir durumsa sağlık bakımı uzmanınız önce durumu tedavi eder ve sonra DI'nızın hala tedavi edilmesine gerek olup olmadığını belirler.

Dipsojenik DI için özel bir tedavi yoktur ama belirtileri veya altta yatan akıl hastalığını tedavi etmek belirtileri azaltabilir.

Diyet Değişiklikleri

Böbreklerinizin ürettiği idrar miktarını azaltmak için düşük tuzlu bir diyet yapmanız gerekebilir.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Yaşam tarzı değişiklikleri DI tedavisinde önemlidir. Bunların en önemlisi dehidratasyonu önlemektir. Bunu gittiğiniz yerlere su götürerek veya etkilenen küçük çocuğunuzsa birkaç saatte bir su vererek yapabilirsiniz. Doktorunuz her gün ne kadar sıvı içmeniz gerektiğini belirlemeye yardımcı olacaktır.

Ayrıca bir tıbbi uyarı kartını cüzdanınızda taşımak veya bir tıbbi bilezik takmak başkalarının acil bir durumda DI durumunuzu bilmelerini sağlayabilir. Dehidratasyon hızla gelişebildiğinden etrafınızdakilerin durumunuzu bilmesi gerekir.

Beklenti

Prognoz hastalığın altta yatan nedenine bağlıdır. Uygun şekilde tedavi edildiğinde DI herhangi bir şiddetli veya uzun dönemli komplikasyona yol açmaz.

Komplikasyonlar

En sık görülen DI komplikasyonu dehidratasyondur. Dehidratasyon belirtilerini tanımak önemlidir:

  • kuru ağız ve cilt
  • kas zayıflığı
  • düşük kan basıncı
  • ateş
  • baş ağrısı
  • yüksek kalp hızı
  • kilo kaybı
  • gözlerde ve çocukların bıngıldaklarında çökmüş görüntü

Elektrolit dengesizliği de oluşabilir. Bunun belirtileri arasında şunlar vardır:

  • yorgunluk
  • letarji
  • baş ağrısı
  • irritabilite
  • kas ağrıları

Dipsojenik DI durumunda çok fazla su içebilirsiniz ve bu su zehirlenmesine neden olabilir. Çok nadir vakalarda bu durum vücudunuzdaki sodyum konsantrasyonunu azalttığından beyinde hasara yol açabilir.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon