Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Hazımsızlık

Healthline 23.5.2014 Sandy Calhoun Rice
Healthline Image © Hazımsızlık Healthline Image

Genel Bakış

Hazımsızlık (dispepsi) hemen hemen herkeste zaman zaman oluşur. Midede rahatsızlık veya fazla dolu olması hissini verebilir. Şiddetli olduğunda mide ekşimesi, şişkinlik, bulantı ve kusmaya yol açabilir.

Hazımsızlık yemek yeme alışkanlıklarınızın bir sonucu olabilir veya kronik bir problem olabilir. Sık hazımsızlık çekiyorsanız doktorunuzla konuşun.

Belirtiler

Sık görülen hazımsızlık belirtileri arasında şunlar vardır:

  • bir yemek sırasında kendini tok hissetme ve yemeği bitirememe
  • normal büyüklükte bir yemekten sonra kendini çok tok hissetme
  • mide veya özofagusta bir yanma hissi
  • midede bir kemirme hissi
  • mide ekşimesi
  • şişkinlik
  • gaz
  • bulantı
  • kusma

Nedenler

Sağlıksız yemek yeme alışkanlıkları hazımsızlığa neden olabilir. Sık görülen nedenler arasında şunlar vardır:

  • fazla yemek
  • çok hızlı yemek
  • baharatlı veya yağlı yemekler yemek
  • yedikten hemen sonra uzanmak

Hazımsızlığa neden olan diğer faktörler arasında şunlar vardır:

  • sigara içmek
  • fazla alkol almak
  • ilaçların (özellikle aspirin ve ibuprofen gibi nonsteroidal antienflamatuar ilaçlar) yan etkileri

Hazımsızlık ayrıca üst sindirim kanalınızda ciddi problemlerin bir sonucu olabilir. Hazımsızlığa neden olan sık görülen sindirimle ilgili hastalıklar arasında şunlar vardır:

  • asit reflü hastalığı (GERD de denir)
  • gastrik kanser
  • pankreas veya safra kanalı anomalileri
  • peptik ülserler (H.pylori bakterisi nedeniyle mide ve özofagusu döşeyen tabakada yaralar)

Ulusal Sindirim Hastalıkları Bilgisi Veri Ambarı (National Digestive Diseases Information Clearinghouse) uyarınca sindirim hastalıkları her yıl 60 - 70 milyon Amerikalıyı etkiler (NDDIC). GERD 2004 yılında popülasyonun yüzde 20'si tarafından bildirilirken peptik ülser hastalığı 2007 yılında 14,5 milyon kişiyi etkilemiştir.

Bazen hazımsızlığın nedenini belirlemek imkansızdır. Buna fonksiyonel dispepsi denir. Fonksiyonel dispepsinin nedeni mide kaslarının gıdanın sindirilmesine ve ince bağırsağın hareket ettirilmesine yardımcı olduğu bölgede anormal kas motilitesi (sıkıştırma eylemi) olabilir (NDDIC).

Testler

Doktorunuz tıbbi öykünüz ve yemek yeme alışkanlıklarınız hakkında sorular sorarak başlayacaktır. Bir fizik muayene yapacak ve sindirim kanalınızda bir anormallik olup olmadığını görmek için karnınızın röntgen filmlerini isteyecektir. Peptik ülserlere neden olan bakteri tipini kontrol etmek üzere kan, nefes ve dışkı örneklerinizle başka testler yapılabilir.

Anormallikler açısından kontrol etmek üzere üst sindirim kanalınızın bir endoskopisi de yapılabilir. Bir endoskopi doktorun özofagustan mide içine bir kamera ve biyopsi aleti bulunan küçük bir tüpü yavaşça geçirmesini gerektirir. Bu işlem doktorun hastalık kontrolü yapmak ve enfeksiyon veya kanser açısından test edilmesi için biyopsiler (doku örnekleri) almak üzere sindirim kanalını döşeyen tabakayı görmesini mümkün kılar. Bu işlem hasta hafif sedasyon altındayken yapılır. GERD, ülserler, enfeksiyon ve kanser tanısı koymak için bir üst Gİ endoskopisi yapılabilir.

Şiddetli Hazımsızlık

Aşağıdaki durumlarda doktorunuzu hemen görün:

  • şiddetli kusma
  • kan kusma
  • yakın zamanda çok kilo kaybettiyseniz
  • dışkılarınız siyahsa
  • yutma zorluğu varsa

Tedavi

Hazımsızlığı tedavi etmek için sıklıkla ilaçlar kullanılır ama hepsinin yan etkileri vardır. Maalox ve Mylanta gibi reçetesiz antasitler mide asidini nötrleştirebilir ama aynı zamanda ishal ve kabızlığa neden olabilir.

Zantac ve Pepcid gibi H2 reseptörü antagonistleri (H2RA'lar) mide asidini azaltarak çalışırlar. Ancak şunlara da neden olabilirler:

  • bulantı
  • kusma
  • ishal
  • kabızlık
  • baş ağrısı
  • kanama veya morarma

Reçeteli ilaçlar Reglan ve Motilium gibi prokinetikler sindirim kanalının kas eylemini (motilite) arttırır ama şunlara da neden olabilir:

  • depresyon
  • anksiyete
  • spazmlar veya istemsiz hareketler
  • yorgunluk

Prilosec gibi proton pompası inhibitörleri (PPI'ler), de mide asidini azaltır ama tipik olarak H2RA'lardan daha güçlüdürler. Şunlara da neden olabilirler:

  • bulantı ve kusma
  • kabızlık
  • ishal
  • öksürük
  • baş ağrısı
  • bel ağrısı
  • baş dönmesi
  • abdominal ağrı

Hem PPI'ler hem H2 ilaçları tipik olarak peptik ülserleri tedavi etmek için kullanılır. Eğer ülserlerin nedeni H. pylori bakterisi ise bu ilaçlar klaritromisin ve amoksisilin gibi antibiyotiklerle kombinasyon halinde kullanılır.

Sindiriminizi Düzeltme

Hazımsızlık durumunuz ilaç olmadan da geçebilir. Yardımcı olabilecek bazı basit yaşam tarzı değişiklikleri şunlardır:

  • Gün içinde daha küçük öğünler yiyin.
  • Mide ekşimesini tetikleyebilecek baharatlı, yağlı yemeklerden kaçının.
  • Daha yavaş yiyin ve yatmadan önce yemeyin.
  • Sigara içmeyin.
  • Fazla kilonuzu verin.
  • Tükettiğiniz kahve, kolalı içecekler ve alkol miktarını azaltın.
  • Bol bol dinlenin.
  • Nonsteroidal antienflamatuar ilaçlar ve aspirin gibi mideyi döşeyen tabakayı tahriş eden ilaçları almayın.
  • Yoga veya relaksasyon tedavisiyle stresi azaltın.
Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon