U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Column: Nederlandse economie zakt weg naar Europese achterhoede

Logo De Telegraaf De Telegraaf 14-12-2019 Willem Vermeend en Rick van der Ploeg

Tot voor kort behoorde Nederland met jaarlijkse groeicijfers tussen 2-3% tot de kopgroep van de best presterende economieën van Europa. Dit was vooral te danken aan het succesvolle beleid van de opeenvolgende regeringen en de ‘poldersamenwerking’ met werkgevers- en werknemersorganisaties. De toenmalige investeringen zijn inmiddels uitgewerkt en ook de polder staat onder druk.

De Europese Green Deal van Frans Timmermans biedt kansen. © EPA De Europese Green Deal van Frans Timmermans biedt kansen.

Nederland wordt bovendien geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die ingrijpende gevolgen hebben voor onze economie en werkgelegenheid. Politiek Den Haag moet daarom op zoek naar nieuw beleid waarmee onze huidige welvaart zoveel mogelijk gewaarborgd kan worden.

Volgens recente analyses van nationale en internationale denktanks is de kans groot dat de Nederlandse economie wegzakt naar de Europese achterhoede. Deze week voorspelden economen van de Rabobank dat de economische groei in 2021 nog slechts 0,8 procent zal zijn. Daarmee sluiten ze aan bij onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB) dat voor de toekomst een jaarlijkse economische groei verwacht van gemiddeld ongeveer 1 procent .Bovendien is bij alle voorspellingen nog geen rekening gehouden met de economische schade die Nederland zal lijden door de Brexit.

Het kabinet dat Rutte III opvolgt, krijgt volgens deze studies zowel te maken met een lage economische groei als met een begrotingstekort.

De toekomstige lage groeicijfers en de daarmee samenhangende lagere belastinginkomsten voor de schatkist leiden voor de politiek tot een moeilijke opgave, omdat er harde keuzes gemaakt moeten worden

Alle beloften die door sommige politieke partijen nu al worden gedaan, zoals extra overheidsuitgaven om de onvrede in de publieke sector weg te nemen (die optellen tot ongeveer €10 miljard structureel) kunnen daarom niet serieus worden genomen.

Door de afzwakkende economie zullen de belastinginkomsten voor een nieuw kabinet ten opzichte van de laatste jaren afnemen met ten minste €5-6 miljard, aangenomen dat verhogingen achterwege blijven. Daarnaast verdwijnen ook onze gasbaten.

Het valt daarom te hopen dat in de nieuwe verkiezingsprogramma’s de nadruk zal liggen op creatieve maatregelen om onze economische groei op een duurzame wijze aan te jagen. Daarnaast moeten extra bedrijfsinvesteringen in het mkb en ondernemerschap in ons land worden bevorderd om onze economie te versterken.

Voor een deel hangt deze samen met de vergrijzing van onze bevolking. Daarnaast krijgt Nederland als open economie te maken met verschillende ontwikkelingen die slecht uitpakken voor de economische groei. Tot voor kort werd deze bevorderd door de wereldwijde globalisering en vrijhandel zonder handelsbelemmeringen.

Nederland wordt nu getroffen door een mondiale trend die anti-globalisering en vrijhandel is. Steeds meer landen kiezen voor nationale belangen waarbij eigen bedrijven en werknemers door de overheid worden bevoordeeld en handelsbelemmeringen worden ingevoerd om deze tegen het buitenland te beschermen.

Dit protectionisme is aangewakkerd door het America First beleid van Donald Trump. Bovendien heeft Trump deze week de Wereldhandelsorganisatie ( WTO) die een bijdrage levert aan vrijhandel, min of meer buitenspel gezet. Daardoor zal de vrijhandel nog verder worden ingeperkt en de kans op handelsconflicten tussen landen verder toenemen.

Handelsbelemmeringen leiden tot een afname van de wereldhandel die nadelig uitpakt voor onze handel, groei en werkgelegenheid. Bij deze trend zien we dat er tussen landen ook een keiharde concurrentiestrijd ontstaat om uit het buitenland topbedrijven en toptalenten aan te trekken, vooral op het terrein van digitalisering en nieuwe technologieën. Met het oog daarop creëren ze voor deze ondernemingen ‘het beste’ internationale bedrijfsvestigingsklimaat (lage lasten, lage belastingen, aantrekkelijke regels voor hoog geschoolde technici en tech stat-ups, subsidies enz.).

Onder Trump is de VS op dit terrein wereldwijd koploper geworden en slaagt hij erin om vanuit verschillende landen, waaronder Europa, topbedrijven aan te trekken. De winnaar van de Britse verkiezingen, Boris Johnson, heeft al aangekondigd dat hij de VS op dit terrein zal verslaan door voor internationale bedrijven een ‘paradijs’ te creëren. Onze economie gaat daar veel last van krijgen.

Tot voor kort behoorde Nederland wereldwijd tot de landen met een sterke economie en het beste vestigingsklimaat voor bedrijven. Deze positie die veel banen heeft opgeleverd, zijn we aan het kwijtraken. Enerzijds doordat andere landen hun bedrijfsklimaat verbeteren, maar ook door ‘onverstandig’ Haags beleid dat we terugzien op de klachtenlijstjes van internationale ondernemers. Genoemd worden onze hoge werkgeverslasten, de verslechtering van het fiscale bedrijfsklimaat, de antistemming tegen het bedrijfsleven, met name multinationals, het gebrek aan technisch opgeleid personeel, de hoge lastendruk voor burgers en een overvloed aan bureaucratische regelgeving. Daarnaast zakt ons land op belangrijke mondiale economische wereldlijstjes, zoals op het vlak van innovaties en R&D. Daardoor verliezen we ondernemers en slimme start-ups.

Politiek Den Haag heeft voor bovenstaande ontwikkelingen te weinig oog en moet ook op zoek naar nieuw beleid. Het duizendmiljarden plan van de Europese Commissie om een klimaatneutrale EU in 2050 te realiseren biedt daarvoor kansen. Tegenstanders van dit plan menen dat het niet zal werken omdat grote klimaatvervuilers, zoals de VS, niet meedoen en Europa zich vanwege de extra kosten wereldwijd uit de markt prijst. Dit is een denkfout. In steeds meer landen zien we nu al een wedren tussen internationale bedrijven om klimaatneutraal te gaan ondernemen.

Bedrijfseconomische rekensommen wijzen uit dat de optelsom van alle voordelen van deze race de extra kosten daarvan overtreffen. Dit heeft te maken met het feit dat deze bedrijven tevens uitgroeien tot technologische koplopers.

Inmiddels staat vast dat klimaatneutraliteit vooral gerealiseerd moet worden met het digitaliseren van bedrijfs- en productieprocessen en de inzet van innovatieve technologieën (kunstmatige intelligentie, het internet of things, kwantumtechnologie, 3D-printen, groene waterstof, het elektrificeren van verkeer en vervoer, enz.) Bedrijven die daarop snel inspelen winnen daardoor van bedrijven, waar ook ter wereld, die achterblijven. Daarom zien we deze race ook binnen het Amerikaanse bedrijfsleven.

Binnen de Green Deal heeft de grootse uitgavenpost betrekking op bovengenoemde techinvesteringen waarmee de energietransitie van fossiel naar duurzaam kan worden versneld. Nederland moet de Green Deal omarmen, op dit terrein koploper worden en zo een sterke en groene economie creëren.

Info
Laden...

XD Load Error

Info

Meer van De Telegraaf

image beaconimage beaconimage beacon