U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Helft mensen heeft afweercellen tegen coronavirus

Logo NRC NRC 15-5-2020 Sander Voormolen
Iemand die een ander coronavirus heeft gehad dat alleen verkoudheid veroorzaakt, heeft mogelijk afweer ontwikkeld die ook beschermt tegen SARS-CoV-2. © Foto ANP/Roos Koole Iemand die een ander coronavirus heeft gehad dat alleen verkoudheid veroorzaakt, heeft mogelijk afweer ontwikkeld die ook beschermt tegen SARS-CoV-2.

De helft van de mensen die nog niet besmet is geweest met het nieuwe coronavirus heeft toch al afweercellen die het virus kunnen aanvallen. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek dat is verschenen in het wetenschappelijke blad Cell. De conclusie werpt nieuw licht op de Covid-19-epidemie: het kan helpen verklaren waarom niet iedereen even ziek wordt van het coronavirus SARS-CoV-2. Iemand die in eerder in aanraking is geweest met een ander coronavirus dat over het algemeen alleen verkoudheid veroorzaakt (er zijn daarvan vier varianten die circuleren) hebben daartegen een afweer ontwikkeld die hen mogelijk ook beschermt tegen SARS-CoV-2.

Naast de afweer op basis van antilichamen bestaat er ook een afweer die op basis van witte bloedcellen (T-cellen). Waar antistoffen zich voornamelijk richten op de buitenkant van het virus, zetten de T-cellen de aanval breder in en richten zich ook op andere eiwitten van het virus. Voor SARS-CoV-2 betekent het dat antistoffen vooral gericht zijn tegen de spijkervormige uitsteeksels (spikes) op het virusdeeltje, terwijl de immuuncellen behalve op de spikes ook reageren op de eiwitten dieper in het virus. Zelfs op de kleine eiwitjes die het virus alleen aanmaakt als het cellen geïnfecteerd heeft. Die bredere aanpak kan verklaren hoe eerder verworven afweer tegen verkoudheidscoronavirussen ook bescherming biedt tegen het nieuwe coronavirus.

„Dit onderzoek heeft interessante implicaties”, zegt Debbie van Baarle, hoogleraar immunologie van het UMC Utrecht en tevens verbonden aan het RIVM. „Kennelijk heeft een gedeelte van de bevolking op deze manier al weerstand tegen dit nieuwe virus. Als iemand antilichamen heeft, voorkomt dat het binnendringen van een virus. Maar antilichamen tegen coronavirussen verdwijnen na een paar jaar weer uit het bloed. De cellulaire immuniteit biedt waarschijnlijk langduriger bescherming, het virus komt wel binnen maar wordt dan effectief bestreden. Die langdurige bescherming zien we bijvoorbeeld ook bij de vaccinatie tegen gele koorts. De T-cel-respons is daarna nog 10 tot 20 jaar meetbaar.”

Het Amerikaanse onderzoek, uitgevoerd onder leiding van Alessandro Sette en Shane Crotty van het La Jolla Institute for Immunology, is het eerste dat de cellulaire afweer tegen SARS-CoV-2 goed in kaart brengt. De omvang was beperkt: twintig mensen zonder corona (bloedmonsters verzameld tussen 2015 en 2018) en twintig mensen die besmet zijn geweest met het coronavirus (bevestigd door ofwel een genetische test ofwel een antilichaamtest). Met opzet hebben de onderzoekers gekozen om het vooral te bestuderen bij mensen met milde klachten.

Schoolgaande kinderen hebben vaker snotneuzen en voor ouderen is dat misschien wat langer geleden. Zou dat verschil in blootstelling aan coronavirussen ook de gevoeligheid voor Covid-19 bepalen? Volgens Van Baarle is dat nog niet duidelijk, maar zou het wel interessant zijn om uit te zoeken. „Maar je moet wel naar het hele plaatje bij elkaar blijven kijken. Kinderen hebben misschien ook minder receptoren via welke het virus kan binnendringen, en ouderen hebben ook een immuunsysteem dat minder goed reageert, zowel wat betreft het aanmaken van antistoffen als wat betreft het activeren van afweercellen. Dat kan evengoed een rol spelen.”

Maar stel dat het zo werkt, zouden we dan niet de bevolking kunnen beschermen tegen Covid-19 door iedereen verkoudheidsvirus in de neus te spuiten? „Dat is zeker een mogelijkheid”, zegt Van Baarle, „Maar bij kwetsbare ouderen kan een mild verkoudheidsvirus ook al stevige ziekte veroorzaken, dus ik zou dan meer denken in de richting van vaccinatie met een verzwakt verkoudheidsvirus, dat wel de afweer oproept maar geen ziekte veroorzaakt.”

Info
Info

Meer van NRC

image beaconimage beaconimage beacon