Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

KOAH Riski Altında mıyım?

Healthline 23.5.2014 Robin Madell

Kronik obstrüktif pulmoner hastalık veya KOAH, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (Centers for Disease Control and Prevention) (CDC) tarafından 2011 yılında bildirilen istatistiklere göre Amerika Birleşik Devletleri'nde ölüm nedenleri arasında üçüncü sıradadır. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (U.S. Department of Health and Human Services) (HHS) uzun dönemli maluliyete neden olmak dışında hastalığın 120.000 Amerikalının ölüm nedeni olduğu ve bunun dört dakikada bir ölüme denk geldiğini belirtmektedir. Ve bu rakamlar artmaktadır.

Şu anda 12 milyondan fazla kişiye KOAH tanısı konmuştur (buna sürekli öksürük ve giderek artan solunum zorluklarına neden olan akciğer hastalıkları kronik bronşit ve anfizem dahildir). Ancak 2011 yılında HHS 12 milyon ek kişide bu hastalığın farkında olmadan bulunabileceğini bildirmiştir. Bunun nedeni durumun özellikle sigara içenler arasında görülen erken dönemlerinde kişilerin sıklıkla belirtileri dikkate almamasıdır.

KOAH yavaş gelişmesine rağmen genellikle zaman içinde kötüleşir. Erken önleme ve tedavi ciddi akciğer hasarı, solunum problemleri ve hatta kalp yetmezliğini önlemenin temeli olabilir. İlk adım bu hastalığın gelişmesi açısından kişisel risk faktörlerinizi tanımaktır.

Sigara içme

KOAH için temel risk faktörü sigara içmektir ve Amerikan Akciğer Derneği (American Lung Association) (ALA) uyarınca KOAH ölümlerinin yüzde doksanına kadarının nedenidir. ALA istatistikleri sigara içenlerin hiç sigara içmemiş birisine göre bu hastalıktan ölme olasılığının 13 kat fazla olduğunu gösterirken HHS'ye göre sigara içme KOAH ile ilişkili ölümlerin 10'da dokuzuna yol açar. Tütün dumanına uzun dönemli maruz kalma özellikle tehlikelidir. Mayo Clinic ne kadar fazla yıl ve ne kadar fazla paket sigara içerseniz riskinizin o kadar yüksek olduğunu belirtir. Pipo içenler, sigara içenler ve marihuana içenler ve ayrıca başkalarının dumanına maruz kalanların hepsi risk altındadır. Başkalarının dumanına hem yanan tütünden duman hem de bir sigara içenin dışarıya verdiği duman dahildir.

Hava Kirliliği

Sigara içme açık arayla KOAH için temel risk faktörü olsa da tek faktör değildir. Ulusal Sağlık Enstitüleri (National Institutes of Health) (NIH) uyarınca uzun süreli veya yoğun olarak maruz kalındığında kapalı ve açık hava kirleticiler de bu duruma neden olabilir. Kapalı alan hava kirliliği arasında pişirme ve ısınma için kullanılan katı yakıtların dumanından partiküllü maddeler vardır-örneğin iyi havalandırılmayan odun fırınları, yanan biyokitle veya kömür veya alevle yemek pişirme. Çok miktarda çevresel kirliliğe maruz kalma da başka bir risk faktörüdür. Kapalı alan hava kalitesi, gelişmekte olan ülkelerde KOAH gelişmesinde önemli bir rol oynar ama Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) trafik ve egzozla ilişkili kirlilik gibi kentsel hava kirliliğinin dünya çapında daha büyük bir risk oluşturduğunu belirtir.

Mesleki Tozlar ve Kimyasallar

Endüstriyel tozlar, kimyasallar ve gazlara mesleki olarak uzun dönemli maruz kalma akciğerlerinizde hava yollarını tahriş edebilir ve enflamasyona neden olabilir ve böylece KOAH riskinizi arttırabilir. Kömür madencileri, hububatla çalışanlar ve metal şekillendiriciler gibi iş yerinde toz ve kimyasal buharlara sık olarak maruz kalan işlerdeki kişilerde hastalığın gelişme olasılığı daha yüksektir. American Journal of Epidemiology'deki bir çalışma, işle ilgili olduğu düşünülen KOAH yüzdesinin genel olarak yüzde 19,2 ve hiç sigara içmeyenlerde yüzde 31,1 olduğunun tahmin edildiğini bulmuştur.

Genetik

Nadir durumlarda genetik faktörler hiç sigara içmemiş veya uzun dönemli maruz kalmamış kişilerde KOAH gelişmesine neden olabilir. Genetik bozukluk alfa-1 antitripsin (AAT) proteini eksikliğiyle sonuçlanır. HHS yaklaşık 100.000 Amerikalıda AAT eksikliği olduğunu tahmin etmektedir ama çok az kişi bunun farkındadır. AAT eksikliği KOAH için tek belirlenmiş genetik risk faktörüdür ama European Respiratory Journal dergisine göre araştırmacılar henüz ispatlamamış olsa da birkaç genin ek risk faktörleri olmaları olasıdır.

Yaş

KOAH için çoğu risk faktörü önlenebilir ama genetik ve yaş değiştirilemeyen faktörlerdir. Durum zaman içinde yavaşça geliştiğinden KOAH en sık olarak en az 40 yaşında ve sigara içme öyküsü olan kişilerde görülür. CDC anfizem tanısı konan tahmini 3,7 milyon Amerikalıdan yüzde 94'ünün 45 yaş ve üzerinde olduğunu bildirmektedir. Kronik bronşit oranı en yüksek olanlar 1.000 kişide 56,3 ile 65 yaş ve üzerindekilerdir.

KOAH risk faktörleriniz varsa bunları doktorunuzla konuşmanız önemlidir. ALA 45 yaş üzerindeyseniz, bu hastalığın olduğu aile üyeleriniz varsa ve şu anda sigara içiyorsanız veya geçmişte içtiyseniz doktorunuzla proaktif olarak KOAH hakkında konuşmanızı önerir. KOAH'ın erken saptanması başarılı tedavinin temelidir.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon