Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Lipid Bozukluğu Yüksek Kan Kolesterolü ve Trigliseritleri)

Healthline 23.5.2014 April Kahn
Healthline Image © Lipid Bozukluğu Yüksek Kan Kolesterolü ve Trigliseritleri) Healthline Image

Genel Bakış

Lipid bozukluğu düşük dansiteli lipoprotein (LDL) ve trigliseritler denen yağların yüksek seviyelerinin bulunduğu bir durumu tanımlar.

Yüksek LDL kolesterolü ve yüksek trigliseritleri olan kişiler kalp hastalığı gelişmesi açısından artmış risk altındadır.

Kolesterol

Vücutta bulunan iki kolesterol tipi vardır, yüksek dansiteli lipoprotein ve düşük dansiteli lipoprotein. Yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) yani "iyi kolesterol" kalbi korur. Bu tip kolesterol zararlı kolesterolü arterlerden dışarı taşır. Doktorlar genellikle yüksek bir HDL kolesterol seviyeniz olmasını önerir.

Düşük dansiteli lipoproteine "kötü kolesterol" da denir. Vücut tarafından yapılır ve ayrıca kırmızı et ve tam yağlı süt ürünleri gibi kolesterolden zengin gıdalardan emilir. Düşük dansiteli lipoprotein (LDL) diğer yağlar ve maddelerle birleşebilir. Bu durum arterlerde tıkanıklığa yol açar. Bu ise azalmış kan akışına neden olup sağlıkla ilgili ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Trigliseritler

Bir trigliserit yediğimiz gıdalardan alınan ve fazla kaloriler saklanmaları için yağa dönüştürüldüğünde vücut tarafından üretilen bir tip yağdır. Vücuttaki tüm yağlar gibi bir miktarı hücrelerin doğru çalışması için gereklidir ama fazlası sağlıksızdır. Yüksek kolesterolü olan kişilerde sıklıkla trigliserit seviyeleri artmıştır.

Nedenler

Yüksek kan kolesterolü ve yüksek trigliseritlerin nedeni tıbbi bozukluklar veya diyetle ilgili kötü alışkanlıklar olabilir.

Gıdalar

Doymuş yağ denilen "kötü yağ" içeren gıdalar kolesterolü arttırabilir. Doymuş yağ oda sıcaklığında katıdır. Peynir, süt, yağ ve biftek gibi hayvansal gıdalarda doğal olarak bulunur. Palmiye yağı ve hindistan cevizi yağı gibi bazı bitki tabanlı gıdalar doymuş yağlar içerir.

Trans yağlar (trans yağ asitleri) bir hidrojenasyon sürecinden geçmiş yağlardır. Bazı trans yağlar hayvan ürünlerinde de bulunur. Bu yağlar normalde fıstık ezmesi, margarin ve cipste bulunur.

Bu iki maddenin yüksek olduğu gıdalar HDL seviyelerini azaltıp LDL seviyelerini arttırır. Bu durum kalp hastalığı ve inmeye karşı savunmanızı azaltır ve bu durumların gelişmesi riskinizi arttırır.

Tıbbi Durumlar

Yüksek trigliseritler yüksek kolesterol seviyeleri, kalp hastalığı ve diyabet nedeniyle oluşur. Yüksek kan kolesterol seviyeleri şunlar nedeniyle bulunabilir:

  • diyabet
  • hipotiroidi
  • metabolik sendrom
  • ilaç yan etkileri
  • Cushing sendromu
  • polikistik over sendromu (PCOS)
  • böbrek hastalıkları

Yüksek Kolesterolün Başka Nedenleri Nelerdir?

Egzersiz yapmama LDL'yi arttırabilir. Egzersizin sağlıklı HDL kolesterolü arttırdığı gösterilmiştir. Sigara içmek arterlerde plak birikmesine neden olarak kötü kolesterolü arttırabilir.

Belirtiler

Yüksek kolesterolün bir belirtisi yoktur. Belirtiler ancak artmış kolesterol nedeniyle önemli hasar oluştuktan sonra belirir.

Tanı

Yüksek kolesterol ve trigliseritler bir kan testiyle saptanır. Bu teste lipid profili denir. Bir lipid profili total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol ve trigliseritlerinizi ölçer. Bu testi yaptırmadan önce doktorunuz testten önceki 12 saat boyunca bir şey yememenizi ve su dışında bir şey içmemenizi isteyebilir.

Lipid profili kolesterolü desilitre yani dL başına miligram kolesterol olarak ölçer.

Kolesterol Ölçümleri

Test Edilen Kolesterol

En İyi Sonuç

Orta

Kötü

LDL Kolesterol

70 mg/dL altında

130 - 159 mg/dL

160 - 189 mg/dL

HDL Kolesterol

60 mg/dL üzerinde

50 - 59 mg/dL

40 mg/dL altında (erkekler)

50 mg/dL altında (kadınlar)

Trigliseritler

150 mg/dL altında

150 - 199 mg/dL

200 - 499 mg/dL

Total kolesterol seviyeniz 200 mg/dL'den yüksek olmamalıdır.

Tedavi

Yüksek kolesterol ve trigliseritleri düzeltmek için sıklıkla egzersiz ve ilaç kombinasyonu kullanılır.

İlaçlar

Yüksek kolesterolü tedavi etmek için en sık statinler kullanılır. Bu ilaçlar karaciğerinizde kolesterol üretmek için oluşturulan bir maddeyi bloke ederek çalışır. Bunun sonucunda karaciğeriniz kandan kolesterolü çıkarmaya başlar. Statinler arterlerde tıkalı kolesterolü de emebilir.

Sık yazılan statinler şunlardır:

  • Atorvastatin (Lipitor)
  • Fluvastatin (Lescol)
  • Rosuvastatin (Crestor)
  • Simvastatin (Zocor)

Kolesterol emilimi inhibitörleri kolesterolünüzü vücudun diyetteki kolesterolü emmesini sınırlayarak azaltır. Bazen bu ilaç statinlerle kombine edilir.

Safra asidi bağlayıcı resinler de yüksek kan kolesterolünü azaltmak için kullanılır. Bu ilaçlar safra resinlerini (kolesterol içerirler) yakalayıp ince bağırsakta emilmelerini önleyerek çalışırlar.

Fibratlar kandaki yüksek trigliserit seviyelerini azaltırlar.

Takviyeler

Trigliseritler ve LDL'yi azaltmak için sık kullanılan bir takviye omega-3 yağlı asitlerdir. Omega-3 yağlı asitler kalp sağlığınızı arttırmak üzere çalışan çoklu doymamış yağlardır. Bu yağlar doğal olarak somon gibi yağlı balıklarda bulunur. Kanola ve zeytinyağı gibi bitkisel yağlar da omega-3 içerir. Harvard Halk Sağlığı Okulu (Harvard School of Public Health) uyarınca omega-6 yağ asitlerinin LDL'yi azalttığı görülmüştür (Harvard , 2012).

Niasin, HDL üretimi seviyesini arttırmak için kullanılır. Niasin reçetesiz bir takviye olarak ve ayrıca reçeteli daha güçlü formüller halinde bulunmaktadır Ayrıca Mayo Clinic uyarınca niasin trigliseritleri azaltmakta etkili değildir (Mayo, 2011).

Önleme

Kalbi sağlıklı tutmak için Amerikan Kalp Derneği (American Heart Association) (AHA) günlük kalori alımınızın en fazla yüzde yedisini doymuş yağ olarak almanızı önerir. Ayrıca trans yağı en fazla yüzde bir ile sınırlandırmanızı önerir (AHA). Bol miktarda tam tahıl, meyve ve sebze yemek de yüksek kolesterolü azaltmaya yardımcı olabilir.

Sağlıklı bir kolesterol seviyesini desteklemenin başka yolları şunlardır:

  • görünür yağ olmayan derisiz tavuk ürünleri seçmek
  • yağsız et seçmek
  • düşük yağlı veya yağsız süt ürünleri tüketmek
  • doymuş ve trans yağlar yerine çoklu doymamış yağlar ve tekli doymamış yağ kaynakları tüketmek
  • haftanın dört günü, günde en az 30 dakika düzenli egzersiz yapmak
  • abur cuburdan ve işlenmiş etlerden kaçınmak
  • kızartılmış yiyecekler yerine ızgara yapılmış ve fırında pişirilmiş yemekler yemek

Komplikasyonlar

Yüksek kolesterol ve trigliseritlerden komplikasyonlar kalbi etkiler. Bu komplikasyonlar arasında kalp hastalığı, kalp krizi ve inme vardır.

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon