Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Kızamık

Healthline 23.5.2014 Valencia Higuera
Healthline Image © Kızamık Healthline Image

Genel Bakış

Rubeola olarak da bilinen kızamık solunum sisteminin viral bir enfeksiyonudur. Kızamık enfekte mukus veya tükürükle temas sonucu bulaşabilen çok bulaşıcı bir hastalıktır. Enfekte bir kişinin öksürmesi veya hapşırması virüsü havaya salabilir. Virüsler yüzeyler üzerinde birkaç saat yaşayabilir. Enfekte partiküller havaya girip yüzeylere yerleştikçe yakındaki herkes kızamık virüsüyle enfekte olabilir.

Enfekte bir kişinin bardağından bir şey içme veya enfekte bir kişiyle çatal kaşık paylaşma enfeksiyon riskinizi arttırır.

Kızamık çocuklarda önde gelen ölüm nedenlerindendir. 2010 yılında kızamık nedeniyle olduğu düşünülen 139.300 global ölüm içinde Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ölümlerin çoğunun 5 yaş altında olduğunu bildirmektedir (DSÖ).

Sizde kızamık olabileceğinden şüpheleniyorsanız hemen bir doktorla irtibat kurun. Eğer size kızamık aşısı yapılmadıysa ve enfekte bir kişiyle temas ederseniz, bir enfeksiyonu önlemek üzere temastan sonraki 72 saat içinde bir kızamık aşısı yapılması için doktorunuzu ziyaret edin. Bir enfeksiyonu ayrıca enfekte bir kişiyle temastan sonraki altı gün içinde yapılan bir immünglobulin dozu ile önleyebilirsiniz.

Riskler

Kızamık vakaları son birkaç on yıl içinde bağışıklama nedeniyle önemli ölçüde azalmıştır. Ancak hastalık halen tamamen ortadan kaldırılmamıştır. Hatta Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Centers for Disease Control and Prevention) (CDC) uyarınca 2011 yılında 222 kızamık vakası görülmüştür.

Kızamık temel olarak aşılanmamış çocuklarda görülür. Bazı ebeveynler aşının çocuklar üzerinde olumsuz etkileri olacağından korkarak çocuklarını aşılatmamayı tercih ederler. Kızamık aşısı yapılan çocuklar ve yetişkinlerin çoğu yan etki yaşamaz. Ancak nadir durumlarda aşı havaleler, sağırlık, beyin hasarı ve komayla ilişkilendirilmiştir. Bazı ebeveynler kızamık aşısının çocuklarda otizme neden olduğuna inanmaktadır. Ancak çok sayıda çalışma henüz otizm ve bağışıklama arasında bir bağlantı bulamamıştır.

Vitamin A eksikliği de kızamık için bir risk faktörüdür. Diyetinde vitamin A çok az olan çocuklarda virüse yakalanma riski daha yüksektir.

Belirtiler

Kızamık belirtileri genellikle virüse maruz kaldıktan sonra 14 gün içinde gelişir. Belirtiler arasında şunlar vardır:

  • öksürük
  • ateş
  • gözlerde kızarıklık
  • ışık hassasiyeti
  • kas ağrıları
  • burun akması
  • boğaz ağrısı
  • Ağız içinde beyaz noktalar

Yaygın bir cilt döküntüsü kızamık için klasik bir bulgudur. Döküntü yedi güne kadar sürebilir ve genellikle virüse maruz kaldıktan sonra ilk üç gün ila beş gün içinde belirir. Bir kızamık döküntüsü sıklıkla başta gelişip vücudun diğer kısımlarına yavaşça yayılır. Kızamık döküntüsünün bulguları arasında kırmızı ve kaşıntılı kabarıklıklar vardır.

Tanı

Doktorunuz kızamığı cilt döküntüsünü inceleyip kızamık için ağızda beyaz noktalar, ateş, öksürük ve boğaz ağrısı gibi karakteristik belirtileri kontrol ederek doğrulayabilir. Eğer gözlem temelinde tanı doğrulanamıyorsa doktorunuz kızamık virüsünü kontrol etmek için bir kan testi isteyebilir.

Tedavi

Kızamığı tedavi etmek için reçeteli bir ilaç yoktur. Virüs ve belirtileri tipik olarak 2-3 hafta içinde geçer. Ancak doktorunuz şunları önerebilir:

  • ateşi ve kas ağrılarını azaltmak için asetaminofen
  • bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için istirahat
  • bol miktarda sıvı (günde altı ila sekiz bardak su)
  • öksürüğü ve boğaz ağrısını rahatlatmak için nemlendirici
  • vitamin A takviyesi

Komplikasyonlar

Kızamık aşısı yaptırmak önemlidir çünkü kızamık pnömoni ve ensefalit (beyin enflamasyonu) gibi yaşamı tehdit edici komplikasyonlara yol açabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl kızamıktan yaklaşık 1.000 kişiden ikisi ölür. Hatta kızamık Better Health Kanalı'na göre dünya çapında çocuklarda hastalık ve ölümün beşinci önde gelen nedenidir (Better Health).

Kızamıkla ilişkili diğer komplikasyonlar arasında şunlar olabilir:

  • kulak enfeksiyonu
  • bronşit
  • düşük veya erken doğum
  • kanda trombositlerde azalma
  • körlük
  • şiddetli ishal

Önleme

Bağışıklama kızamık salgınını önlemeye yardımcı olabilir. MMR aşısı siz ve çocuğunuzu kızamık, kabakulak be rubelladan koruyabilen üçü bir yerde bir aşıdır. Çocuklar ilk MMR aşılamasını 12 aylıkken (ve uluslararası seyahat ediyorlarsa daha önce) ve ikinci dozu 4 ila 6 altı yaşlar arasında alabilir. Daha önce aşılama yapılmamış yetişkinler doktorlarından aşılanmayı isteyebilir.

Siz veya bir aile üyeniz kızamık virüsünü kaparsa başkalarıyla etkileşimi sınırlayın. Bunlar arasında okula veya işe gitmeme ve sosyal aktivitelerden kaçınma vardır.

Beklenti

Sağlıklı çocuklarda ve yetişkinlerde kızamıktan ölüm oranı düşüktür ve kızamık virüsünü kapan çoğu kişi tamamen iyileşir. Komplikasyonlar riski bağışıklık sistemi zayıf çocuklar ve yetişkinlerde daha yüksektir.

Birden fazla kez kızamığa yakalanamazsınız. Virüse bir kez yakalandıktan sonra ömür boyu bağışıklık kazanırsınız.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon