Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Gıda Zehirlenmesi

Healthline 23.5.2014 Marissa Selner and Winnie Yu
Healthline Image © Gıda Zehirlenmesi Healthline Image

Genel Bakış

Her yıl milyonlarca kişi bakteriler, virüsler veya parazitlerle kontamine gıdalar yer. Bunun sonucu bulantı, kusma ve ishalle karakterize rahatsız edici bir deneyim olan gıda zehirlenmesi olabilir. Her yıl altı Amerikalıdan birinde gıda zehirlenmesi gelişir.

Tipler

Gıda zehirlenmesinin nedeni aşağıdakilerden biri olabilir:

Norovirüs

Norovirus, gıda zehirlenmesi vakalarının yarısından fazlasından sorumlu bulaşıcı bir virüstür. Genellikle temiz olmayan gıda hazırlığıyla yayılır. Yemeklere dokunmadan önce ellerini yıkamayan aşçılar veya garsonlar norovirüsü yayabilir.

Botulizm

Botulizm uygun şekilde konserve yapılmamış veya korunmamış gıdalarda üreyebilen bakterilerin neden olduğu nadir (ama ciddi) bir hastalıktır.

E. Coli

Escherichia coli tüm insanlar ve hayvanların bağırsaklarında bulunan bir bakteri tipidir. Bazı suşlar yendiklerinde hastalığa neden olabilir. Bakteri, işlenmesi sırasında eti kontamine edebilir. Ayrıca güvenli bir şekilde hazırlanmamış gıdalara girebilir.

Salmonella

Salmonella hayvanların bağırsaklarında bulunan bir bakteri tipidir. Et ve yumurtalar gibi hayvan ürünlerinde yaşayabilir. Gıdanızı yeterince uzun veya yüksek sıcaklıklarda pişirirseniz mevcut tüm Salmonella'yı öldürmesi beklenir.

Nedenler

Kontaminasyon en sık olarak gıdalar veya içecekler dışkıdaki organizmalarla temas ettiğinde oluşur. Çiğ yenen gıdalar sık hastalık kaynağıdır çünkü pişirme sürecinden geçmezler. Pişirmenin ısısı sıklıkla yemekteki patojenleri öldürür.

Birçok hayvan işleme tesisindeki kalabalık koşullar nedeniyle et, yumurtalar ve süt ürünleri sıklıkla kontamine olur. Kontamine edicilerin çoğu bu ürünler pişirildiğinde veya pastörize edildiğinde ölür. Ancak bazı durumlarda bakteriler veya virüsler sağ kalabilir.

Ayrıca özellikle su işlemenin sık olmadığı veya iyi yönetilmediği ülkelerde su hastalığa neden olan organizmalarla kontamine olabilir.

Riskler

Gıda zehirlenmesi herkeste gelişebilir. Çoğu kişi yaşamları boyunca en az bir kez enfekte olur. Hamile kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve baskılanmış bağışıklık sistemi olan bireylerde komplikasyon riski daha fazladır.

Belirtiler

Belirtiler enfeksiyon kaynağına göre değişebilir. Gıda zehirlenmesinin sık görülen vakaları genellikle şu belirtileri gösterir:

  • abdominal ağrı
  • ishal
  • kusma
  • hafif ateş
  • halsizlik
  • bulantı
  • baş ağrıları

Aşağıdaki durumlarda yaşamı tehdit edebilecek gıda zehirlenmesi belirtileri oluşur:

  • sıvıları tutamıyorsanız
  • ishaliniz birkaç günden fazla sürerse
  • ateşiniz 38,6 derece üzerindeyse
  • çok susuyorsanız veya ağzınız kuruysa
  • idrarınız çok azsa veya yoksa
  • konuşamıyor veya göremiyorsanız

Bu belirtilerden herhangi birini yaşarsanız mümkün olduğunca kısa sürede doktorunuz veya bir sağlık bakımı uzmanınızla irtibat kurmalısınız.

Tanı ve Tedavi

Çoğu gıda zehirlenmesi vakası birkaç gün içinde iyileşir. Şiddetli belirtilere neden olan gıda zehirlenmesi tıbbi tedavi gerektirebilir. Tıbbi tedavi ayrıca belirtiler çok uzun sürdüğünde gerekebilir.

Doktorunuz belirtileriniz temelinde gıda zehirlenmesi tipine tanı koyabilir. Doktorunuz bir tanı koyamazsa bir dışkı örneği zehirlenmenin nedenini tanımlayabilir

Sıklıkla tedavi ishal ve kusmadan sıvı kaybettikten sonra tekrar sıvılarınızı geri koymak üzere tasarlanmıştır. Bu genellikle intravenöz (IV) sıvılarla yapılır. Doktorunuz eğer gıda zehirlenmeniz bakteriyelse antibiyotikler yazabilir.

Uzun Dönem

Çoğu gıda zehirlenmesi hastası evde birkaç gün içinde iyileşir. Diğer yönlerden sağlıklı bazı kişiler çok hastalanıp komplikasyonlardan ölse de bu çok nadirdir. Yaşlı, çok küçük veya başka hastalıkları olan hastaların gıda zehirlenmesiyle başa çıkması daha zor olabilir. Belirtileri daha şiddetli olabilir. Bazı türlerde gıda zehirlenmesi yaşayan hamile kadınlarda düşük, ölü doğum veya erken doğum olabilir.

Önleme

Gıda zehirlenmesini önlemenin en iyi yolu gıdanıza güvenli bir şekilde muamele etmek ve güvenli olmayabilecek herhangi bir gıdadan kaçınmaktır.

Bazı gıdaların üretilme ve hazırlanma şekilleri nedeniyle gıda zehirlenmesine yol açma olasılığı daha yüksektir. Bunlar arasında şunlar vardır:

  • Et, kümes hayvanları, yumurtalar ve kabuklu deniz hayvanları. Bu gıdalar pişirme sırasında öldürülen enfeksiyöz ajanlar içerebilir. Eğer bu gıdalar çiğ olarak, uygun şekilde pişmeden yenirse veya eller ve yüzeyler temastan sonra temizlenmezse gıda zehirlenmesi oluşabilir.
  • Çiğ veya tam pişmemiş olarak sunulan suşi ve diğer balık ürünleri.
  • Isıtılmamış veya pişirilmemiş mandıra etleri ve sosisler.
  • Birçok kişinin muamele ettiği birkaç hayvandan et içerebilen kıyma.
  • Pastörize edilmemiş süt, peynir ve meyve suyu.
  • Çiğ, yıkanmamış meyve ve sebzeler.

Önleme

Yemekleri pişirmeden veya yemeden önce daima ellerinizi yıkayın. Gıdanızın uygun şekilde ambalajlandığından emin olun. Dondurulmuş ve buzdolabındaki gıdaları uygun şekilde saklayın. Et ve yumurtaları iyice pişirin. Çiğ ürünlere temas eden her şey başka gıdalar hazırlamak için kullanılmadan önce temizlenmelidir. Sunmadan önce meyve ve sebzeleri DAİMA yıkayın.

Gıda iadeleri ve gıda nedeniyle oluşan hastalık salgınlarından haberdar olun. Almış olduğunuz ve kontamine olduğu bildirilen tüm gıdaları atın.

Bebekler ve küçük çocuklar, yaşlılar, bağışıklık sistemi bozuk olanlar ve hamile kadınlar gibi gıda zehirlenmesine şiddetli reaksiyon yaşama riski en yüksek olan kişiler suşi, mandıra etleri, yumuşak peynirler ve pastörize edilmemiş süt veya meyve suyu gibi yüksek riskli gıdaları yemekten kaçınmalıdır.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon