Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Konküsyon (Beyin Sarsıntısı)

Healthline 23.5.2014 Rose Kivi
Healthline Image © Konküsyon (Beyin Sarsıntısı) Healthline Image

Genel Bakış

Bir konküsyon hafif bir travmatik beyin hasarıdır. Başınıza bir darbe veya baş ve beyninizin hızla ileri geri sallanmasına neden olacak şekilde boynun aniden geriye atılması tipinde bir yaralanma sonrasında oluşabilir. Konküsyon genellikle yaşamı tehdit etmez ama tıbbi tedavi gerektiren ciddi belirtilere yol açabilir.

Bir düşme, araba kazası veya gündelik bir aktivite sırasında herkesin yaralanması mümkündür. Eğer futbol veya boks gibi impakt sporları yapıyorsanız konküsyon oluşma riski daha yüksektir.

Michigan Üniversitesi Sağlık Sistemi (University of Michigan Health System) (UMHS) Amerika Birleşik Devletlerinde her yıl yaklaşık 3,8 milyon kişinin spor yaralanmaları nedeniyle konküsyon geçirdiğini tahmin etmektedir.

Belirtiler

Bir konküsyonda daima bilinç kaybı olduğu doğru değildir. Bazı kişiler bilinç kaybı yaşarken diğerleri yaşamaz. Bir konküsyonun belirtileri yaralanmanın şiddeti ve kişiye bağlı olarak değişir.

Belirtiler hemen başlayabilir veya yaralanmadan saatler, günler, haftalar ve hatta aylar sonrasına kadar gelişmeyebilir. Bir konküsyonun bulguları arasında şunlar olabilir:

  • yaralanmadan sonra kısa süreli bilinç kaybı
  • hafıza problemleri
  • konfüzyon
  • uykulu olma veya kendini halsiz hissetme
  • baş dönmesi
  • çift görme veya bulanık görme
  • baş ağrısı
  • bulantı veya kusma
  • ışık veya gürültüye hassasiyet
  • denge problemleri
  • uyarılara yavaşlamış reaksiyon

Bir konküsyondan sonraki iyileşme döneminde aşağıdaki belirtileri yaşayabilirsiniz:

  • irritabilite
  • ışık veya gürültüye hassasiyet
  • konsantre olma zorluğu
  • hafif başağrıları

Acil Sorunlar

Siz veya başkasında konküsyon olduğundan şüpheleniyorsanız bir doktoru görmelisiniz. Bir konküsyon bir antrenman veya maç sırasında oluşursa antrenöre söyleyin veya doktora gidin.

Konküsyonlar omurga yaralanmaları ile birlikte olabilir. Kişinin bir boyun veya bel yaralanması olduğunu düşünüyorsanız hareket ettirmekten kaçının ve yardım için bir ambulans çağırın. Kişiyi hareket ettirmek zorundaysanız bunu çok yavaşça yapın. Kişinin boynunu ve belini mümkün olduğunca az hareket ettirmeye çalışmalısınız. Bu işlem omurgada daha fazla hasar oluşturmayı önler.

Siz veya tanıdığınız birisi bir yaralanmadan sonra aşağıdaki şiddetli belirtilerden herhangi birini yaşarsa hemen acil tıbbi yardım istemelisiniz:

  • uyanmama (koma da denir)
  • havaleler
  • kulaklar veya burundan kan veya berrak sıvı gelmesi
  • gözbebeği büyüklüklerinin eşit olmaması (bir gözbebeği diğerinden büyüktür)
  • gözlerin anormal hareket etmesi
  • uzun süreli konfüzyon
  • bozulmuş konuşma
  • tekrarlayan kusma
  • kas zayıflığı
  • yürüme problemleri

Tanı

Bir doktora gittiğinizde size yaralanma ve belirtileri hakkında sorular sorabilir. Doktor sonra konküsyon belirtileri olup olmadığını belirlemek için bir fizik muayene yapabilir.

Ciddi belirtiler yaşıyorsanız doktorunuz herhangi bir ciddi yaralanma olup olmadığını görmek için beyninizin bir MRG veya BT taramasını isteyebilir. Havale geçiriyorsanız doktorunuz beyin dalgalarınızı izleyen bir EEG testi de yapabilir.

Tedavi

Bir konküsyonun tedavisi belirtilerinizin şiddetine bağlıdır. Beyninizde kanama, beyninizde şişme veya beyninizde ciddi bir yaralanma varsa cerrahi veya başka tıbbi işlemler gerekebilir. Ancak çoğu konküsyon cerrahi veya başka bir majör tıbbi tedavi gerektirmez

Yaralanmadan sonraki ilk 24 saatte doktorunuz sizi birisinin iki üç saatte bir uyandırmasını önerebilir. Bu işlem komaya girmediğinizden emin olunmasını sağlar ve birisinin şiddetli konfüzyon bulguları veya anormal davranışlar gösterip göstermediğinizi kontrol etmesini mümkün kılar.

Baş ağrıları yaşarsanız doktorunuz ibuprofen (Advil) veya asetaminofen (Tylenol) gibi reçetesiz ağrı kesiciler almanızı söyleyebilir. Doktorunuz ayrıca yaralanmanın şiddetine bağlı olarak 24 saat veya birkaç ay boyunca bol bol istirahat etmenizi, spor ve diğer zorlu aktivitelerden kaçınmanızı ve bir araba veya bisiklet sürmekten kaçınmanızı söyleyebilir. Alkol iyileşmenizi yavaşlatabileceğinden doktorunuza alkollü içecekleri kesmenizin gerekip gerekmediğini ve gerekiyorsa ne süreyle keseceğinizi sorun.

Uyarı: Çok Sayıda Sarsıntı

Bir konküsyon sonrasında doktorunuzun izni olmadan spor aktivitelerine veya zorlu aktivitelere katılmayın. İyileşirken ikinci bir konküsyon riski altındasınız.

İlk konküsyondan tam iyileşmeden ikinci bir konküsyon yaşamanız ikinci impakt sendromu denen bir duruma neden olabilir. İkinci impakt sendromu ölümcül olabilen şiddetli beyin şişmesi riskini arttırır.

Unutmayın ki herhangi bir konküsyondan sonra dinlenmeye vakit ayırmak önemlidir. Bu işlem beynin iyileşmesini sağlar. Doktorunuz tekrar spor yapmanıza izin verdiyse bunu yavaş yavaş yapın. Konküsyondan önceki kadar aktif olarak başlamayın.

Önleme

Bir konküsyon oluşması riskini spor aktiviteleri sırasında doğru başlık ve diğer atletik güvenlik malzemesini kullanarak azaltabilirsiniz. Daima başlığınız ve diğer malzemenin tam oturduğundan ve uygun şekilde giyildiğinden emin olun.

Güvenli spor teknikleri konusunda antrenörünüz veya başka spor uzmanına danışın ve mutlaka önerilerini izleyin.

Beklenti

Çoğu kişi konküsyonlarından iyileşir ama belirtilerin kaybolması aylar sürebilir. Nadiren kalıcı fiziksel, duygusal, nörolojik veya zihinsel değişiklikler yaşayabilirsiniz. Tekrarlanan konküsyonlardan kaçınılmalıdır çünkü kalıcı beyin hasarı oluşması riskinizi arttırır ve hatta ölümle sonuçlanabilir

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon