Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Glokom

Healthline 23.5.2014 Kimberly Holland

Tanım

Glokom tek bir göz hastalığı değildir ve bunun yerine optik sinirinize zarar verebilen birkaç göz bozukluğu için kullanılan bir terimdir. Optik sinir gözlerinizden beyine görsel bilgiyi götüren sinirdir. Glokom genellikle (ama her zaman değil) göz içinde anormal yüksek basıncın bir sonucudur. Artmış basınç zaman içinde optik sinir dokusuna zarar verebilir ve bu durum görme kaybı ve hatta körlüğe yol açabilir. Erken yakalanırsa ek görme kaybını önleyebilirsiniz.

Nedenler

Gözün arkası sürekli olarak aköz hümör adlı saydam bir sıvı üretir. Bu sıvı üretildikçe gözün ön kısmını doldurur ve sonra kornea ve iristeki kanallar yoluyla gözden çıkar. Bu kanallar tamamen veya kısmen tıkanırsa gözünüzdeki doğal basınç (göz içi basınç veya GİB denir) artabilir. GİB arttıkça optik sinir hasarlı hale gelebilir ve gözünüzdeki hasar ilerledikçe görmenizi kaybetmeye başlarsınız.

Gözünüzdeki basıncı arttıranın tam olarak ne olduğu her zaman bilinmez. Ancak doktorlar aşağıdaki faktörlerden biri veya birkaçının bir rol oynadığına inanmaktadır:

  • gözü büyüten damlalar
  • gözde tıkalı veya sınırlanmış drenaj
  • kortikosteroidler gibi ilaçlar
  • optik sinire kan akımının azalması veya zayıf olması
  • yüksek veya artmış kan basıncı

Tipler

Beş ana glokom tipi vardır. Bunlar şunlardır:

Açık Açılı (Kronik) Glokom

Açık açılı (kronik) glokomda zamanla görme kaybı dışında herhangi bir bulgu veya belirti yoktur. Görmenizde bu kayıp başka belirtiler ortaya çıkmadan geri çevrilemez hasar oluşacak kadar yavaş olabilir. Ulusal Biyoteknoloji Bilgi Merkezi (National Center for Biotechnology Information) (NCBI) uyarınca en sık glokom tipi budur. (NCBI, 2011)

Açı Kapanması (Akut) Glokom

Eğer aköz hümör sıvısının akışı aniden tıkanırsa sıvının hızla birikmesi basınçta şiddetli, hızlı ve ağrılı bir artışa yol açabilir. Açı kapanması glokomu acil bir durumdur ve şiddetli ağrı, bulantı ve bulanık görme gibi belirtiler yaşamaya başlarsanız hemen doktorunuzu aramalısınız.

Konjenital Glokom

Konjenital glokomla doğan çocuklarda gözün açısında normal sıvı drenajını yavaşlatan veya önleyen bir kusur vardır. Konjenital glokom genellikle bulanık gözler, aşırı sulanma veya ışığa hassasiyet gibi belirtilerle ortaya çıkar. Konjenital glokom bazı ailelerde daha sık olabilir.

Sekonder Glokom

Sekonder glokom sıklıkla katarakt veya göz tümörleri gibi başka bir göz hastalığı veya yaralanmanın bir yan etkisidir. Kortikosteroidler gibi ilaçlar da bu tür glokoma neden olabilir. Nadiren göz cerrahisi sekonder glokoma yol açabilir.

Normal Tansiyonlu Glokom

Bazı durumlarda artmış göz basıncı olmayan kişilerde optik sinir hasarı gelişir. Bunun nedeni bilinmemektedir; ancak optik sinirin aşırı hassasiyeti veya kan akışının az olması bu glokom tipinde bir faktör olabilir.

Riskler

Glokom Amerika Birleşik Devletleri'nde körlüğün ikinci önde gelen nedenidir. NCBI uyarınca glokom risk faktörleri arasında şunlar vardır:

Yaş

60 yaş üzerindeki kişilerde glokom riski daha fazladır ve glokom riski her yaşla birlikte biraz artar. Afrikalı Amerikalıysanız risk artışı 40 yaşında başlar.

Etnik köken

Afrikalı Amerikalılar veya Afrika kökenli kişilerde glokom gelişme riski Beyaz Irka göre önemli ölçüde daha yüksektir. Asya kökenli kişiler açı kapanması glokomu açısından daha yüksek risk altındadır ve Japon kökenli kişiler düşük tansiyonlu glokom açısından daha yüksek risk altındadır.

Göz problemleri

Kronik göz enflamasyonu ve ince kornealar gözlerde artmış basınca neden olabilir. Göze vurulması gibi göz travması veya fiziksel yaralanma da göz basıncının artmasına neden olabilir.

Aile Öyküsü

Bazı glokom tipleri bazı ailelerde daha sık olabilir. Ebeveyniniz veya büyükbaba/büyükannenizde açık açılı glokom varsa sizde de durumun gelişmesi riski artmıştır.

Tıbbi öykü

Diyabetli ve yüksek kan basıncı ve kalp hastalığı olan kişilerde glokom gelişmesi riski artmıştır.

Bazı İlaçların Kullanımı

Kortikosteroidleri uzun süre kullanmak sekonder glokom geliştirme riskinizi arttırabilir. (NCBI, 2011)

Belirtiler

En sık glokom tipi olan primer açık açılı glokomda zamanla görme kaybı dışında bir bulgu veya belirti yoktur. Bu nedenle oftalmoloğunuzun görmenizdeki herhangi bir değişikliği izleyebilmesi için her yıl kapsamlı göz muayenesinden geçmeniz önemlidir.

Akut açı kapanması glokomu acil bir durumdur. Şu bulgu ve belirtilerden herhangi birini yaşarsanız hemen yardım almak üzere doktorunuzu arayın:

  • şiddetli göz ağrısı
  • bulantı veya kusma
  • gözde kızarıklık
  • ani görme bozuklukları
  • ışıklar etrafında renkli halkalar görme
  • bulanık görme

Tanı

Glokoma tanı koymak için oftalmolog veya sağlık bakımı sağlayıcınız kapsamlı bir göz muayenesi yapmak isteyecektir. Sinir dokusu kaybı dahil bozulma bulguları arayacaklardır. Ayrıca şu test ve işlemlerden biri veya birkaçını kullanabilirler:

Ayrıntılı hasta öyküsü

Doktorunuz yaşamış olduğunuz belirtiler ve sizde veya ailede glokom öyküsü olup olmadığını soracaktır. Ayrıca diyabet veya yüksek kan basıncı gibi başka herhangi bir sağlık durumunun göz sağlığınızı etkiliyor olup olmayabileceğini belirlemek üzere bir genel sağlık değerlendirmesi yapacaklardır.

Tonometri Testi

Bu test sınıfı gözünüzün içinin basıncını ölçer.

Pakimetri Testi

İnce korneası olan kişilerde glokom gelişmesi riski artmıştır. Bir pakimetri testi doktorunuza kornealarınızın ortalamadan ince olup olmadığını belirtebilir.

Perimetri Testi

Görme alanı testi olarak da bilinen bu test periferik(yan) ve merkezi görmenizi ölçerek doktorunuza glokomun görmenizi etkiliyor olup olmayabileceğini belirtir.

Optik Sinirinizi İzleme

Doktorunuz optik sinirinizi zamanla oluşan değişiklikler açısından izlemek istiyorsa yan yana bir karşılaştırma yapmak için optik sinirinizin fotoğraflarını çekebilir.

Tedavi

Glokom tedavisinin hedefi göz içi basıncını herhangi bir ek görme kaybını önlemek üzere azaltmaktır. Tipik olarak doktorlar tedaviye reçeteli göz damlalarıyla başlar. Eğer bunlar işe yaramazsa veya daha ileri tedavi gerekirse doktorunuz şu tedavilerden birini önerebilir:

İlaçlar

İntraoküler basıncı azaltmak için tasarlanmış birkaç ilaç vardır. Bu ilaçlar göz damlaları veya haplar şeklindedir. Doktorunuz bunların birini veya bir kombinasyonunu yazabilir.

Cerrahi

Eğer artmış göz içi basıncına tıkalı veya yavaş çalışan bir kanal neden oluyorsa doktorunuz sıvı için bir drenaj yolu oluşturmak veya artmış sıvıdan sorumlu dokuları ortadan kaldırmak için cerrahi önerebilir.

Açı kapanması glokomu tedavisi farklıdır. Bu tür glokom tıbbi bir acil durumdur ve göz basıncını mümkün olduğunca çabuk azaltmak için hemen tedavi gerekir. İlaçlar genellikle ilk tedavi basamağıdır. Lazer periferik iridotomi denilen bir lazer işlemi de yapılabilir-bu işlem artmış sıvı hareketi sağlamak üzere irisinizde küçük delikler oluşturur.

Glokom ve Körlük

Artmış göz içi basıncı durdurulup basınç normale döndürülebilirse görme kaybı yavaşlatılabilir ve hatta durdurulabilir. Ancak glokom için tam bir tedavi olmadığından göz içi basıncını düzenlemek üzere muhtemelen ömrünüzün geri kalan kısmı boyunca tedavi gerekecektir. Maalesef glokom sonucu oluşan görme kaybı geri getirilemez.

Önleme

Herhangi bir glokom tipini yakalamanın en iyi yolu yılda bir önleyici göz muayenesinden geçmektir. Oftalmologdan bir randevu alın. Bu rutin göz kontrolleri sırasında yapılan basit testler glokom hasarını ilerlemeden ve görme kaybı oluşturmaya başlamadan saptayabilir.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon