Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Hepatit A

23.5.2014 April Kahn
Healthline Image © Hepatit A Healthline Image

Genel Bakış

Hepatit, toksinler, immün hastalıklar veya enfeksiyona maruz kalma sonucunda oluşan bir karaciğer enflamasyonudur. Çoğu hepatit vakasının nedeni virüslerdir. Hepatit A, hepatit A virüsünün neden olduğu bir karaciğer enflamasyonudur. Bu genellikle tedavi gerektirmeyen akut (kısa dönemli) bir hepatit tipidir.

Dünya Sağlık Örgütü uyarınca her yıl 1,4 milyon hepatit A vakası oluşur (DSÖ, 2012). Bu çok bulaşıcı hepatit türü kontamine gıda veya su yoluyla epidemiklere yol açabilir. Neyseki ciddi değildir ve genellikle uzun dönemli etkilere neden olmaz.

Riskler

Hepatit genellikle kişiden kişiye yayılır ve bu nedenle yüksek ölçüde bulaşıcıdır. Ancak aşağıdakiler dahil bazı faktörler hastalığı kapma riskinizi arttırabilir:

  • hepatit A'nın sık olduğu bir bölgede yaşamak (veya uzun süre kalmak) - buna çoğu gelişmekte olan ülkeler dahildir
  • yasa dışı ilaçlar enjekte etmek veya kullanmak
  • HIV pozitif olmak
  • homoseksüel faaliyetlerde bulunmak

Dünya Sağlık Örgütü temizlik standartlarının düşük olduğu gelişmekte olan ülkelerde yaşayan kişiler için hepatit A enfeksiyonu kapmanın yaşam boyu riskinin yüzde doksandan fazla olduğunu bildirmektedir (DSÖ, 2012).

Nedenler

Hepatit A, hepatit A virüsünün (HAV) alınmasından sonra gelişir. Virüs tipik olarak virüsü içeren dışkı maddesiyle kontamine gıda veya sıvıların yutulmasıyla alınır. Vücuda alındıktan sonra enfeksiyon kan akımıyla karaciğere gider ve burada enflamasyon ve şişmeye neden olur.

Hepatit A kapmanın sık görülen nedenleri şunlardır:

  • hepatit A virüsü olan birisi tarafından hazırlanan bir yemeği yemek
  • yediğiniz yemeklere dokunulmadan önce katı el yıkama rutinlerini kullanmayan kişiler tarafından hazırlanan yemekleri yemek
  • kanalizasyonla kontamine çiğ kabuklu deniz hayvanı yemek
  • enfekte bir kişiyle korunmasız cinsel ilşkide bulunmak
  • kirli su içmek
  • enfekte dışkıya temas etmek

Enfekte olduktan sonra belirtilerin gelişmesinden iki hafta öncesinde bile bulaşıcısınızdır. Bulaşıcı dönem belirtilerin oluşmasından yaklaşık 1 hafta sonra sonlanır.

Belirtiler

Altı yaş altı çocuklar tipik olarak virüsü aldıklarında bir belirti göstermezler. Daha büyük çocuklar, gençler ve yetişkinler genellikle aşağıdakiler dahil hafif belirtiler geliştirirler:

  • grip benzeri belirtiler (ateş, yorgunluk, vücutta sızılar)
  • abdominal ağrı
  • açık renkli dışkı
  • koyu renkli idrar
  • iştah kaybı
  • açıklanmamış kilo kaybı
  • sarılık (sarı cilt ve gözler)

Belirtiler genellikle virüsün alınmasından 15-50 gün sonra belirir.

Komplikasyonlar

Çok nadir durumlarda hepatit A akut karaciğer yetmezliğine neden olabilir. Bu komplikasyon en sık olarak kronik karaciğer hastalığı zaten olan kişilerde ve yetişkinlerde görülür. Böyle bir durumda hastaneye yatırılacaksınız. Karaciğer yetmezliği durumunda bile tamamen iyileşme olasıdır. Çok nadiren bir karaciğer nakli gerekir.

Testler

Belirtilerinizi doktorla konuştuktan sonra, doktor bir viral veya bakteriyel enfeksiyon varlığını kontrol etmek üzere bir test isteyebilir. Bir kan testi hepatit A virüsünün varlığını hemen gösterir.

Bazı kişilerde sadece çok az belirti vardır ve sarılık bulgusu yoktur. Görünür sarılık bulguları olmadan bir fizik muayeneyle herhangi bir hepatit tipine tanı koymak zordur. Belirtiler çok az olduğunda hepatit A tanı konmadan kalabilir. Tanı konmaması nedeniyle komplikasyonlar gelişmesi nadirdir.

Tedavi

Hepatit A için resmi bir tedavi yoktur. Kendiliğinden geçen kısa dönemli bir viral enfeksiyon olduğundan herhangi bir tedavi belirtileri minimuma indirmeye odaklanır.

Birkaç hafta tedaviden sonra hepatit A belirtileri genellikle kendiliğinden iyileşmeye başlar. Belirtilerinizi azaltmak için şunları yapmanız gerekir:

  • alkolden kaçınmak
  • sağlıklı bir diyete devam etmek
  • bol miktarda su içmek

Önleme

Hepatit A kapmayı önlemenin bir numaralı yolu hepatit A aşısını yaptırmaktır. Bu aşı 6 ile 12 ay arayla iki enjeksiyonluk bir dizi halde yapılır. Temizlik ve hijyenik uygulamaların standardın altında olduğu gelişmekte olan bir ülkeye seyahat ediyorsanız aşılamanızı seyahatten en az iki hafta önce yaptırın. Vücudun hepatit A'ya karşı bağışıklık geliştirmeye başlaması ilk enjeksiyondan sonra genellikle iki hafta sürer. En az bir yıl seyahat yapmıyorsanız her iki enjeksiyonu gitmeden yaptırmak en iyisidir.

Hepatit A kapma olasılığınızı sınırlamak için diğer ipuçları şunlardır:

  • ellerinizi sabun ve ılık suyla iyice yıkamak (bir şey yemeden veya içmeden önce ve tuvalete gittikten sonra)
  • gelişmekte olan ülkelerde veya hepatit A kapma riskinin yüksek olduğu ülkelerde yerel suyu değil şişelenmiş suyu içmek
  • gelişmekte olan ülkelerden çiğ veya soyulmuş meyve ve sebze yememek

Beklenti

İstirahatle vücudunuz hepatit A durumundan birkaç hafta veya ay içinde tamamen iyileşir. Genellikle virüsün uzun dönemli bir zararı yoktur.

Hepatit A kaptıktan sonra vücudunuz hastalığa bağışıklık geliştirir. Hastalığa tekrar maruz kalırsanız bağışıklık sisteminiz hastalık gelişmesini önleyecektir.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon