U gebruikt een oudere browserversie. Gebruik een ondersteunde versie voor de beste ervaring op MSN.

Caribische bestuurders leveren salaris in, in ruil voor extra Nederlandse steun

Logo NRC NRC 21-5-2020 Rik Rutten
Badgasten in Willemstad. Het openbare leven op Curaçao komt weer op gang na versoepeling van de coronamaatregelen. Foto ANP Prince Victor Badgasten in Willemstad. Het openbare leven op Curaçao komt weer op gang na versoepeling van de coronamaatregelen. Foto ANP Prince Victor

Grensoverschrijdende solidariteit moet van twee kanten komen. Economische steun komt niet zonder voorwaarden. En corona mag geen excuus worden voor vrijgevigheid: vooral geen giften dus.

De boodschap waarin de Nederlandse regering haar nieuwe economische steunpakket aan Aruba, Curaçao en Sint-Maarten verpakte, zou zo passen in de slepende discussie over coronasteun in de Europese Unie. Met dit verschil: bij de Caribische landen binnen het Koninkrijk heeft Nederland zijn zin gekregen. Er komt een hulppakket van 190 miljoen euro aan leningen, maar dan wel tegen harde voorwaarden.

Aruba had afgelopen zaterdag al met tegenzin ingestemd. En vlak voordat woensdag de door staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties, CDA) ingestelde deadline verliep, gingen Curaçao en Sint-Maarten ook akkoord. Premier Silveria Jacobs van Sint-Maarten noemde de Nederlandse voorwaarden wel „een klap in het gezicht”. De drie eilandbesturen hebben weinig zin te snijden in hun eigen salarissen en het ambtenarenbestand, maar staatssecretaris Knops had geen zin in onderhandelen, zo bleek ook woensdag opnieuw tijdens een debat in de Tweede Kamer over het hulppakket.

Cruiseseizoen nu al mislukt

Extra hulp weigeren was geen optie. Een medische ramp is de eilanden, met een beperkte zorgcapaciteit, bespaard gebleven. De economische ramp begint daarentegen pas net. Het cruiseseizoen, een belangrijke pijler van de toerisme-industrie, is bij voorbaat mislukt. Vijftien procent van de eilandbevolking is afhankelijk geworden van voedselhulp.

Nederland zegde in april al 16 miljoen euro aan noodhulp toe en maakte 137 miljoen euro beschikbaar aan renteloze leningen. Een verlenging was al in de maak: het nieuwe pakket moet tot eind juli steun bieden. In ruil voor dat extra geld stelde Knops extra eisen. Het is dan wel crisis, dat neemt de bestuurlijke problemen waarmee de lokale regeringen al jaren kampen niet weg. Integendeel, zegt Knops. „Eens temeer zien we nu wat eigenlijk al langer zichtbaar was, namelijk dat de landen hun eigen autonomie niet kunnen dragen”, schreef de staatssecretaris begin deze week aan de Kamer.

Het is het uit elke rapportage bekende verhaal van slecht bestuur: stroperige besluitvorming, slordige belastinginning, schimmige uitgaven en een uit zijn voegen barstend ambtenarenapparaat, met aan de top een kleine kring van bestuurders en politici die royaal betaald worden, soms beter dan ambtgenoten in Europa.

Wilden de landen meer kunnen lenen, zei Knops, dan moesten de parlementariërs en ministers eerst maar eens een kwart van hun eigen salaris inleveren. Ook op Knops’ wensenlijstje: salarisverlagingen voor al het andere overheidspersoneel, een lagere beloning voor overheidsconsultants en de belofte om de overheidsuitgaven in te perken. Stuk voor stuk langgekoesterde wensen, waar Den Haag al jaren op aandringt en nu op doorpakt.

Net als toen hadden de drie landen daar aanvankelijk weinig zin in. De Curaçaose premier Eugene Rhuggenaath noemde de eisen van Knops vorige vrijdag in een toespraak op televisie „onrealistisch” en ook Sint-Maarten reageerde kritisch. De twee landen stelden hun handtekening tot het allerlaatst uit. De kwestie ligt gevoelig op de eilanden. Nadat de Arubaanse regering als eerste bekend had gemaakt wél akkoord te gaan, werd op dat eiland prompt een protestmars aangekondigd. 

‘Er is een jaar verkloot’

Het pessimisme van Knops en het kabinet is gesterkt door de moeizame wederopbouwoperatie nadat orkaan Irma in 2017 over Sint-Maarten wervelde. De uitvoering is verzand in bureaucratie en gekneveld door de angst dat geld op de verkeerde plek terechtkomt. Alleen al aan gedoe over het renoveren van het internationale vliegveld, een dure klus, is „een jaar verkloot”, zei de staatssecretaris woensdag in de Tweede Kamer.

Van die Kamer kan Knops daarom niet ver genoeg gaan met zijn eisen. Als er woensdag al kritiek klonk, was die bestemd voor de bestuurders van de drie eilanden, die de komst van extra leningen zouden traineren en op verwijten van zelfverrijking en vriendjespolitiek konden rekenen. „Als het geld de bodemloze put ingaat, is het weggegooid geld”, zei André Bosman (VVD).

„Het is ja of nee”, zei Ronald van Raak (SP), die zich van achter het spreekgestoelte direct tot de overzeese bestuurders wendde. „En anders zoeken we wel een andere manier om onze broeders en zuster in het Koninkrijk te helpen, dan gaan we wel om jullie heen. Dan zijn we er klaar mee.”

Info
Info

Meer van NRC

image beaconimage beaconimage beacon