Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Katarakt

Healthline 23.5.2014 Amanda Delgado and Jennifer Nelson

Tanım

Bir katarakt gözün merceğinde oluşan kalın, bulanık bir bölgedir. Yavaş yavaş gelişir ve zamanla görmenizi olumsuz etkiler. Her iki gözde kataraktınız olabilir ama genellikle aynı anda oluşmazlar. Kataraktlar yaşlı insanlarda sıktır. Ulusal Göz Enstitüsüne (National Eye Institute) göre Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kişilerin yaklaşık yarısında 80 yaşına geldiklerinde ya katarakt vardır ya da katarakt ameliyatı olmuşlardır.

Katarakt Tipleri

Yaşla ilişkili kataraktlar yerlerine bağlı olarak üç tipe bölünür. Nükleer kataraktlar merceğin ortasında gelişir ve ortadaki nükleusun sarı veya kahverengi olmasına neden olur. Kortikal kataraktlar kama şeklindedir ve nükleusun etrafında oluşur. Posterior kapsül kataraktları diğer iki tipten daha çabuk oluşur ve lensin arkasını tutar.

Konjenital kataraktlar doğumda vardır veya bir bebeğin yaşamının ilk yılında gelişir ve yaşla ilgili kataraktlardan daha nadirdirler. Maryland Üniversitesi Tıp Merkezine göre yaklaşık 10.000 bebekte bir görülürler. Bu tip katarakt her zaman belirtiye neden olmaz ama bebeğin görmesini olumsuz etkilerse çıkarılabilir. Bu kataraktlar eğer anne hamileyken bir enfeksiyon geçirirse veya uyuşturucular ya da alkol kullanırsa gelişebilir.

Sekonder kataraktların nedeni hastalık veya ilaçlardır. Kataraktların gelişmesiyle bağlantılı hastalıklar arasında glokom ve diyabet vardır. Prednizon adlı steroidin ve başka ilaçların kullanılması da bazen katarakta neden olabilir.

Travmatik kataraktlar bir göz yaralanması sonucu oluşur ama gelişmeleri birkaç yıl sürebilir.

Radyasyon kataraktları bir hasta kanser için radyasyon tedavisi aldıktan sonra gelişebilir.

Nedenler

Kataraktlar gözdeki proteinler lensin retinaya net görüntüler göndermesini önleyen kümeler oluşturduğunda başlar. Altta yatan birkaç neden vardır:

  • oksijen serbest radikallerinin veya oksidanların (bir oksijen serbest radikali normal günlük yaşam nedeniyle kimyasal olarak değişmiş bir oksijen molekülüdür) fazla üretilmesi
  • sigara içme
  • ultraviyole radyasyonu
  • steroidler ve diğer ilaçların uzun dönemli kullanımı
  • diyabet gibi bazı hastalıklar
  • travma
  • radyasyon tedavisi

Riskler

Kataraktlarla ilişkili risk faktörleri arasında şunlar vardır:

  • yaşlanma
  • çok alkol alma
  • sigara içme
  • obezite
  • yüksek kan basıncı
  • önceki göz yaralanmaları
  • aile öyküsü
  • güneşe fazla maruz kalma

Diyabetli kişiler ve röntgen filmleri ve kanser tedavilerinden radyasyona maruz kalanlar daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Kataraktların sık görülen belirtileri arasında şunlar vardır:

  • bulanık görme
  • gece görme zorluğu
  • renkleri soluk görme
  • parlamaya artmış hassasiyet
  • ışıklar etrafında halkalar
  • etkilenen gözde çift görme
  • gözlük reçetelerinin sık değişmesi

Tanı

Doktorunuz kataraktlar açısından kontrol etmek için kapsamlı bir göz muayenesi yapacaktır. Bunlar arasında görmenizi farklı mesafelerde ölçmek için bir görme testi ve göz basıncınızı ölçmek için tonometri vardır. En sık kullanılan tonometri testi korneanızı yassılaştırmak ve göz basıncınızı ölçmek için ağrısız hava üfleme kullanır. Doktorunuz gözbebeklerinizi büyütmek için gözlerinize damlalar koyacaktır. Bu işlem, büyütücü bir lensle görme siniri ve retinanızı hasar açısından kontrol etmeyi kolaylaştırır. Doktorunuzun yapabileceği başka testler arasında parlamaya karşı hassasiyetinizi ve renk algılamanızı kontrol etmek vardır.

Tedavi

Kataraktlar için cerrahi dışı tedaviler arasında daha kuvvetli gözlükler, büyüteçler ve parlama önleyici kaplamalı güneş gözlükleri vardır. Kataraktlar okuma veya araba sürme gibi gündelik aktivitelerinizi engellemeye başladığında cerrahi gerekir. Cerrahi ayrıca kataraktlar başka göz problemlerinin tedavisini olumsuz etkileyince de yapılır. Michigan Üniversitesi Kellogg Göz Merkezine göre Amerika Birleşik Devletleri'nde yılda iki milyondan fazla katarakt cerrahisi yapılır. Fakoemülsifikasyon olarak bilinen bir cerrahi yöntemde lensi parçalamak için ultrason dalgaları kullanılır ve parçalar çıkarılır. Ekstrakapsüler cerrahi korneada uzun bir insizyon yoluyla lensin bulanık kısmının çıkarılmasıyla yapılır. Cerrahiden sonra, doğal lensin bulunduğu yere suni bir göz içi lens konur.

Prognoz

Kataraktlar tedavi edilmeden bırakılırsa gündelik aktiviteleri olumsuz etkileyebilir ve körlüğe neden olabilir. Bazılarının ilerlemesi durur ama kendi kendilerine küçülmezler. Kataraktların cerrahi olarak çıkarılması çok sık kullanılan bir işlemdir ve Ulusal Göz Enstitüsü (National Eye Institute) uyarınca yaklaşık yüzde 90 vakada çok etkilidir.

Önleme

Katarakt geliştirme riskinizi azaltmak için:

  • dışarıda güneş gözlüğü kullanarak gözlerinizi UVB ışınlarından koruyun
  • gözlerinizi düzenli olarak muayene ettirin
  • sigara içmeyi bırakın
  • antioksidanlar içeren meyveler ve sebzeler yiyin
  • sağlıklı bir kiloyu devam ettirin
  • diyabet ve diğer tıbbi durumları kontrol altında tutun.
Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon