Güncel olmayan bir tarayıcı kullanıyorsunuz. En iyi MSN deneyimi için lütfen bir supported version kullanın.

Yetişkin Respiratuar Distres Sendromu

Healthline 23.5.2014 Suzanne Allen and Elizabeth Boskey, PhD

Tanım

Yetişkin respiratuar distres sendromu (ARDS) ciddi bir akciğer hastalığıdır. Akciğerlerinizdeki hava keseleri sıvıyla dolduğunda oluşur. Akciğerlerinizde çok fazla sıvı kan akımınızdaki oksijen miktarını azaltır. ARDS durumunda organlarınızda çalışacak kadar oksijen bulunmayabilir.

ARDS en sık olarak çok hasta olan, hastaneye yatmış kişileri etkiler. Ayrıca nedeni ciddi travma olabilir. Belirtiler genellikle orijinal hastalıktan sonra bir ila iki gün içinde gelişir. Bunlar arasında aşırı solunum darlığı ve nefes almak için yoğun çaba olabilir.

ARDS ciddi bir tıbbi durumdur. ARDS durumu olan birçok kişi hayatta kalamaz.

Nedenler

ARDS temel olarak akciğerlerinizdeki küçük kan damarlarında hasar nedeniyle oluşur. Bu küçük damarlardan sıvı akciğerlerinizdeki hava keselerine sızar. Bu hava keseleri kanınızın oksijenlendiği yerlerdir. Bu hava keseleri sıvıyla dolduğunda kanınıza daha az oksijen girer.

Bu tür akciğer hasarına neden olabilecek bazı sık görülen durumlar şunlardır:

  • tuzlu su, kimyasallar, duman ve kusmuk gibi toksik maddeleri soluma
  • şiddetli bir kan enfeksiyonu oluşması
  • pnömoni gibi şiddetli bir akciğer enfeksiyonu oluşması
  • bir araba kazası veya temas sporlarında olduğu gibi göğüs veya kafaya bir darbe alma
  • sedatif veya trisiklik antidepresan aşırı dozu

Riskler

ARDS risk faktörleri arasında 65 yaş üzerinde olma, sigara içme, kronik akciğer hastalığı ve alkolizm öyküsü vardır.

Bazı kişilerin ARDS nedeniyle ölme olasılığı daha yüksektir. Bunlar arasında şu kişiler vardır:

  • toksik şok durumu olanlar
  • yaşı daha ileri olanlar
  • karaciğer yetmezliği bulunanlar
  • alkolizm öyküsü olanlar.

Cinsiyet ve ırk da mortalitede bir rol oynayabilir. Erkeklerin ARDS'den ölme olasılığı kadınlardan daha yüksektir. Afrikalı Amerikalıların ARDS'den ölme oranı diğer ırklardan kişilere göre daha yüksektir.

Belirtiler

ARDS belirtileri tipik olarak yaralanma veya travmadan bir ila üç gün sonra ortaya çıkar.

Sık görülen ARDS belirtileri arasında şunlar vardır:

  • zorla ve hızlı nefes alma
  • kas yorgunluğu ve genel zayıflık
  • düşük kan basıncı
  • cilt veya tırnakların renginin değişmesi
  • kuru kesik öksürük
  • ateş
  • baş ağrıları
  • hızlı nabız
  • mental konfüzyon

Tanı

Tanıdığınız birinde ARDS olduğundan şüpheleniyorsanız lütfen hemen tıbbi yardım isteyin. Erken tanı bu durumdan sağ çıkmalarına yardımcı olabilir. ARDS tıbbi bir acil durumdur.

ARDS tanısı bir doktor tarafından çeşitli şekillerde konur. Bu duruma tanı koymanın tek ve kesin bir testi yoktur. Tedavi eden doktor aşağıdaki testlerle birlikte bir fizik muayene yapabilir:

  • kan basıncı
  • kan testi
  • akciğer filmi
  • bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
  • boğaz ve burundan sürüntüler alma
  • elektrokardiyogram
  • ekokardiyogram
  • hava yolu incelemesi

Düşük kan basıncı ve düşük kan oksijeni bir doktorun ARDS'den şüphelenmesine neden olabilir. Bir kalp rahatsızlığını ekarte etmek için bir elektrokardiyogram ve ekokardiyogram kullanılabilir. Bir akciğer filmi veya BT taraması akciğerlerde sıvı dolu hava keseleri ortaya çıkarırsa ARDS tanısı doğrulanmış olur. ARDS tanısını doğrulamak için bir akciğer biyopsisi de yapılabilir.

Tedavi

ARDS tedavisinin temel hedefi size organ yetmezliğini önlemeye yetecek kadar oksijen vermektir. Doktorunuz size maskeyle oksijen verebilir. Akciğerlerinize havayı zorla vermek ve hava keselerindeki sıvıyı azaltmak için bir mekanik ventilasyon makinesi de kullanılabilir.

Doktorlar pozitif ekspirasyon sonu basıncı (PEEP) olarak bilinen bir destekleyici solunum yöntemi de kullanabilir. PEEP akciğerlerdeki basıncı kontrol etmeye yardımcı olur. Yüksek PEEP akciğer çalışmasını artırabilir ve bir ventilatör kullanmayla ilişkili akciğer hasarını azaltabilir.

Bir başka ARDS tedavi stratejisi sıvı alımını takip etmektir. Bu durum yeterli sıvı dengesi sağlamaya yardımcı olabilir. Vücutta fazla sıvı akciğerlerde birikime yol açabilir. Ancak çok az sıvı organlar ve kalbi zorlayabilir.

ARDS durumu olan kişilere sıklıkla yan etkilerle başa çıkmak için ilaçlar verilir. Ağrı kesici ilaçlar duyulan rahatsızlığı giderebilir. Antibiyotikler veya kortikosteroidler bir enfeksiyonu tedavi edebilir. Kan sulandırıcılar akciğerler veya bacaklarda pıhtıların oluşmasını önlemek için kullanılabilir.

ARDS'den iyileşen bazı kişilerde pulmoner rehabilitasyon gerekebilir. Bu, solunum sistemini güçlendirmek ve akciğer kapasitesini artırmanın bir yoludur. Bu tür programlar arasında ARDS'den iyileşmenize yardımcı olmak üzere egzersiz eğitimi, sınıf eğitimi ve destek ekipleri olabilir.

Prognoz

Malesef ARDS durumu olan kişilerin yüzde 40 civarı organ yetmezliğinden ölür. Ancak ölüm riski tüm ARDS hastaları için aynı değildir. Ölüm hem ARDS nedeni hem de hastanın genel sağlığına bağlıdır. Örneğin travma nedenli ARDS durumu olan genç bir hastada prognoz, yaygın kan enfeksiyonu olan daha yaşlı bir hastadan daha iyi olacaktır. ARDS hastalarının yaklaşık yarısında 10 günlük tedaviden sonra prognoz bellidir.

ARDS sonrasında yaşayan birçok kişi birkaç ay içinde tamamen iyileşir. Ancak bazı kişiler ömür boyu akciğer hasarı yaşar. Başka yan etkiler arasında kas zayıflığı, yorgunluk, bozulmuş yaşam kalitesi ve olumsuz etkilenmiş ruh sağlığı olabilir.

Önleme

ARDS'yi tamamen önlemenin bir yolu yoktur. Ancak aşağıdaki öneriler riskinizi azaltmaya yardımcı olabilir.

  • Herhangi bir travma, enfeksiyon veya hastalık için hemen tıbbi yardım isteyin.
  • Sigara içmeyi kesin ve başkalarının dumanından uzak durun.
  • İçki içmeyi bırakın. Kronik alkol kullanımı mortalite riskinizi artırabilir ve düzgün akciğer işlevini önleyebilir.
  • Her yıl grip aşısı ve beş yılda bir pnömoni aşısı olun. Bu işlem akciğer enfeksiyonu riskinizi azaltır.
Reklam Seçimleri
Reklam Seçimleri
image beaconimage beaconimage beacon