Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Polio

Healthline 23.5.2014 Shannon Johnson
Healthline Image © Polio Healthline Image

Genel Bakış

Polio (poliomyelit veya çocuk felci olarak da bilinir) sinir sitemine saldıran bir virüsün neden olduğu çok bulaşıcı bir hastalıktır. 5 yaşından büyük çocukların virüsü kapma olasılığı diğer gruplardan daha yüksektir.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) uyarınca 200 polio enfeksiyondan biri kalıcı felçle sonuçlanacaktır. Ancak hastalık polio aşısının gelişmesi sayesinde büyük ölçüde ortadan kaldırılmıştır. 2010 yılındaki en son DSÖ anketi dünya çapında sadece 1352 polio vakası bildirmiştir. ( DSÖ )

Polio aşısı sayesinde ABD 1979'dan beri bir polio vakası bildirmemiştir. Ancak Afganistan, Pakistan ve Nijerya da hala sık salgınlar görülmektedir.

Tipler

Üç polio enfeksiyonu tipi vardır:

  • Subklinik: Polio vakalarının yaklaşık yüzde 95'i subkliniktir ve hastalar herhangi bir belirti yaşamayabilir. Bu tür polio merkez sinir sistemini (beyin ve omurilik) etkilemez.
  • Non-paralitik: Merkez sinir sistemini etkileyen bu form sadece hafif belirtilere yol açar ve felçle sonuçlanmaz.
  • Paralitik: Bu polionun en nadir ve en ciddi formudur ve hastada tam veya kısmi felce yol açar. Üç tip paralitik polio vardır: spinal polio (omurgayı etkiler), bulber polio (beyin kökünü etkiler) ve bulbospinal polio (omurilik ve beyin kökünü etkiler).

Post-polio sendromu, bir kişi polio virüsünü alıp daha sonra iyileştiğinde görülebilen bir komplikasyondur. Sendrom belirtileri polio enfeksiyonundan 35 yıl sonrasına kadar ortaya çıkabilir.

Nedenler

Polio virüsü sıklıkla kişiden kişiye dışkı yoluyla yayılır. Akan su veya su çekmeli tuvaletlerin sınırlı olduğu bölgelerde yaşayan insanlar virüsü sıklıkla virüsün bulunduğu dışkıyla kontamine suyun içilmesiyle alırlar.

Virüs ayrıca kontamine gıda veya suyla veya başka bir enfekte kişiyle doğrudan temasla alınabilir. Mayo Clinic uyarınca polioya neden olan virüs, enfekte olan birisiyle yaşayan herhangi bir kişinin de enfekte olması muhtemel olacak kadar bulaşıcıdır. ( Mayo Clinic )

Hamile kadınlar, HIV+ kişiler gibi bağışıklık sistemi zayıflamış olanlar ve küçük çoçuklar polio virüsüne en duyarlı olanlardır. Aşılanmadıysanız polio kapma riskinizi aşağıdakilerle arttırırsınız:

  • yakın zamanda polio salgını olmuş bir bölgeye seyahat
  • polio ile enfekte birisiyle birlikte yaşamak veya bakımını yapmak
  • virüsün bir laboratuvar numunesine dokunmak
  • bademciklerinizi aldırmak
  • bağışıklık sistemi işlevini bozabilecek aşırı stres

Belirtiler

Subklinik polio farkedebilir belirtiler tetiklemeyebilir. Aslında enfekte hastaların yüzde 95 ila 99'unun belirti göstermediği tahmin edilmektedir. Hastaların belirtiler yaşadığı yüzde 5 polio vakasında belirtiler hafif ila şiddetli arasında olabilir. Paralitik polio (felce neden olan polio ) belirtileri daha şiddetlidir ve ölümcül olabilir. Nonparalitik polio hastaları hafif, grip benzeri belirtiler yaşarlar.

Subklinik Polio

Hastalarda belirtiler varsa genellikle 72 saat veya daha kısa sürer ve şunları içerebilir:

  • baş ağrısı
  • ağrılı, kızarmış boğaz
  • hafif ateş
  • kusma
  • genel rahatsızlık

Nonparalitik Polio

Nonparalitik polio belirtileri birkaç gün ila bir iki hafta sürebilir ve şunları içerir:

  • ateş
  • üst solunum yolu enfeksiyonu yokluğunda boğaz ağrısı
  • baş ağrısı
  • kusma
  • yorgunluk
  • anormal refleksler
  • yutma ve/veya solunum problemleri
  • bel ve boyun ağrısı ve tutukluğu, özellikle boynun öne doğru fleksiyonu ile boyun tutukluğu
  • kol ve bacak ağrısı veya tutukluğu
  • kas hassasiyeti ve spazmları

Paralitik Polio

Paralitik poliosu olan kişiler önce nonparalitik polio ile ilişkili belirtiler yaşarlar. Kısa süre sonra şu belirtiler ortaya çıkar:

  • reflekslerin kaybı
  • şiddetli spazmlar ve kas ağrısı
  • omuriliğin tutulması sonucu oluşan zayıflkı nedeniyle, bazen vücudun sadece bir tarafında olan gevşek ve güçsüz uzuvlar.
  • ani felç (geçici veya kalıcı)
  • şekil bozukluğu olan uzuvlar (uzun süreli zayıflık ve uygun ortopedik atel eksikliği nedeniyle özellikle kalçalar, ayak bilekleri ve ayaklar)

Tam felç zamanla gelişebilir, ama nadirdir. Tüm polio vakalarının sadece yüzde bir kadarı kişinin kalıcı olarak felç olmasıyla sonuçlanacaktır. Felç geçirenler arasında yüzde 5 ile 10'u felç solumayı kontrol eden kaslara saldırdığında ölecektir. ( CDC )

Post-Polio Sendromu

Post-polio sendromu belirtileri şunlardır:

  • devam eden kas ve eklem zayıflığı
  • giderek artan kas ağrısı
  • kolayca yorulmak veya bitap hale gelmek
  • kas atrofisi de denen kas erimesi
  • solunum ve/veya yutma zorluğu
  • uykuyla ilgili solunum problemleri (uyku apnesi)
  • kolayca üşüme veya
  • daha önce olaya katılmamış kaslarda yeni zayıflık başlaması

Tanı

Doktorlar polio olup olmadığını belirlemeye yardımcı olması için hastanın bildirilen belirtilerini kullanır. Fizik muayene sırasında doktor hastanın reflekslerinin azaldığını, bel ve boyunda sertlik olduğunu veya düz yatarken başını kaldırmakta zorluk çektiğini görebilir.

Kesin polio tanısı koymak için doktor hastanın boğaz salgıları, dışkı veya beyin omurilik sıvısından (beyin ve omuriliği çevreleyen sıvı) bir örnek alır. Örnek sonra polio virüsü içerip içermediğini ve beyin omurilik sıvısındaki hücrelerin aseptik menenjit (bir beyin enfeksiyonu) ile tutarlı değişiklikler gösterip göstermediğini görmek için test edilir.

Tedavi

Polio için tam bir tedavi yoktur. Doktorlar ancak enfeksiyon seyrini tamamlarken belirtileri tedavi edebilir. En sık kullanılan tedaviler şunlardır:

  • istirahat
  • baş ağrılarını, kas ağrılarını ve kas spazmlarını gidermek için ağrı kesiciler
  • idrar yolu enfeksiyonları için antibiyotikler
  • solunuma yardım etmek için taşınabilir ventilatörler
  • yürümeye yardımcı olmak için fizik tedavi ve/veya düzeltici ateller
  • kas ağrıları ve spazmları rahatlatmak için ısıtma pedleri veya ılık havlular
  • etkilenen kaslarda ağrıyı tedavi etmek için fizik tedavi
  • solunum ve pulmoner problemleri ele almak için fizik tedavi ve sonra akut solunum problemleri geçince hastanın pulmoner dayanıklılığını arttırmak için pulmoner rehabilitasyon
  • İleri bacak zayıflığı vakalarında hasta yürümekte zorluk çekiyorsa bir tekerlekli sandalye veya başka mobilite cihazı gerekebilir.

Önleme

Polio'yu önlemenin en iyi yolu aşılanmaktır. Çoçuklar aşağıda gösterilen CDC aşılama çizelgesine göre polio aşıları yaptırmalıdır.

Nadiren, aşılar aşağıdakiler dahil hafif veya şiddetli alerjik reaksiyonlara neden olabilir:

  • solunum problemleri
  • yüksek ateş
  • baş dönmesi
  • ürtiker
  • boğazda şişme
  • yüksek kalp hızı

Amerika Birleşik Devletleri'ndeki yetişkinler polio kapmak açısından yüksek risk altında değildir. En büyük risk polionun halen sık olduğu bir bölgeye seyahat sırasındadır. Seyahat öncesinde aşılarınızı yaptırdığınızdan emin olun.

Hastalık Kontrolü Merkezi Aşılama Çizelgesi

Yaş

2 ay

Bir doz

4 ay

Bir doz

6-18 ay

Bir doz

4-6 yıl

Rapel dozu

Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon