Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

İskemik Kolit

Healthline 23.5.2014 Natalie Phillips
Healthline Image © İskemik Kolit Healthline Image

Genel Bakış

İskemik kolit (İK) kalın bağırsağın (kolon) enflamasyonudur. Herhangi bir nedenle kalın bağırsağa yeterli kan akmadığında oluşur. İK 60 yaş üzerindekilerde en sık görülür ama her yaşta olabilir (Baixauli, et al., 2003) .

Kronik (uzun dönemli) İK arterlerin sertleşmesi (ateroskleroz) nedeniyle oluşur. Kronik İK durumunda rahatsızlık genellikle kendiliğinden geçer. Kısa dönemli bir sıvı diyet ve antibiyotikler gibi hafif tedaviyle geçebilir.

Akut (ani) İK genellikle bir kan pıhtısı nedeniyle oluşur. Akut İK tıbbi acil bir durumdur ve hızla tedavi edilmelidir. Eğer kalın bağırsakta gangren (doku ölümü) oluşursa mortalite oranı yüksektir.

İK'ye mezenterik arter iskemisi, mezenterik vasküler hastalık veya kolonik iskemi de denir.

Nedenler

İK kalın bağırsağa yeterince kan akmadığında oluşur. Kan akışında azalma ("enfarktüs" de denir) bir veya birkaç mezenterik arterde daralma nedeniyle oluşabilir. Bunlar bağırsakları besleyen arterlerdir). Sertleşme vücuttaki diğer arterlerin kalınlaştığı periferik vasküler hastalık veya koroner arter hastalığı öyküsü olan hastalar arasında sık bir İK nedenidir.

Bir kan pıhtısı mezenterik arterleri tıkayıp kan akışını durdurabilir veya azaltabilir. Pıhtılar düzensiz kalp atımı (aritmi) olan hastalarda daha sıktır.

Cleveland Clinic Journal of Medicine uyarınca İK vakalarının yüzde 90'ı 60 yaş üzerindeki hastalarda olur (Baixauli, et al., 2003) . Bunun nedeni yaşla birlikte arterlerdeki daralma olabilir.

Sizde aşağıdakiler varsa İK gelişmesi riskiniz artabilir

  • konjestif kalp yetmezliği
  • diyabet
  • düşük kan basıncı
  • aortik arterde hasar (kalbe kan sağlayan ana arter)
  • yan etki olarak kabızlığa neden olan ilaçlar alma

Belirtiler

Cleveland Clinic Journal of Medicine uyarınca İK vakalarının yüzde 60'ı hafif ila orta derecede karın ağrısı hisseder (Baixauli, et al., 2003) . Bu ağrı aniden oluşur ve mide krampları gibidir. Dışkıda bir miktar kan olabilir ama kanama şiddetli değildir. Dışkıda çok miktarda kan Crohn hastalığı, kolorektal kanser veya hemoroidler gibi başka bir probleme işaret edebilir.

Diğer belirtiler arasında şunlar vardır:

  • yemek yedikten sonra karın ağrısı
  • aniden büyük abdeste çıkma gereksinimi
  • ishal
  • kusma
  • karında hassasiyet

Tanı

İK'ye tanı koymak zor olabilir. Cleveland Clinic Journal of Medicine uyarınca İK, Crohn hastalığı ve ülseratif koliti içeren bir grup hastalık olan enflamatuar bağırsak hastalığıyla kolayca karıştırılabilir (Baixauli, et al., 2003) .

Doktorunuz sizde İK olabileceğinden şüpheleniyorsa size tıbbi öykünüzü soracak ve aşağıdakiler dahil diagnostik testler isteyecektir.

  • bir Doppler ultrasonu veya BT taraması kan damarları ve bağırsakların görüntülerini oluşturur
  • bir mezenterik anjiyogramda tıkanıklığın nerede oluştuğunu göstermek için arterlerin röntgen görüntüleri çekilir.
  • kan testleriyle akyuvarlarınızın sayısı belirlenir ve kandaki asit seviyeniz kontrol edilir (yüksek bir akyuvar sayısı akut İK'ye işaret edebilir)

Tedavi

Hafif İK vakaları sıklıkla şunlarla tedavi edilir:

  • antibiyotikler
  • sıvı diyet
  • intravenöz sıvılar (IV sıvılar)
  • ağrı ilacı

Akut İK acil bir durumdur. Şunları gerektirebilir:

  • trombolitikler (kan pıhtılarını çözen ilaçlar)
  • vazodilatörler (mezenterik arterleri genişleten ilaçlar)
  • arter tıkanıklığını gidermek üzere cerrahi

Kronik İK olan hastalarda arter tıkanıklığını gidermek için cerrahi genel olarak ancak diğer tedaviler başarısız olursa gerekir.

Cleveland Clinic Journal of Medicine uyarınca akut İK durumu olan hastaların yaklaşık yüzde 20'sine cerrahi gerekir. Cerrahi gerektirecek kadar hasta olan kişilerde mortalite oranı yüzde 30 ila 60 arasındadır (Baixauli, et al., 2003) .

Komplikasyonlar

Ulusal Sağlık Enstitüleri (National Institutes of Health) uyarınca İK'nin en tehlikeli komplikasyonu doku ölümüdür (NIH, 2012) . Kalın bağırsağa kan akışı sınırlandığında doku gangrenli hale gelebilir (zayıflayıp ölme). Böyle bir durumda ölü dokuyu çıkarmak için cerrahi gerekir.

İK ile ilişkili diğer komplikasyonlar arasında şunlar vardır:

  • bağırsakta perforasyon (bir delik)
  • peritonit (karın dokularının enflamasyonu)
  • sepsis (çok ciddi yaygın bir bakteriyel enfeksiyon)

Beklenti

Kronik İK olan çoğu kişi ilaç ve cerrahiyle başarılı şekilde tedavi edilebilir. Ancak eğer yaşam tarzı değişiklikleri yapılmazsa problem tekrarlayabilir çünkü arterler sertleşmeye devam edecektir.

Akut İK olan hastalarda beklenti genelde iyi değildir çünkü bağırsakta sıklıkla cerrahiden önce doku ölümü oluşur. Beklenti eğer duruma erken tanı konup hemen tedavi edilirse daha iyidir.

Önleme

Sağlıklı bir yaşam tarzı sertleşmiş arterler gelişmesi riskinizi azaltabilir. Sağlıklı bir yaşam tarzının temelleri arasında şunlar vardır:

  • düzenli egzersiz yapma
  • sağlıklı bir diyet
  • kan pıhtılarına neden olabilecek düzensiz kalp atımı gibi kalp hastalıklarını tedavi etme
  • kan kolesterolünü ve kan basıncını kontrol altında tutma
  • sigara içmeme
Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon